ФОТО | Прв доказ за неандерталска стоматологија бил пронајден во древен заб, стар 59.000 години
Древен човечки молар покажува дека неандерталците понекогаш дупчеле инфицирани заби со камени алатки, што сугерира дека можеби знаеле дека ваквиот третман може да ја ублажи екстремната болка во забите, пишува „Саенс њуз“.
Препорачано
Забот стар 59.000 години е ископан од пештерата Чагирскаја во Алтајските Планини во Сибир. Тоа е најстариот доказ за примитивна стоматологија што некогаш е пронајден, надминувајќи го стариот запис за повеќе од 40.000 години, објавуваат истражувачите.
Исто така, ова е првпат да се откријат докази за операција на заби кај хоминиди, освен современиот хомо сапиенс. Наодот „сугерира и рачна спретност и когнитивна способност“ потребни за неандерталците успешно да извршат таква операција, вели археологот Џон Олсен, антрополог на Универзитетот во Аризона во Тусон.
The world’s oldest example of successful dentistry can be traced back to Neanderthals about 59,000 years ago, new research suggests https://t.co/4L7ZqVlm2N
— The Wall Street Journal (@WSJ) May 14, 2026
Моларот е пронајден длабоко во седиментот во 2016 година, но неговата важност е препознаена неодамна. Забот има дупка што е дупчена од површината за џвакање до шуплината на пулпата во близина на неговите корени. Микроскопската анализа покажува дека дупката е дупната со камена алатка, а состојбата на преостанатиот заб сугерира дека древната стоматолошка операција била извршена за отстранување на заразеното ткиво.
Испитувањата на издупчениот заб, исто така, открија жлеб направен од парчиња дрво што се користеле како чепкалки за заби, веројатно за да се ублажи болката од инфекцијата. Друг заб на неандерталец од истата пештера покажува дека неговиот сопственик исто така страдал од расипување на забите.
Дупката во издупчениот заб веројатно е направена со остра камена алатка, велат Олсен и неговите колеги. Алатката, долга неколку сантиметри и многу тенка, би била извиткана меѓу врвовите на прстите на примитивниот стоматолог.
Авторите на најновата студија, исто така, сугерираат дека доказите за неандерталската стоматологија се знак дека тие биле прилично софистицирани: неандерталците кои биле вклучени би морале да го идентификуваат расипувањето на забите како причина за болката и да разберат дека може ефикасно да се третира со дупчење.
