Активностите по снежните падини, свежиот воздух и прекрасните планински пејзажи се идеални за зимски авантури. Но, престојот на голема надморска височина носи и ризици – најчеста е појавата на висинска болест, состојба што се јавува поради намален притисок и недостиг на кислород.

Симптомите може да бидат благи, како главоболка и замор, но можат и да ескалираат во опасни состојби како мозочен или пулмонален оток. Добрата вест? Со добра подготовка, ризикот значително се намалува.

Како да се заштитите од висинска болест – Топ 10 совети

1. Постојана аклиматизација

Најважното правило: качувајте се бавно. Спиењето на пониска надморска височина и паузи на секои 600 метри значително го намалуваат ризикот.

2. Јадете повеќе јаглехидрати

На висина телото троши повеќе енергија. Изберете храна богата со јаглехидрати: леб, житарки, гранола, мед, спортски пијалаци.

3. Избегнувајте алкохол

Алкохолот го забавува процесот на адаптација и ја зголемува дехидрацијата. Најдобро е да се избегнува првите денови на надморска височина над 2.400 метри.

4. Пијте доволно течности

Сувиот и ладен воздух на планина го дехидрира телото. Целете кон редовен внес на вода без претерување.

5. Правете паузи

Телото мора да се навикне на помалку кислород. Одморот е клучен при скијање или зимско планинарење.

6. Спијте пониско, ако е можно

Сонот на висина често е нарушен. Ако можете, спијте под 2.300 метри надморска височина.

7. Размислете за дополнителен кислород

Преносни боци со кислород можат привремено да ги олеснат благите симптоми.

8. Лекови за превенција

Acetazolamide и други лекови понекогаш се препишуваат како превенција. Секогаш во консултација со лекар.

9. Хипербарични вреќи (Gamow bag)

За сериозни случаи, овие вреќи симулираат брзо спуштање за илјада метри. Се користат само од обучени лица.

10. Итно спуштање при опасни симптоми

Ако се појави силна збунетост, отежнато дишење или губење координација – веднаш спуштете се и побарајте медицинска помош.

Видови висинска болест

AMS – Акутна планинска болест (најчеста, благи до умерени симптоми)

HACE – Мозочен оток (ретко, но опасно)

HAPE – Пулмонален едем (животозагрозувачки)

Најчести симптоми: главоболка, вртоглавица, замор, губење апетит, мачнина или повраќање, забрзан пулс, отежнато дишење, проблеми со спиењето.

Кога е итно?

Симптоми како синкава кожа, силно отежнато дишење, конфузија или тешка слабост бараат итно спуштање и медицинска интервенција.

Кои се најризични групи?

Поголем ризик имаат луѓе кои: брзо се искачуваат, имаат анемија или хронични болести, консумираат алкохол, претходно имале висинска болест, живеат на морско ниво, се бремени (над 3.000 м без лекарски совет).

Колку трае висинската болест?

Благите форми обично исчезнуваат за 1–3 дена со одмор и добра хидратација. Сериозните случаи бараат итен третман и спуштање.