Низата напади на Иран врз енергетските капацитети низ Заливот, кои се проширија и на Азербејџан, заедно со блокадата на клучниот Ормутски теснец, создаваат огромен притисок врз глобалното снабдување со енергија и се закануваат со неразбирливи последици за светската економија. Една недела по избувнувањето на војната, Иран, како што предупреди, почна да предизвикува хаос во регионот, пишува Euronews.

Удар врз глобалната енергетска безбедност

Иако Техеран тврди дека ги таргетира само американските и израелските интереси, всушност неговите ракети и беспилотни летала ја погодија клучната енергетска инфраструктура од која зависат најголемите економии во светот. Минатата сабота, Иран започна воздушни напади низ Заливот, а во четврток го нападна и Азербејџан. Покрај тоа, ги блокираше морските патишта низ Ормутскиот теснец, низ кој минуваат 20% од светската нафта, блокирајќи 200 бродови, објави трговската и логистичка служба Lloyd’s List.

Катар го запре производството на течен природен гас во најголемиот објект во светот откако иранските беспилотни летала ги таргетираа неговите капацитети во Месаид и индустрискиот град Рас Лафан. Бидејќи производството на Катар сочинува околу 20% од глобалното снабдување со течен природен гас, овој потег предизвика големо нарушување на пазарот и нагло зголемување на цените. Набргу потоа, нов бран ирански напади ја принуди најголемата рафинерија за нафта во светот во Саудиска Арабија да се затвори, а погодени беа и ирачките нафтени постројки и израелските гасни полиња. Наводно, нападнати беа и пристаништата во Дубаи, кои се меѓу најголемите во светот.

Британското Министерство за надворешни работи вчера процени дека, иако нападите со ракети и беспилотни летала на Иран доаѓаат со побавно темпо отколку во првите денови од војната, целите стануваат поразновидни, со зголемен фокус на економската и енергетската инфраструктура.

Страв од глобална рецесија

Министерот за енергетика на Катар, Саад ал-Каби, предупреди во интервју за „Фајненшл тајмс“ дека војната може силно да ја погоди светската економија.

„Ако оваа војна продолжи неколку недели, таа ќе влијае на растот на БДП низ целиот свет. Цената на енергијата ќе се зголеми за сите. Ќе има недостиг на некои производи и верижна реакција каде што фабриките нема да можат да испорачуваат стока“, рече тој.

д-р. Јусеф Алшамари, претседател на Лондонскиот колеџ за енергетска економија, за „Еуроњуз“ изјави дека самата блокада на Ормутскиот теснец, доколку продолжи, би можела да предизвика глобална рецесија.

„Како што се приближуваме кон летото, верувам дека ризиците од глобална рецесија би можеле да се зголемат“, рече Алшамари.

Тој верува дека Кина, како главен потрошувач на иранска нафта, би можела да изврши политички притисок.

„Не мислам дека Кина ќе молчи тука, а секако најдоброто сценарио е повторно отворање на Ормутскиот теснец“, објасни тој.

Според Алшамари, цената на гасот веќе се зголемила за повеќе од 50 отсто, особено во Европа. Сепак, растот на цената на нафтата е помал од очекуваното, главно поради моментално послабата побарувачка и фактот дека глобалните пазари на нафта остануваат добро снабдени.

Напади без воена смисла

Поранешниот американски амбасадор во Азербејџан, Метју Брајза, за „Еуроњуз“ изјави дека нападите врз Азербејџан и неодамнешните напади врз Турција и Кипар „немаат многу смисла како дел од кохерентен, рационален воен план“. Според него, тешко е да се разбере зошто Иран би извршил напади со беспилотни летала врз азербејџанскиот регион Нахичеван, со оглед на тоа што Техеран сигурно не сака да го вовлече Азербејџан во воен конфликт.

Брајза истакнува дека нападот е уште помалку логичен затоа што азербејџанскиот претседател Илхам Алиев е „единствениот шеф на држава во светот кој ја посетил иранската амбасада за да изрази сочувство по почетокот на војната, кога врховниот лидер на Иран и други високи функционери беа убиени во напади“. Тој додаде дека Иран побарал помош од Азербејџан за евакуација на Иранците од Бејрут. „Претседателот Алиев испрати авион и рече: не, нема да земеме пари за тоа. А потоа, неколку часа подоцна, Иран го нападна Азербејџан. Нема никаква смисла“, рече Брајза.

Брајза верува дека Техеран можеби се обидува да предизвика хаос во економијата и синџирите на снабдување со цел да изврши притисок врз американскиот претседател Доналд Трамп пред ноемвриските избори. Сепак, тој верува дека поверојатно објаснување е дека пониските команданти донесуваат одлуки сами, следејќи ја директивата да ја преземат командата доколку се убиени високи функционери.

„Од некоја причина, тие мислат дека нивните одлуки имаат смисла, дури и ако немаат смисла во пошироката слика“, заклучи поранешниот дипломат.

https://www.slobodenpecat.mk/kremlj-vojnata-vo-iran-znachitelno-ja-zgolemi-pobaruvachkata-za-ruski-energensi/