Американскиот државен секретар Марко Рубио ја посети Будимпешта за да му даде поддршка на унгарскиот премиер Виктор Орбан пред општите избори во април.

Додека претседателот Доналд Трамп се соочува со фрустрација дома поради тоа што многу Американци не препознаваат дека живеат во неговото „златно доба“, неговата администрација не се откажува од обидите да ја извезе сопствената идеологија преку интервенирање во политиката и изборите на странски земји со цел да ги промовира или зачува десничарските популистички лидери, пишува Си-ен-ен.

Како што наведува медиумот, Орбан, кој е популистички автократ, ја спроведе политиката на движењето МАГА уште пред да се роди. Неговата политизација на судството, строгите имиграциски политики, овластувањето на подобните олигарси и нападите врз медиумите се планот за вториот мандат на Трамп. Сепак, Орбан во моментов се соочува со најголемиот политички предизвик во неговите 15 години непрекината власт.

Посетата на Рубио кај унгарскиот премиер, кој често се обидува да ја поткопа политиката на ЕУ кон Украина, регулирањето на американските технолошки гиганти и енергијата, исто така претставува еден вид шлаканица за оние Европејци кои се надеваа дека неговиот поумерен тон на Минхенската безбедносна конференција минатиот викенд го најавува ублажувањето на трансатлантските тензии.

Политичкиот пресврт на Рубио

Посетата е исто така најновиот чекор во личната еволуција на Марко Рубио, клучен за зачувување на неговата позиција во администрацијата на Трамп и неговите идни политички перспективи во променетата Републиканска партија. Во 2019 година, тогашниот сенатор од Флорида им се придружи на колегите од двете партии во жалењето за „значајната ерозија“ на демократијата под Орбан.

Но, во понеделник, Рубио му рече на Орбан: „Влегуваме во златно доба на односите меѓу нашите две земји, не само поради усогласувањето на нашите народи, туку и поради односот што го имате со претседателот на Соединетите Американски Држави“.

Сепак, ова не е само за личните амбиции на Рубио. Поддршката на администрацијата на Трамп за Орбан на унгарските избори е најновиот знак за институционализирано свртување кон десно во американската надворешна политика и отфрлање на традиционалните позиции. Некои Европејци сега го гледаат својот долгогодишен заштитник како растечка политичка закана. Ова, исто така, ја одразува растечката подготвеност на Белата куќа да се меша во внатрешната политика на странски земји, во услови на новите тврдења на Трамп дека американскиот изборен систем е преполн со измами пред претстојните среднорочни избори.

Ширење на влијанието врз други земји

Трамп веќе се обиде да влијае врз гласачите или да ги обликува изборите во Аргентина, Бразил, Хондурас и Полска, и тврди дека ја води Венецуела од Овалната соба по соборувањето на претседателот Николас Мадуро. Неговите постапки не се каприциозни; тој ги кодифицираше целите во новата американска стратегија за национална безбедност, која го фали „растечкото влијание на патриотските европски партии“, посочува медиумот.

Ова се однесува на десничарските популистички и антиимиграциски партии како што се Националното собрание во Франција, Реформската партија во Обединетото Кралство и АфД во Германија, кои се стремат да ги соборат глобалните лидери со кои Трамп работи секојдневно.

Минатата година во Минхен, потпретседателот Џеј Ди Венс изнесе идеализирана визија за Западна Европа вкоренета во христијанството, загрозена од уништување од бран имиграција од муслимански и земји. Оваа година, Рубио испрати слична порака, но ублажена со повеќе дипломатска финеса. Тој инсистираше дека Вашингтон не сака „вазални“ држави, туку силни партнери во ЕУ и дека е посветен на прекинување на војната во Украина. Сепак, неговиот говор беше и јасно навестување дека американската одбрана на Европа ќе биде доведена во прашање ако континентот не го прифати погледот на МАГА за западната цивилизација.

Растечки идеолошки јаз

Од друга страна, водечките европски политичари предупредуваат дека популистите претставуваат закана за стабилноста и демократијата. Воените гробишта расфрлани низ нивните земји, вклучувајќи илјадници американски гробови, ги потсетуваат на опасностите од десничарскиот популистички национализам. Тие се спротивставуваат на политиките на Трамп и ги сметаат американските предупредувања за имиграцијата за спротивни на европските вредности за човекови права и интеграција.

Лидерите како францускиот претседател Емануел Макрон ги отфрлаат заканите на САД за одмазда за обидот да го спречат протокот на дезинформации од социјалните медиуми во сопственост на САД. Тие исто така се спротивставуваат на тврдењето на администрацијата на Трамп дека нивното општество е болно.

„Спротивно на она што некои го велат, Европа не е „разбудена“ и декадентна, и не е загрозена од цивилизациско бришење. Всушност, луѓето сè уште сакаат да влезат во нашиот клуб“, рече потпретседателката на Европската комисија, Каја Калас, во Минхен.

Ова растечко идеолошко несовпаѓање покажува дека трансатлантските тензии одат многу подалеку од прашањето за намалени буџети за одбрана од страна на членките на НАТО.

Трамп е во добри односи со британскиот премиер Кир Стармер, а повремено и со Макрон, иако е идеолошки поблизок до нивните ривали. Тој е исто така пријателски расположен кон италијанската популистичка премиерка Џорџа Мелони, и покрај нејзината силна поддршка за Европската Унија, која тој ја презира.

Порака до Европа со дипломатска финеса

Иронично е што Трамп неуморно ја шири својата порака во странство во време кога неговиот рејтинг на одобрување дома падна под 40%, а републиканските лидери се плашат од пораз на среднорочните избори. Мали се знаците дека мнозинството во САД го прифаќа неговиот поглед на светот, а камоли во Европа. Сепак, критичарите стравуваат дека синергијата меѓу Трамп и Орбан оди подалеку од заедничката идеологија. Унгарскиот премиер им ја отежна на опозициските партии победата на изборите, со што ги поткопа законските механизми што го штитат правото на несогласување. Постојат силни одгласи на таквата политика во неодамнешната реторика на Трамп.

Траекторијата на Унгарија долго време го загрижува Вашингтон. Во 2019 година, самиот Рубио, заедно со сенаторите Џим Риш, Жан Шахин и Роберт Менендез, пишуваа за тоа.

„Под Орбан, изборниот процес стана помалку конкурентен, а судството е сè повеќе под државна контрола“, напишаа тие во тоа време.

Користење на американската моќ за влијание врз изборите

За време на неговото патување, кое вклучуваше посета на Словачка, Рубио му понуди на Орбан повеќе од само морална поддршка. Тој исто така вети американска финансиска помош со цел да ги убеди гласачите дека нивната благосостојба зависи од премиерот.

„Ако се соочувате со финансиски тешкотии… Знам дека претседателот Трамп, поради вашиот однос со него и важноста на оваа земја за нас, ќе биде многу заинтересиран да најде начини да помогне ако тој момент некогаш се случи“, рече Рубио.

Трамп веќе го направи ова, и тоа успешно. Тој ја искористи економската моќ на Америка за да ги предупреди гласачите во Аргентина дека пакетот помош од 20 милијарди долари е условен од тоа партијата на неговиот пријател Хавиер Мајли да остане на власт.

„Ако тој не победи, ние си заминуваме“, рече Трамп.

Минатата година тој воведе царина од 50% на бразилскиот увоз поради гонењето на неговиот пријател и поранешен претседател Жаир Болсонаро. Минатата недела тој рече дека израелскиот претседател Исак Херцог „треба да се засрами“ што не го помилува Бенјамин Нетанјаху. Во Хондурас, тој ја искористи својата моќ за помилување за да ослободи поранешен претседател осуден за трговија со дрога, што се сметаше за обид за влијание врз изборите.

Поддржувачите на Трамп би можеле да кажат дека Вашингтон отсекогаш се мешал во политиката на другите земји. Сепак, политиката на оваа администрација кон Европа е значајна по нејзиното отворено здружување со сили кои би можеле да ги прекршат демократските стандарди и отворено да користат расна политика, потсетувајќи на крвавото минато на континентот.

Вашингтон традиционално ја сметаше европската демократија за голем триумф на надворешната политика. Трамп ја преврте таа победа, како и последователната во Студената војна, наопаку. Во не толку далечното минато, американските државни секретари застанаа на страната на дисидентите против автократите во Источна Европа. Во Будимпешта, Рубио го направи спротивното.