Синдикатот за образование категорично инсистира Народното собрание на Република Бугарија да усвои измени на Законот за предучилишно и училишно образование, со што би се гарантирал минимален процент од 6% од БДП за образованието. Истиот закон треба да издвои 150% од Фондот за социјално осигурување на земјата за платите на наставниците. Синдикатите на наставниците бараат зголемување од 20%, со што би се имплементирала стратегијата за плати усвоена од политичките партии во износ од 125% над Фондот за социјално осигурување за земјата, пишува Паритени.бг.

И покрај политичките гаранции, платите на бугарските наставници не се фиксирани во Законот за предучилишно и училишно образование. За разлика од другите сектори – како што се високото образование, внатрешните работи и одбраната – каде што платите се законски врзани, во училишното образование не постои регулаторна гаранција ниту за процент од БДП ниту за односот на платите со националниот просек. Ова е јасен показател за вистинскиот приоритет што владата и парламентот го ставаат на образованието. Кои се платите на наставниците надвор од Бугарија?

Според податоците од Организацијата за економска соработка и развој (ОЕЦД), просечната годишна плата на искусен наставник (25–64 години) во 2022 година е: 42.371 УСД – предучилишно образование, 48.023 УСД – основно образование, 49.911 УСД – пониско средно образование и 53.119 УСД – вишо средно образование. Овие податоци покажуваат јасна корелација помеѓу повисокото ниво на настава и подобрата плата. Во земји како Белгија, Данска и Финска, наставниците во вишите средни училишта заработуваат 25-50% повеќе од нивните колеги во предучилишното образование, додека во други земји разликите се минимални. Платите на наставниците во Европа значително варираат. Почетните годишни бруто плати за наставниците се движат од 9.900 евра во Полска до 84.600 евра во Луксембург.

Ова значи од 825 евра месечно во Полска до 7.050 евра месечно во Луксембург. Во повеќето земји, наставниците во основните училишта добиваат пониски плати од нивните колеги во средните училишта, но не и во Бугарија, каде што нивоата се усогласени по степен. Највисоко платените наставници се во Луксембург, Швајцарија, Германија, Данска и Холандија – со плати што надминуваат 50.000 евра годишно и со долгогодишно искуство што надминува 80-100.000 евра. Во Источна и Југоисточна Европа – вклучувајќи ја и Бугарија – годишните плати за почетниците во наставниците остануваат под 12.000 евра.