Овошјето што речиси секогаш го имаме дома всушност е – радиоактивно. Бананите се природно радиоактивни бидејќи содржат изотоп на калиум наречен калиум-40 (K-40). Сепак, количината на зрачење е исклучително мала и не претставува никаков ризик за здравјето. Човечкото тело одржува стабилно ниво на калиум, а вишокот автоматски се исфрла преку метаболизмот, пишува „Би-би-си Саенс Фокус“.

Зрачењето од бананите е толку минимално што во науката се користи поимот „еквивалентна доза на банана“ (BED) како илустративна мерка за објаснување на многу мали дози зрачење.

Многумина се изненадуваат кога ќе слушнат дека бананите се радиоактивни, но причината за тоа е сосема природна. Ова омилено овошје е богато со калиум, минерал кој му е неопходен на човечкото тело. Мал дел од природниот калиум, познат како калиум-40, е радиоактивен изотоп и токму тој е одговорен за минималното зрачење што го емитуваат бананите. Сепак, ова не е ништо невообичаено – и други секојдневни намирници, како гравот, компирите и кафето, содржат траги од природно присутни радиоактивни елементи.

Иако зборот „радиоактивно“ звучи загрижувачки, во случајот со бананите нема причина за страв. Човечкото тело има прецизен механизам за регулирање на нивото на калиум. Кога ќе изедеме банана, организмот автоматски исфрла приближно иста количина калиум, што значи дека зрачењето не се акумулира во телото. Дополнително, дозата на зрачење што потекнува од една банана е исклучително мала – далеку помала од природното позадинско зрачење на кое сме изложени секој ден, без воопшто да бидеме свесни за тоа.

За подобро разбирање на овие мали дози, научниците користат поим наречен „еквивалентна доза на банана“, како едноставен начин да се објасни колку е навистина минимално зрачењето. За споредба, човечкото тело прима повеќе зрачење од космичките зраци или дури и од самото присуство на други луѓе во наша близина, отколку од јадење една банана.

А ако се прашувате колку банани би требало да изедете за да станете радиоактивни, одговорот е изненадувачки едноставен – веќе сте. Просечен возрасен човек содржи околу 140 грама калиум во телото, од кои приближно 16 милиграми се калиум-40. Тоа значи дека човечкото тело е околу 280 пати порадиоактивно од една банана, што уште еднаш покажува колку е безопасно ова „радиоактивно“ овошје.

Јадењето една банана ја зголемува количината на калиум-40 во телото за околу 0,4 проценти. Тоа може привремено да се забележи со многу чувствителен Гејгеров бројач, но ефектот брзо исчезнува, бидејќи метаболизмот го регулира нивото и вишокот се исфрла во рок од неколку часа.