Европа денес е преплавена со кокаин, а количините што пристигнуваат од сите страни го надминуваат дури и американскиот пазар. Потрошувачката расте, особено во источниот дел од континентот. Експертите тврдат дека на тоа влијаеле две клучни промени: огромниот миграциски бран кој отвори нови нелегални канали и инфраструктура, како и пренасочувањето на латиноамериканскиот кокаин кон европскиот континент, анализира „Блиц“.

Во мрежата на шверц се вклучени и одредени милитантни и терористички групи.

Европа денес е еден од најголемите пазари на кокаин во светот. По канабисот, кокаинот е најраспространетата нелегална супстанца на континентот. Заплените достигнуваат рекордни нивоа, но експертите предупредуваат дека тоа претставува само мал дел од вкупниот промет. Проценките велат дека за секој откриен канал за шверц, дури десет минуваат незабележано.

Трговците користат сè пософистицирани методи. Кога дрогата ќе тргне од Латинска Америка, денес поминува низ сложени и повеќестепени рути. Главни дестинации во Европа станаа пристаништата во Белгија и во Холандија, каде што дрогата се складира, препакува и се подготвува за понатамошен транспорт низ Европа.

Европа стана клучна точка за шверц на кокаин

Во моментов во Европа се регистрирани 821 организирана криминална група, а нивните членови доаѓаат од 112 земји, изјави поранешниот началник на српската Безбедносно-информативна агенција (БИА), Радиша Роскиќ.

– Педесет отсто од нивната активност се однесува на нелегалната трговија со наркотични дроги. Европската комисија во 2023 година соопшти, а извор беше претседателот на Комисијата за безбедност и внатрешни работи, дека таа година на територијата на Европа биле запленети 419 тони наркотици. Тоа е шестпати повеќе во споредба со периодот од пред десет години – посочи тој.

Еден од транзитните коридори е и Западна Африка, но поради нестабилната безбедносна состојба, таа маршрута станува сè помалку посакувана за транспорт.

Клучна улога во транспортот на кокаин имаат таканаречените брокери – посредници кои ги поврзуваат локалните криминални групи, организираат складирање и обезбедуваат премин низ нестабилни региони.

Во Германија се уапсени водачи на Балканскиот картел, запленет е имот вреден 5 милиони евра

Балканските криминални мрежи во срцето на трговијата

Кога зборуваме за дрогата што моментално се појавува во Европа, мора да се има предвид дека Европа прво беше преплавена од миграциски бран, вели поранешениот оперативец на српската Служба за државна безбедност, Божидар Спасиќ.

– Тука зборуваме за Ал Каеда, Исламска држава, за Авганистанци кои се познати како шверцери на кокаин, марихуана и други супстанци. Затоа воопшто не е изненадувачки што во Европа се појави инфраструктура која целосно овозможува трговијата со дрога да биде толку лесна. Второ, Американците со бомбардирањето бродови кои одат кон Флорида од Латинска Америка пренасочија дел од таа дрога кон Европа. Затоа ништо не е изненадувачко. Многу е веројатно дека зад дел од дрогата што се продава стојат одредени терористички групи кои се финансираат на тој начин – додава тој.

Во овој глобален синџир, сè посилна улога имаат криминалните групи од Западен Балкан. Кавачкиот и шкаљарскиот клан, како и други мрежи од Србија, Црна Гора, Албанија и поширокиот регион, важат за меѓу најорганизираните актери на европскиот пазар на кокаин. Наместо ригидни, хиерархиски структури, тие функционираат како флексибилни криминални мрежи – поврзани, но децентрализирани. Токму таа флексибилност им овозможува брзо да отвораат нови маршрути.

ВИДЕО | Мафијашка пресметка во Црна Гора, убиен водач на шкаљарците

– Тука веќе нема строго поделба на шкаљари или кавачи, сè е измешано. Балканскиот клан уште во 1990-те се обиде да навлезе во Латинска Америка, го сведочев тоа. Дури и поединци од Белград во 1992 година имале контакти со (Пабло) Ескобар, патувале во Колумбија и во Меделин. Денес балканската мафија претставува клучен столб во пласманот на кокаин кон Европа, главно од Латинска Америка. Балканската мафија не се осмелува да оди кон Америка, туку претежно кон Европа, бидејќи знае дека и тука пазарот е огромен. Кога зборуваме за шкаљарскиот и за кавачкиот клан, тие беа луѓето што го обезбедуваа целиот бизнис со дрога – вели Спасиќ.

Балканските картели се утврдени, додава тој, идентификувани и очигледно се наоѓаат под зголемено внимание не само на нашата полиција, туку и на сите европски безбедносни партнери.

– Тие имаат многу висока позиција во таа хиерархија, добро се организирани и тоа го потврдува фактот што постојат долго време и што преку нивните мрежи не само што се пренесуваат, туку и се дистрибуираат огромни количини дрога – заклучува Роскиќ.

Запленети се 30 килограми дрога и 70.000 евра – Срби и Босанци се уапсени во Австрија