Информативната средина во Македонија овој мај веројатно ќе биде обликувана од дезинформациски наративи околу спорот за употребата на албанскиот јазик на правосудниот испит, со зголемен потенцијал за поттикнување меѓуетнички тензии, предупредува најновата анализа на „Дисинфо радар“, регионална иницијатива за следење на дезинформациите на Западен Балкан.

Прашањето веројатно ќе биде претставено не само како правно или административно, туку како поширока закана за државниот суверенитет и уставниот поредок, вклучително и со тврдења за „федерализација“.

Истовремено, спротивставените наративи може да го прикажат одбивањето да се дозволи испитот на албански јазик како системска дискриминација, зајакнувајќи ги поларизираните и меѓусебно исклучиви толкувања.

Овие динамики носат ризик од засилување на етничките поделби, се вели во извештајот, зголемување на говорот на омраза и поткопување на социјалната кохезија и довербата во институциите.

Дебатата стана поинтензивна откако студентите по право, кои зборуваат албански јазик, поднесоа петиција испитот да се нуди на албански јазик, тврдејќи дека сегашната практика е дискриминаторска. Министерството за правда тврди дека испитот го проверува познавањето на македонскиот јазик како законски услов, додека постојните законски одредби за употреба на јазиците дозволуваат различни толкувања. Оваа институционална двосмисленост создава простор за селективно толкување и манипулација со наративите, особено кога правните аргументи се поедноставуваат или се вадат од контекст.

Според извештајот, дезинформациските наративи сè повеќе го врамуваат прашањето како закана за националното единство („федерализација“), суверенитетот и уставниот поредок, трансформирајќи го процедуралниот спор во перципирана безбедносна загриженост. Ваквите наративи се засилуваат преку политичка реторика, вклучително и преку изјави на премиерот Христијан Мицкоски кои сугерираат ризици од дестабилизација и надворешен притисок.

Паралелно со ова, контранаративите, вели „Дисинфо радар“, нагласуваат дискриминација и нееднакви права, зајакнувајќи ја поларизацијата.

Тековната јавна дебата, комбинирана со можноста за протести, веројатно ќе ја одржува динамиката на дезинформации, вклучувајќи го и ширењето на реторика заснована на етничка припадност и говор на омраза. Продолжувањето на врамувањето поврзано со суверенитетот и спротивставените толкувања ризикува дополнително ескалирање на тензиите и продлабочување на поларизацијата во Македонија.

ДУИ: Вреди не ги претставува Албанците, туку оправдувањата на тие што сакаат да го потчинат албанскиот јазик