Српскиот претседател Александар Вучиќ, денеска ќе престојува во еднодневна посета на Турција, а за време на посетата на Анкара, претседателот Вучиќ ќе се сретне со претседателот на Турција, Реџеп Таип Ердоган. Вучиќ најави дека во наредните денови ќе престојува во повеќе земји, меѓу кои Индија и Германија, каде што треба да разговара со светски официјални претставници.

Во момент на изразени геополитички тензии, ваквите посети го отвораат прашањето за правецот на надворешната политика на Србија и нејзината реална позиција во меѓународните односи, оценува за „Инсајдер“ соработникот на Институтот за европски студии, Милан Игрутиновиќ.

„Вучиќ реагираше брзоплето, па се повлече“

Говорејќи за односите меѓу Белград и Анкара, Игрутиновиќ потсетува дека тензии постоеле по претходната изјава на Вучиќ дека Турција сака поголемо влијание на Балканот, но дека тоа не довело до посериозно влошување на односите.

— Тоа беше вечерна реакција под впечаток од веста дека владата на Албин Курти во Приштина набавила вооружување од Турција и непосредно пред изборниот циклус со тоа си ги зголемила изборните шанси. Утредента државата, преку ставот на претседателот, некако се повлече — вели Игрутиновиќ.

За потсетување, Вучиќ остро реагираше на пристигнувањето на турските дронови во Приштина пред неколку месеци и ја обвини Турција дека сонува за обнова на Отоманското Царство.

— Ужаснат сум од однесувањето на Турција и од грубото кршење на Повелбата на ОН и Резолуцијата 1244 на Советот за безбедност на ОН, како и од континуираното вооружување на властите во Приштина. Сега е сосема јасно дека Турција не сака стабилност на Западен Балкан и дека сонува за оживување на Отоманското Царство. Србија е мала земја, но ние добро ја разбравме пораката — рече тогаш Вучиќ.

ФОТО | Турски дронови пристигнаа во Приштина, Курти се пофали дека дошле три месеци порано

Тој додава дека односите меѓу Србија и Турција денес немаат особено широка политичка содржина, туку главно се сведуваат на економска соработка.

— Односите сега немаат многу содржина надвор од економската размена и вообичаените трговски односи. Србија не е во фокусот на турската политика, а ниту Балканот е по настаните во Сирија и по тензиите со Иран, Израел и со Грција — наведе тој.

Игрутиновиќ смета дека Србија нема многу простор за остра реакција дури и ако Турција воено соработува со Приштина.

—  Не ми се чини дека Србија е во позиција сериозно да ги наруши односите, да го повлече амбасадорот барем на консултации. Околностите на продолжената војна во Украина и на вкупната регионална ситуација ги ограничуваат таквите потези —  рече тој.

Според неговите зборови, важна улога има и личниот однос меѓу претседателот на Србија и Реџеп Таип Ердоган.

— Од неуспешниот пуч во Турција, Белград бргу го поддржа Ердоган и двајцата претседатели развија одредена лична комуникација која и денес клучно влијае врз односите. Можно е со претстојната средба да се очекува ново „нивелирање“ на односите — наведе Игрутиновиќ.

Воена вежба на Егејот пак ги раскара Турција и Грција

„Тоа со Косово и со Турција не е од вчера“

Аналитичарот Игрутиновиќ додава дека Турција својата политика на Балканот ја води долгорочно и доследно.

— Турција се постави како покровител на Косово уште од 2008 година. Таа практично прва ја призна независноста на Косово и ако се укаже прилика да се вооружува она што ние го сметаме за нелегална формација, тие ќе го направат тоа. Што ние можеме да направиме зависи повеќе од вкупните околности отколку од самиот билатерален однос — рече тој.

Говорејќи за вкупната надворешнополитичка стратегија на Србија, Игрутиновиќ оценува дека меѓународната ситуација го отежнува досегашниот концепт на балансирање меѓу големите сили.

— Затегнатоста во глобалните односи ја руши нашата политика на четири столба која постои веќе 15 години. Србија нема изградено сојузништва и блиски односи што се делотворни — рече тој.

„Србија не може ни да се изолира ни да се потпре на висока геополитика“

Тој додава дека Србија не може да си дозволи изолација, но ниту потпирање на високата геополитика.

Игрутиновиќ смета дека на Србија ѝ е потребен попрагматичен и „поприземен“ пристап во надворешната политика, насочен пред сè кон регионот.

Наместо да се фокусира на односите со големите светски сили како Кина, Русија и САД, земјата запоставува поконкретни и поважни прашања од секојдневен интерес.

Тој оценува дека слабите меѓународни резултати се последица и на погрешни сопствени политики, нагласувајќи дека Србија не може да влијае врз глобалните процеси, туку треба да се прилагодува и да ги штити своите основни интереси.

ЕУ сака да ги обнови односите со Турција: „Време е за посилно партнерство“