Поморската блокада на претседателот Доналд Трамп е најновиот обид да се тестира досега недокажаната теорија за војна против Иран – дека супериорна американска сила неизбежно ќе ја уништи Исламската Република, анализира Си-ен-ен.

Стратегијата се базира на едноставна премиса: задушувањето на извозот на нафта на Иран и увозот што го одржува нормалниот живот во земјата ќе предизвика социјален колапс. Ова ќе создаде неподнослив притисок врз режимот да ги исполни барањата на САД и трајно да се откаже од својата нуклеарна програма.

Во Вашингтон, се чини логично. Секоја држава, без разлика дали е радикална теократија или западна демократија, ќе се распадне ако не може да обезбеди пристап до основните работи – храна, енергија и работни места.

Кога американските претставници ќе видат вртоглаво растечка инфлација, катастрофални загуби на работни места и недостиг во Техеран, тие заклучуваат дека двонеделната блокада се исплати.

„Блокадата е генијална, во ред?“ рече Трамп во среда. „Нивната економија е во сериозни проблеми. Тоа е мртва економија.“

Претседателот на САД е толку задоволен од планот што ги подготвил своите помошници дека тоа би можело да потрае многу подолго.

Една причина е што тоа претставува начин да се изврши притисок врз Иран без да се ризикуваат американски жртви преку копнени операции или продолжување на бомбардирањето кое е немилосрдно, но неубедливо.

Друга причина е што се стреми да ја врати американската предност во економското војување, која ослабна кога Иран предизвика глобална криза со затворањето на Ормускиот Теснец.

Американската економија е многу помоќна од иранската, па затоа ова, на прв поглед, треба да биде неизбежна битка. Но, од друга страна, разорниот американско-израелски воздушен напад силно ја погоди иранската армија, но не успеа да обезбеди стратешка победа во војната.

Оптимизмот на Трамп ќе се соочи со две прашања што ќе ја одлучат судбината на неговата најнова стратегија во војна која честопати се чинеше дека нема ниту јасно оправдување ниту крајна цел.

Првото прашање е колку долго Трамп, неговите републикански колеги и американскиот народ можат да ги издржат растечките трошоци за војната, вклучувајќи бензин од 4 долари за галон и веројатно растечка инфлација. Гласачите на конгресните избори се веќе огорчени од високата потрошувачка и економијата на Трамп.

Друго прашање е дали планот се базира на реални разузнавачки проценки за состојбата во Иран и на разумно расудување за тоа како би можеле да реагираат неговите лидери.

Тимот на Белата куќа на Си-ен-ен објави дека американските претставници анализираат разузнавачки информации кои предвидуваат дека економијата на Иран може да преживее само уште неколку недели, ако не и денови, според два извори. Трамп, исто така, постојано тврди дека неможноста на Иран да извезува нафта би значело дека ќе мора да го прекине производството и да ризикува огромна штета на нафтените бунари, чија поправка би можела да трае со години.

Алекс Ватанка, виш соработник во Институтот за Блискиот Исток, рече дека блокадата би можела да предизвика сериозна економска болка што би можела да се претвори во неконтролирана политичка опозиција.

Но, тој додаде клучна забелешка: Може да потрае со месеци.

„Првото нешто што треба да се има предвид е дека никогаш порано не сме биле во ваква ситуација, ова е непозната територија“, рече Ватанка. „Блокадата не е нешто што Иран некогаш го доживеал, дури ни за време на војната меѓу Иран и Ирак.“

Сепак, Ватанка предупреди дека можноста за економски колапс што ќе предизвика политички промени ќе зависи од нивото на организација на антирежимските протести и пребегнувањето во рамките на режимот, што сè уште не се случило во Иран.

Трамп можеби нема време да чека контрареволуција. Неговиот рејтинг на одобрување е на најниско ниво досега, а републиканците стравуваат дека би можеле да го изгубат Претставничкиот дом и да се соочат со тешка битка за задржување на Сенатот во ноември. Колку подолго трае војната и колку подолго Иран го држи Ормускиот Теснец затворен, толку поголема ќе биде штетата за САД.

Личната психологија на Трамп, исто така, може да игра улога. Тој се чини дека е опседнат со своето наследство бидејќи сонува за грандиозни архитектонски проекти во последните 1.000 дена од неговиот мандат. Ништо не би било посрамно за човек кој се смета себеси за еден од најголемите победници во животот отколку да биде етикетиран како губитник во војна со Иран.

Сепак, дури и ако Трамп ветува долга кампања, секогаш постои можност стратегијата за блокада едноставно да е погрешна.

Ако атентатот врз врховниот лидер на Иран, Али Хамнеи, не го принуди Иран да се повлече, а неделите немилосрдно бомбардирање не ја скршија волјата на неговите лидери, дали постои причина да се верува дека економската криза може?

Ако не успее, тоа само уште еднаш ќе покаже дека подготвеноста на Исламската Република да прифаќа удари може да ја неутрализира далеку поголемата американска моќ.

„Победа“, „победа“, „победа“… — Белата куќа објави едночасовно видео на Трамп