Сенаторот од десниот центар Родриго Паз (58) победи во вториот круг од претседателските избори во Боливија во неделата, победувајќи го поранешниот десничарски претседател Хорхе „Туто“ Кирога, во услови на тешка економска криза во андската нација, со што заврши две децении левичарско владеење во латиноамериканската нација, објави Ројтерс.

Иако на неодамнешните анкети се очекуваше пораз, Родриго Паз победи со 54,5 проценти од гласовите, по преброени 97,8 проценти од гласачките ливчиња, соопшти Врховниот изборен трибунал (TSE, изборната комисија). Неговиот противник доби 45,4 проценти од гласовите.

Откако беа објавени резултатите, улиците на главниот град Ла Паз, кои дотогаш беа речиси празни, беа исполнети со поддржувачи на победникот, прослави и музика.

„Дојдовме да ја прославиме победата со голема надеж дека Боливија ќе трасира нов курс“, рече Хулио Андре, 40-годишен адвокат, проценувајќи дека економистот кој ќе ја преземе функцијата нов шеф на државата е „поблиску до барањата на народот“ од неговиот противник.

Наследник на политичка династија, Родриго Паз се смета за умерен политичар, со популистички тон, кој се претставува како поддржувач на консензусот.

Тој ќе ја преземе власта во земја која, особено за време на мандатите на Ево Моралес, спроведуваше радикални политики: национализација на енергетските ресурси, раскинување со САД, сојузи со Венецуела на Хуго Чавез, Куба, Кина, Иран.

„Народот ни даде можност да управуваме со Боливија. Повикувам на единство и помирување меѓу Боливијците“, изјави новоизбраниот потпретседател Едман Лара пред новинарите.

Родриго Паз ќе го наследи непопуларниот Луис Арсе на 8 ноември, кој одлучи да не се кандидира и ќе се повлече по петгодишен мандат обележан со најлошата економска криза во латиноамериканската земја во последните 40 години.

Падот на извозот на гас, особено поради недостаток на инвестиции, ги исцрпи доларските резерви и ја направи невозможна скапата политика на субвенционирање на цените на горивата. Во отсуство на девизи за нивен увоз, недостигот на бензин и дизел стана широко распространет, а цените нагло скокнаа.

Републиканската конгресменка на САД, Марија Елвира Салазар, му честиташе на новоизбраниот претседател преку Икс и го пофали фактот дека, според нејзино мислење, Боливија „се ослободи од канџите на социјализмот, корупцијата и прекршените ветувања“.

Годишната инфлација сега надминува 23%, а бескрајните редици возила што чекаат на нивно – хипотетичко – полнење гориво на бензинските пумпи станаа вообичаени во земјата што е двојно поголема од Франција, но има само 11,3 милиони жители.

Двајцата кандидати предложија слични политики, а клучните карактеристики се големо намалување на јавните расходи – особено субвенциите за цените на горивата – и поголема отвореност кон приватниот сектор.

Паз, сепак, се залага за „капитализам за сите“, зборувајќи за децентрализација и фискална штедење пред какво било задолжување од меѓународни финансиски институции. Неговиот противник, кој е порадикален, зборуваше за отворање кон меѓународните пазари на капитал и меѓународно задолжување.

„Мојот пристап е да се постигне консензус, договор и да се движат работите напред“, рече сенаторот Паз пред да гласа во Тарија, на југот од земјата.

Сепак, тој нема мнозинство места во парламентот, што ќе го принуди да формира коалиција. Неговата партија се појави како најсилна во првиот круг, во август, и ќе ја има најголемата парламентарна група (49 пратеници, 16 сенатори), а партијата на Кирога е на второто место (39 и 12 соодветно).

„Паз има многу смирен тон, многу е центрист“, изјави политикологот Даниела Кесеберг за АФП. „Тој добро се поврзува со граѓаните, чувствува што сака народот (…) ги привлече оние кои сакаат промени, но не и радикални промени“.

Фрагментираното Движење за социјализам (MAS) на поранешниот претседател Моралес (2006-2019) беше убедливо победено на овие избори: неговиот кандидат собра само 3,1% од гласовите во првиот круг.

Соочен со потерница против него за случај на трговија со малолетник, што тој го оспорува, Ево Моралес не можеше да се кандидира за претседател поради ограничувањето од два мандата на претседателските мандати. Тој ги повика своите поддржувачи да ги поништат своите гласови во првиот круг.

Откако гласаше во своето упориште Чапаре (во средината), поранешниот шеф на државата – првото домородно лице избрано на највисоката функција во историјата на андската држава – рече дека предлозите на двајцата кандидати за претседател откриваат „недостаток на почит“ кон боливискиот народ. „Кредитите од ММФ и Светската банка (ќе) бидат условени од приватизацијата на природните ресурси“, се пожали тој.