Сериозните непријателства меѓу Америка и Иран продолжија откако претседателот Доналд Трамп најави проширување на воената кампања, а Техеран порача дека „повеќе нема да се воздржува“ доколку САД ги спроведат своите закани.

Во најновиот бран напади, американската војска соопшти дека биле гаѓани „ирански воени капацитети што се користат за закана врз бродовите“ што минуваат низ Ормускиот Теснец.

Според американската Централна команда (ЦЕНТКОМ), цел на ударите биле командни центри, системи за воздушна одбрана, ракетни и дронски капацитети, како и крајбрежни системи за надзор.

Иран, пак, соопшти дека извршил контранапади врз американски воени цели во регионот, вклучително и во Бахреин и во Кувајт. Државните медиуми објавија дека биле извршени и напади со дронови врз американски системи во Јордан.

Јорданската војска во меѓувреме соопшти дека пресретнала осум дрона и дека немало жртви во нападот.

Ескалацијата на судирите се случува и покрај обидите за продолжување на дипломатските разговори. Трамп тврди дека Иран сака да постигне договор со Вашингтон, но истовремено предупреди дека САД се подготвени да продолжат со воените операции.

– Тие секогаш сакаат да се сретнат. Тие се лоши луѓе, но сакаат да постигнат договор – изјави Трамп во интервју за „Фокс бизнис“.

Тој претходно предупреди дека доколку нема напредок во преговорите, САД би можеле да ги нападнат клучните делови од иранската инфраструктура.

– Следната недела доаѓаат електраните. Следната недела доаѓаат мостовите. Ќе ги уништиме сите нивни електрани. Ќе ги уништиме сите нивни мостови, освен ако не седнат на маса и не преговараат – рече Трамп.

Претходната закана на Трамп во април за бомбардирање на цивилната инфраструктура на Иран во тоа време наиде на осуда од шефот за човекови права на ОН, Волкер Турк, кој изјави дека тоа би претставувало воено злосторство.

Двајца американски функционери, пак, анонимно кажаа дека Трамп разгледува операција за преземање на островот Харг, клучниот ирански центар за извоз, како и бомбардирање на подземните комплекси на планината Пикакс, за кои се верува дека се поврзани со иранската нуклеарна програма.

Ќе ги уништиме сите електрани и мостови на Иран ако не преговараат, се закани Трамп

Трамп го потврди својот интерес за двете цели, иако сугерираше дека копнената операција за преземање на Харг можеби ќе ја изведе друга земја.

– Имаме други луѓе што ќе ја извршат копнената кампања за нас – изјави тој за „Фокс њуз“, без да даде дополнителни детали.

Сепак, не ја отфрли можноста да се обиде да го „збрише“ Корпусот на Исламската револуционерна гарда на Иран (ИРГЦ).

– Ќе видиме што ќе се случи – одговори Трамп на новинарско прашање дали ќе ги „збрише“ ИРГЦ доколку не успеат да преговараат.

Трамп претходно даваше јавни и приватни сигнали дека е подготвен за ескалација, само за потоа да се повлече.

Ставот на Иран

Портпаролот на иранската војска Ебрахим Золфагари предупреди дека Техеран ќе започне широки воени напади низ целиот регион ако САД ја нападнат клучната инфраструктура на земјата.

– Доколку се реализираат неодамнешните закани на празноглавиот американски претседател за напади врз инфраструктурата на Исламската Република Иран, тогаш сè што досега, поради воздржаноста на Иран, остана недопрено – односно целата инфраструктура во регионот – ќе биде уништено под силните удари на иранските вооружени сили – рече тој.

Золфагари изјави и дека Иран нема да дозволи САД да интервенираат во Ормускиот Теснец „под никакви околности“, додавајќи дека тоа е нивната „црвена линија“.

Главниот ирански преговарач Мохамед Багер Галибаф, пак, излезе со став дека Иран нема причина да го почитува договорот доколку од него нема корист.

– Никогаш не сме посакувале војна и нема да посакуваме, но секогаш мора да бидеме подготвени за битка – изјави Галибаф додавајќи дека Иран мора да ги користи и „инструментите на дипломатијата и преговорите“ за заштита на националните интереси.

Главна точка на спорот останува Ормускиот Теснец.

САД повторно воведоа блокада со која се ограничува движењето на бродовите од и кон иранските пристаништа, што предизвика нови закани од Техеран.

Блокадата претходно беше укината како дел од договорот што двете земји го постигнаа минатиот месец – познат како Меморандум за разбирање – чија цел беше да се стави крај на повеќемесечниот конфликт.

Од друга страна, Иранската Револуционерна гарда предупреди дека Вашингтон треба да очекува затворање на други коридори за извоз на нафта и на гас кои, според нив, им служат на интересите на САД и нивните сојузници.

Иранците погодија брод и го затворија Ормускиот Теснец — САД возвратија со удар

Аналитичари стравуваат од долготрајна војна

Напнатоста околу теснецот веќе има последици врз глобалните енергетски пазари.

Цените на нафтата пораснаа поради стравувањата дека продолжениот конфликт може да го наруши снабдувањето од Блискиот Исток, а експерти предупредуваат дека моменталната ситуација нема лесно решение.

Аналитичарите оценуваат дека Вашингтон и Техеран се далеку од договор и стравуваат дека кризата може да се претвори во „долготрајна војна што би траела со години“.

– Трамп е заглавен во хаос што самиот (и Израел) го создаде и не може да најде излез од ситуацијата што ќе му овозможи да го зачува образот, додека Иранците сметаат дека конфликтот сè уште трае и затоа се обидуваат максимално да ги искористат своите придобивки – изјави Андреас Бем, предавач по меѓународни односи на Универзитетот во Санкт Гален во Швајцарија, за телевизијата „Си-ен-би-си“.

Бем предупреди дека „секоја страна ќе се обиде да ги зголеми трошоците за другата сè додека тие не станат неподносливи“.

И покрај новите борби, Трамп го поздрави ослободувањето на американската државјанка Дена Карари, која според него била „неправедно задржана“ во Иран.

Американскиот претседател оцени дека нејзиното ослободување е „гест на добра волја“ од Техеран.

Сепак, ослободувањето на Карари не успеа да ја намали тензијата меѓу двете земји, бидејќи воените операции продолжуваат, а иднината на преговорите останува неизвесна.

Иранците погодија брод и го затворија Ормускиот Теснец — САД возвратија со удар