Експертите од рускиот Јужен федерален универзитет (СФУ) ги одгледаа првите никулци јачмен во почва што наликува на составот на почвата на Марс. За да го постигнат ова, тие додадоа посебна мешавина од микроби во почвата – десет соеви на бактерии и квасец кои си помагаат едни на други да преживеат и формираат слој богат со хранливи материи, изјави прес-службата на универзитетот за „РИА Новости“.

За да растат растенијата, почвата мора да биде богата со хумус, сложена мешавина од органски супстанции од кои садниците добиваат хранливи материи. Хумусот се создава со активноста на микроорганизмите кои ја „фаќаат“ безживотната почва и ја трансформираат во плодна почва. Сепак, марсовскиот реголит е екстремен пример за „безживотна“ земја бидејќи не содржи хранливи материи, туку е богат со метални соли, кои го попречуваат растот на растенијата, велат научниците.

Според Евгенија Празднова, раководител на младинската лабораторија „Молекуларна генетика на микробни конзорциуми“ при Одделот за биомедицински и математички науки, оваа микробна колонизација, или биоремедијација, е еден од ефикасните начини за обновување на копненото земјиште по пожари или антропогено загадување.

Истражувачите додале специјална мешавина од десет соеви на бактерии и квасец на модел „марсовски“ супстрат од пустината Мохаве, формирајќи микробен конзорциум кој создава слој од хранливи материи неопходни за раст на растенијата. Користејќи вештачка марсовска почва, истражувачите успеале да одгледуваат јачмен со додавање соеви на цијанобактерии кои асимилираат јаглерод диоксид и се одговорни за фотосинтезата, актиномицети и бацили одговорни за производство на биомаса и други микроорганизми кои ја обезбедуваат добиената почва отпорност на стресни услови.

– Иако одгледувањето растенија без почва или во алтернативни замени за почва не е нова практика, посебен предизвик е добивањето култури надвор од контролирана лабораториска средина, во суровите услови на северните земјишта или во високо загадени области, а во иднина и на други планети – додала Празднова.

Таа вели дека микробен конзорциум е специјално избрана заедница на микроорганизми кои кокултивираат и си помагаат едни на други да растат и да преживеат, формирајќи сложени симбиотски односи.

– На Земјата, може да се користи на отворено, а на Марс, под куполи, бидејќи микроорганизмите, како луѓето, би имале тешкотии да преживеат на отворени простори под низок притисок и високо зрачење. Сепак, ова би бил првиот чекор кон тераформирање – создавање оаза каде што постепено би се формирал слој почва под куполата – објаснила Празднова.

Научничката вели дека јачменот е избран затоа што толерира солени почви со ниска киселост, што се токму карактеристиките на марсовскиот реголит. Покрај тоа, додаде таа, културата може да расте на ниски температури и е јадлива.

– Го испративме истиот овој конзорциум од десет различни микроорганизми во вселената, во соработка со Рускиот државен истражувачки центар на Институтот за биомедицински проблеми (IBMP) на Руската академија на науките, на бродот Бион-M бр. 2, кој успешно се врати на Земјата на 18 октомври. Сега треба да ги процениме промените низ кои минуваат бактериите и квасците за време на нивното патување низ вселената и изводливоста на нивното транспортирање на соседна планета, а воедно да ја зачуваме нивната способност да ја подобрат плодноста на почвата – објаснила Празднова.

Проектот беше имплементиран со поддршка на програмата „Приоритет-2030“ во рамките на стратешкиот технолошки проект „Технологии за биоинженерство на почвата“.