Коалицијата се распадна вчера кога годините на тензии кулминираа во делот на економските прашања и тоа како да се затвори дупката од повеќе милијарди евра во буџетот, пренесува Ројтерс.

Распадот создава лидерски вакум во срцето на Европската унија, исто како што бара обединет одговор на изборот на Доналд Трамп за САД во вторникот. Бидејќи неговиот избор може да влијае на прашања кои се движат кон можни нови трговски тарифи поради руската војна во Украина и иднината на НАТО алијансата предводена од САД.

Канцеларот рече дека ќе одржи гласање за доверба во јануари, кое веројатно ќе го изгуби, што ќе предизвика нови избори до крајот на март – шест месеци пред предвиденото.

Фридрих Мерц, водач на опозициските конзервативци, кои водат во анкетите низ целата земја, повика на гласање за доверба „најдоцна до почетокот на следната недела“, во коментарите што ги повторија другите опозициски партии.

„Изборите би можеле да се одржат кон крајот на јануари. Ние едноставно не можеме да си дозволиме да имаме влада без мнозинство во Германија веќе неколку месеци, проследена со изборна кампања уште неколку месеци, а потоа можеби и неколку недели коалициски преговори“, рече Мерц за новинарите.

Германската индустрија, опоравена од високите трошоци и жестоката азиска конкуренција, исто така, ја повика владата на Шолц да организира избори што е можно поскоро.

Неизвесноста предизвика скок на германските трошоци за задолжување, при што референтниот 10-годишен принос се зголеми за дури 10 базични поени до највисокото ниво од јули. Клучниот пазарен мерач кој сигнализира ризик за долгот како што паѓа, падна на најниско досега.

Шолц го одложи своето заминување на самитот на Европската унија во Будимпешта поради кризата дома и го откажа своето присуство на следниот самит на Обединетите нации за климатски промени.

Канцеларот од централно-левичарските Социјалдемократи (СПД), рече дека го отпуштил својот министер за финансии, Кристијан Линднер од фискално конзервативните Слободни демократи (ФДП), поради попречување на решавањето на буџетските спорови.

Последната капка што ја прелила чашата беше неговото противење на планот на Шолц за олеснување на лимитите на долгот со цел да се зголеми поддршката за Украина во буџетот за 2025 година за 3 милијарди евра (3,25 милијарди долари).

Разрешувањето на Линднер доведе до напуштање на ФДП од коалицијата, оставајќи ги СПД на Шолц и Зелените да водат малцинска влада и да се потпираат на тенко мнозинство за усвојување на какви било суштински мерки во парламентот.

Состанокот меѓу Шолц и Мерц во четвртокот не успеа да го реши ќор-сокакот, изјави владин извор.

Јоерг Кукиес, висок функционер во канцеларството и близок сојузник на Шолц од СПД, ќе биде именуван за министер за финансии.

Кризата доаѓа во критичен момент за Германија, со рамна економија, стареење на инфраструктурата и неподготвена војска. Веројатно ќе им нанесе уште еден удар на потрошувачката и инвестициите во наредните месеци, иако враќањето на Трамп се заканува да го намали извозот, велат економистите.

Излегувањето на ФДП најверојатно ќе значи заминување на владиниот трансатлантски координатор, кој со месеци негуваше врски со високи американски претставници. Републиканците се подготвуваат за можното враќање на Трамп во Белата куќа.

Но, кризата може да биде и долгорочен благослов со оглед на тензиите што ја зафатија коалицијата, прва од ваков вид на национално ниво, рече економистот на ИНГ Карстен Брзески.

„Изборите и новата влада би можеле и треба да стават крај на сегашната парализа на целата земја и да понудат нови и јасни политички насоки и сигурност“, рече тој.

Сè уште подемот и на левичарските и на десните популистички партии во Германија, како и насекаде во Европа, значи дека дури и нови избори не би можеле лесно да овозможат кохерентна коалиција со јасно мнозинство.

„Не треба да бидете видовити за да заклучите, дека работите нема автоматски да станат полесни во иднина, дури и по следните избори“, рече министерот за економија Роберт Хабек од Зелените.