Австриската влада постигна договор за една од најзначајните реформи на системот за одбрана во последните години, со која ќе се продолжат и воениот и цивилниот рок. Одлуката беше донесена на летната седница на Советот на министри, а целта е да се зајакнат одбранбените капацитети на земјата и да се обезбеди доволен број обучени припадници на вооружените сили.

Новиот модел предвидува постепено воведување подолг рок за воена и цивилна служба, како и дополнителни финансиски и организациски мерки со кои службата треба да стане попривлечна за младите.

За дел од реформите, сепак, ќе биде потребна поддршка и од опозицијата бидејќи измените поврзани со цивилниот рок бараат двотретинско мнозинство во парламентот.

Нов модел за воен и цивилен рок

Според договорот на владината коалиција, основниот воен рок во иднина ќе трае шест месеци, по што ќе следуваат уште три месеци задолжителна обука во рамките на единиците.

Во исто време, цивилниот рок ќе биде продолжен на девет месеци, со можност за уште два дополнителни месеци. Во првата фаза тие два месеци ќе бидат доброволни, но владата предвидува и посебен механизам кој ќе се активира доколку бројот на регрути значително опадне. Во таков случај, продолжувањето автоматски ќе стане задолжително.

Новите правила треба да стапат во сила од 1 јануари следната година, доколку претходно биде обезбедена потребната парламентарна поддршка.

Канцеларот Кристијан Штокер изјави дека продолжувањето на воениот рок не може да биде усвоено без истовремено да се донесе и продолжувањето на цивилниот рок, нагласувајќи дека двете мерки претставуваат единствен пакет. Тој оцени дека договорот е резултат на долги и интензивни разговори и дека неговата главна цел е зајакнување на националната одбрана и подобра подготвеност на Австрија за идните безбедносни предизвици. Според него, државата мора да биде подготвена да инвестира повеќе средства во сопствената безбедност бидејќи одбраната има своја цена и претставува стратешки приоритет.

Гаранција за доволен број регрути од 2028 година

Вториот важен дел од реформата предвидува воведување таканаречена гаранција за воениот рок, која ќе почне да важи од 2028 година.

Ако бројот на млади кои секоја година започнуваат воен рок падне под 15.000 лица, односно ако биде намален за повеќе од 7,5 проценти, тогаш цивилниот рок автоматски ќе се продолжи на вкупно 11 месеци. Дополнителните два месеци ќе можат да се реализираат флексибилно, во договор со институцијата во која лицето ја извршува цивилната служба.

Владата истовремено најави и мерки за зголемување на интересот за воениот рок. Финансискиот надоместок ќе се зголеми од околу 630 евра на 1.000 евра месечно, а регрутите ќе добијат и право на денови за одмор. По завршувањето на основниот дел од службата ќе следуваат задолжителни воени вежби, а во рок од 10 години ќе треба да бидат реализирани и дополнителни активности во рамките на резервниот состав.

Вицеканцеларот Андреас Баблер оцени дека реформата ќе придонесе воениот рок да стане попривлечен, потсетувајќи дека и самиот бил регрут и професионален војник. Министерката за надворешни работи Беате Мајнл Рајзингер истакна дека младите мора да добијат квалитетна обука и содржина која ќе има вистинска вредност, ако државата веќе им пропишува како ќе поминат дел од своето време.

Комисијата бараше уште поамбициозно решение

Иако ја поздрави постигнатата согласност, претседателот на Комисијата за воен рок, Ервин Хамезедер, оцени дека договорот не е најдоброто можно решение.

Комисијата претходно предложила модел со осум месеци воен рок и уште два месеци служба во резервниот состав, што според нејзината проценка подобро би ги задоволило потребите на австриската армија. Хамезедер смета дека сегашниот компромис претставува значителен напредок во однос на постојниот систем, но призна дека кај него не предизвикува голем ентузијазам. Според неговото мислење, идеално решение би било цивилниот рок да трае 12 месеци, односно да биде подолг од воениот рок.

Тој особено инсистира механизмот за задолжително продолжување на цивилната служба да стане трајна обврска кога нема да има доволен број регрути за армијата.

Хамезедер нагласи дека договорот претставува политички компромис кој треба да се почитува, иако носи дополнителни организациски предизвици за вооружените сили и за одредени трошоци за стопанството.

Владата, сепак, е уверена дека предложените измени ќе овозможат посилен и поефикасен одбранбен систем, способен да одговори на современите безбедносни ризици и да обезбеди стабилност на земјата во наредните години.

Милионска сметка за австриското правосудство по даночна контрола