Авионската бучава на аеродромот Швехат, вечна дилема во Австрија – Трета писта или мир за граѓаните
Tретата писта не ја решава суштинската дилема, aвионската бучава околу Швехат продолжува да расте, а жителите се сè пооптоварени и поделени околу тоа што претставува праведно и одржливо решение. Недостигот од транспарентни податоци, неусогласените мерки и плановите за проширување на аеродромот само ја продлабочуваат недовербата и ја отвораат пошироката дебата за здравјето, максималните граници на раст и одговорноста на институциите. На крајот, прашањето не е само дали треба нова писта, туку како да се дефинираат јасни лимити кои ќе го заштитат населението во услови на неминовен пораст на летовите.
Борбата против растечкиaтa бучава околу аеродромот Швехат создава две спротивставени страни кои со децении се судираат околу истото прашање, но со различни интереси и очекувања. За едни, одлуката да не се гради третата писта претставува победа и олеснување, за други пак нов извор на страв од уште поголемa бучава и нарушување на секојдневието. Зголемениот број летови и растечките планови на аеродромот ги продлабочуваат поделбите кои одамна го надминале локалниот карактер и се претвориле во општествена дебата за здравјето, транспарентноста и реалните лимити на раст. Додека дел од жителите очекуваат мир и појасни правила, други стравуваат дека одлуката да не се гради третата писта ќе ја влоши состојбата и ќе создаде дополнителна концентрација на летови во нивните населби.
Препорачано
Спротивставени очекувања меѓу жителите
Во селото Цволфаксинг, само неколку километри од пистите на аеродромот, Jута Лет верува дека спречувањето на третата писта било неопходно за да се избегне катастрофална ситуација за населението. Таа вели дека во летните месеци авиони минуваат над нејзината куќа речиси секоја минута, а бучавата во ноќните часови е толку високa што спиењето со отворен прозорец е невозможно. Во јужниот дел на аеродромот пак, живее Михаел Шантл кој исто така се соочува со истиот проблем, но е убеден дека новата писта би овозможила поправедна распределба на летовите и би ја намалила оптовареноста врз неговата средина. Двајцата жители имаат исти последици, но спротивни ставови околу решението.
Бројот на летови се зголемува од година во година, а тоа дополнително ги продлабочува разликите меѓу иницијативите кои бараат ограничување на летовите и оние кои очекуваа новата писта да внесе подреденост и рамнотежа. Аеродромот планира да гo зголеми бројот на превезени патници од 32 на повеќе од 50 милиони годишно, што за многумина претставува причина за загриженост. Иако нема нова писта, растот на патниците значи поголеми авиони, повеќе бучава и поголем притисок врз околните населби. Прашањето е како да се заштитат жителите во услови кога растот на авиосообраќајот е неминовен.
Стратегии за намалување на бучавата и нивните лимити
Во Виена, правничката д-р Сузана Хегер и нејзиното здружение Авиејшен Ресет (Aviation Reset) важат за водечки глас меѓу противниците за градење на третата писта. Според нив, токму активизмот бил клучен за запирање на проектот кој би предизвикал уште поголем притисок и би барал дополнително зголемување на летовите. Д-р Хегер предупредува дека сегашните правила овозможуваат слетувања и во најдоцните ноќни часови без финансиски последици за авиокомпаниите, што значи дека товарот повторно го cносат жителите. Таа го критикува Дијалог форумот во кој управата на аеродромот, локалните власти и дел од иницијативите разговараат за мерки, но според неа процесот е нетранспарентен и служи како формално алиби.
Од друга страна, дел од локалните иницијативи учествуваат во форумот и наведуваат дека токму преку него се постигнати неколку конкретни мерки. Меѓу нив е програма за звучна изолација која би чинела 24 милиони евра и намалување на бројот на ноќни летови. Сепак, без третата писта нема да се случи најавената прераспределба на слетувањата која требаше да донесе намалување на оптоварувањето врз некои населби. Аеродромот планира да расте во рамките на сегашните две писти, а критичарите предупредуваат дека тоа ќе донесе повеќе летања и уште поголемa бучава.
Како модел за подобра регулација често се спомнува Цирих каде постојат повисоки давачки, строги правила за слетување во ноќни услови и јасен увид во сите мерења на бучавата. Во Австрија, пак, нема сеопфатни, јавни и реални податоци за интензитетот и карактерот на бучавата од авионите, а дел од експертите сметаат дека тоа се должи на стравот од пад на вредноста на имотите. Недостатокот од транспарентност дополнително ги продлабочува недовербите во институциите и во процесите на одлучување.
Лимити на растот и неизвесната перспектива
И експертите предупредуваат дека одлуката за запирање на третата писта не значи крај на проблемите. Напротив, растот на авиосообраќајот во иднина може да го надмине она што за локалното население е здравствено подносливо. Потребни се јасни правила, поголема вклученост на жителите, подобра распределба на рутите и можност за ноќна пауза која би ги заштитила најоптоварените подрачја. Политичката дебата за тоа колкава е максималната граница на изложеност на населението допрва треба да се води.
За жителите кои веќе со години живеат со нарушен сон и чести надлетувања, границата е одамна премината. Некои семејства размислуваат да се иселат иако тоа би значело прекин на долга семејна традиција и социјални врски. Други пак се обидуваат да останат и да се борат за строги ограничувања и поголема одговорност од страна на авиоиндустријата. Дел од нив се уверени дека растот на аеродромот неминовно ќе стигне до точка кога здравствените последици ќе го наметнат прашањето за крајни лимити. Како што вели Jута Лет, секој неограничен раст на крајот станува товар кој го уништува оној што го создава.


