Свежите смокви се вистинска нутритивна „бомба“. И покрај тоа што содржат природен шеќер, нивната калориска вредност е ниска. Кога се консумираат во умерени количини, можат дури и да придонесат за постабилно ниво на шеќер во крвта и да имаат други позитивни здравствени ефекти, пишува „Е-клиника“.

Смоквите – традиционален природен лек за варење и запек

Една помала свежа смоква содржи околу 30 калории, 8 грама јаглехидрати (од кои 6,5 г природен шеќер) и 1 грам растителни влакна. Богата е со бакар, магнезиум, калиум, витамин Б6 и витамин К.

Од дамнина се користат за олеснување на дигестивни тегоби, а современите истражувања ја потврдуваат нивната ефикасност. Во една студија со 150 учесници, дневното консумирање на 4 суви смокви значително ги намалило симптомите на надуеност, гасови и запек. Во друга студија со 80 лица, редовната консумација на свежи смокви осум недели значително ја подобрила перисталтиката на цревата, за разлика од контролна група.

Смоквите и шеќерот во крвта – дали помагаат?

Според едно постаро истражување, лица со дијабетес тип 1 кои пиеле чај од листови од смоква пред појадок во текот на еден месец, имале позитивни резултати – кај нив било забележано просечно намалување на дозата инсулин за околу 12 отсто.

Иако екстрактите од смоква имаат понизок гликемиски индекс во споредба со друго суво овошје, поради високиот процент шеќери, лицата со дијабетес – особено со тип 1 – треба да внимаваат и да го ограничат внесот на суви смокви.

Здравјето на срцето и холестеролот

Умерени количини смокви можат да придонесат за кардиоваскуларно здравје. Минералите во нив помагаат во регулирање на крвниот притисок, а антиоксидансите може да влијаат на балансот на холестеролот. Сепак, едно истражување со 83 лица со покачен ЛДЛ („лош“) холестерол покажа дека неколку свежи смокви дневно не довеле до значајна промена во липидниот профил, што укажува на тоа дека ефектите кај луѓе сè уште не се целосно потврдени.

Потенцијално антиканцерогено дејство

Екстрактите од листови од смоква (Ficus carica) се истражувани поради нивниот потенцијал против рак. Во лабораториски услови, кај клетки на тројно негативен карцином на дојка (линија MDA-MB-231), екстрактот го инхибирал растот на клетките и ја активирал експресијата на гени за апоптоза (BAX, TP53, TP21), без да ги оштети здравите клетки. Иако резултатите се ветувачки, потребни се клинички студии кај луѓе за да се потврди ефикасноста и безбедноста.

Антиоксидативно дејство и корист за кожата

Истражувања покажуваат дека комбинации од овошни екстракти со екстракт од смоква можат да ја намалат разградбата на колагенот и да ја ублажат појавата на брчки, особено кај лица со алергиски иритирана или сува кожа. Овие ефекти се должат на антиоксидансите, но како и кај антитуморските истражувања, недостасуваат клинички докази на поголем број испитаници.

Кои лица треба да внимаваат со консумирање на смокви?

Иако се здрави, постојат категории на луѓе кај кои треба да се внимава, особено при поголема консумација:

1. Потенцијални алергии и орален алергиски синдром

Лица алергични на полен од бреза често реагираат на свежи смокви поради сличноста во протеините. Студија со 188 испитаници алергични на полен од бреза покажа дека 78 отсто имале позитивна реакција на свежи смокви, но само 10 отсто на суви. Термичката обработка ги деактивира алергените.

Овие лица може да почувствуваат чешање, оток во устата, па дури и потешки симптоми по консумирање свежа смоква – додека сувата смоква вообичаено е побезбедна.

2. „Ficus-fruit“ синдром

Лица изложени на домашен фикус можат да развијат преосетливост која вклучува и реакција на смокви, киви, папаја, банана и други растенија од фамилијата Moraceae.

3. Интеракција со антикоагуланси (лекови за разредување на крв)

Витаминот К во смоквите може да влијае на делувањето на лекови за разредување на крвта (како варфарин). Затоа, лица кои се на таква терапија треба претходно да се консултираат со лекар.

4. Прекумерна консумација и дигестивни проблеми

Голем внес на свежи смокви може да предизвика дијареја или грчеви, особено ако се користат за медицински цели (како природен лаксатив) без контролирање на количината.

Свежите смокви се вкусен и здрав избор кој може да помогне за варење, запек и дури и нивоа на шеќер во крвта – но сè со мерка. Лицата со алергии, на антикоагулантна терапија или со чувствителен дигестивен систем треба да бидат претпазливи и да се консултираат со стручно лице пред редовна консумација.