Бугарскиот парламентот денеска едногласно ја прифати оставката на кабинетот на премиерот Росен Жељазков, кој вчера ја поднесе, поттикнат од масовните протести на бугарските граѓани во претходните две недели против корупцијата и воведувањето на еврото како официјална валута од 1 јануари 2026 година. Истиот ден тој ја поднесе оставката на Министерскиот совет што го води, објави БНТ.

Со 227 гласа „за“ и ниту еден „против“ или „воздржан“, пратениците го разрешија премиерот Росен Жељазков и владата што ја предводеше. Дебатата за оставката на кабинетот „Жељазков“ почна во отсуство на премиерот и на министрите.

Опозициската коалиција „Продолжуваме со промените – Демократска Бугарија (ПП-ДБ)“, која ги организираше антивладините протести на кои се бараше оставка од Владата, смета дека ова е парламент на пропаднати можности.

– Вие продолжувате да ја носите оваа одговорност до следните избори. Не обидувајте се да избегате и да се преправате дека сте опозиција во парламентот што го конфигуриравте околу злобниот модел. Изолацијата на Пеевски започна од плоштадот. Наша должност е да ја завршиме – рече пратеникот Божидар Божанов од оваа коалиција.

Владејачката ГЕРБ им се спротивстави давајќи им високи оценки на министрите. Тие истакнаа дека владата ги одмрзнала средствата од ЕУ и го спасила Планот за закрепнување и отпорност на Бугарија (ПВУ).

– Никогаш не сакавме да владееме и покрај ситуацијата. Да, беа направени грешки што не требаше да се прават, а од перспектива на демонстрација на сила, ароганција – ќе кажам директно. Се надевам дека претседателот Румен Радев ќе ја преземе својата одговорност конечно храбро да го објави својот политички проект и да се кандидира на парламентарните избори – повика пратеникот Тома Биков од ГЕРБ-СДС.

Владејачката партија и опозицијата, исто така, ги судрија ставовите за нацрт-буџетот што под притисок на масовните протести Владата го повлече.

– Одговорноста за буџетот и неговото продолжување е исто така на Владата и така е според Уставот. Мора да поднесете буџет за продолжување – рече Божанов.

– Секако дека ќе ја исполниме нашата одговорност да имаме продолжен буџет, но во оваа ситуација нема начин да имаме нов буџет. Асен Василев и Румен Радев имаат легитимитет да зборуваат за буџетски прашања – одговори Биков.

– Од утре сакате да нè сметате за одговорни за глупостите за кои ќе гласате во овој парламент со вашето мнозинство. Па, тоа нема да се случи така – реплицираше повиканиот пратеник Асен Василев од ПП-ДБ.

Словото на Уставот

Според Уставот на Република Бугарија, претседателот Румен Радев прво мора да одржи консултации со парламентарно застапените партии.

Потоа тој мора да ѝ предаде истражувачки мандат на ГЕРБ како најголема политичка сила.

Доколку не успеат да го спроведат мандатот, тој оди кај второпласираната партија во парламентот – ПП-ДБ.

Доколку повторно не се формира кабинет, шефот на државата избира кому ќе му го предаде третиот мандат. Во случај на уште еден неуспех, претседателот назначува привремен кабинет и закажува нови избори во рок од два месеца.

Бугарските медиуми како кандидати за технички премиер ги споменуваат претседателката на парламентот Раја Назарјан, гувернерот на Бугарската народна банка Димитар Радев, и неговите заменици, народната правобранителка и заменичка Марија Филипова, претседателот на Сметководствениот суд Димитар Главчев, кој веќе ја извршуваше оваа функција, како и неговите две заменички – Маргарита Николова и Силвија Кадрева. Сепак, до завршувањето на постапката, Владата во оставка продолжува да ги исполнува своите должности.

Бугарија одржа седум предвремени избори од 2020 година по тогашните масовни антивладини протести против владата на Борисов.

Протести и незадоволство

Бугарските граѓани масовно излегоа на големи протести против власта во средата вечера, во Софија и во другите градови со барање за оставка на Владата и за усвојување на буџетот за 2026 година, што би обезбедил правична распределба на државните средства. На протестите се приклучија и студентите. Полицијата соопшти дека над 25 лица се приведени, кои се обидувале да предизвикаат немири и кај некои од нив се пронајдени ножеви, боксирачи и чадни бомби. За да се избегнат немири, ПП-ДБ изјави дека не се планирани маршеви по улиците на главниот град.

Демонстрантите со транспаренти и скандирања повикуваа на оставка од владата на Росен Жељазков, затоа што веруваат дека овој кабинет го водат Бојко Борисов и олигархот Делјан Пеевски, претседател на партијата ДПС – Нов почеток и пратеник, кој моментално е под американски и британски санкции на САД поради корупција и криминал.
Борисов, лидерот на ГЕРБ, кој освои најмногу гласови на последните избори, по оставката на Владата коментираше дека е очекувана и исправна одлука.

– ГЕРБ ја внесе Бугарија во Шенген и за да не нè избришат, инсистирав на оваа оставка. Бидејќи кога имам проблем со децата или со родителите, најлесно е да ги тепам, да ги карам и да им кажам дека ништо не разбираат. Но, кога ќе седнете и внимателно ќе објасните, тие ве разбираат. Овие деца на плоштадот – тоа се наши деца. Зошто сме лути на нив, зошто сме лути што сакаат да имаат соништа? – праша Борисов.

– Влада во оставка не функционира, сите го знаат тоа. Само Бог знае што ќе се случи со Бугарија – истакна Борисов вперувајќи ја одговорноста кон опозициската ПП-ДБ.

– Одлуката за оставка зависи од носителот на мандатот и од коалициските партии. Ние ги поддржавме за да можеме да им помогнеме на луѓето, поради буџетот, кој беше многу социјален и го браневме. Рековме „не“ на олигархијата и на намалувањето на даноците за неа. Требаше да има данок на „дивиденда“, данок на коцкање, за да има доволно средства за сите класи. Ова е нашето мислење дека Бугарија треба да биде социјална држава и да им помага на луѓето. Затоа, во моментов, целата одговорност е на коалицијата Сорос – ПП-ДБ, мислам. Победникот е некој друг и тој треба да дојде денес – рече Пеевски по оставката на кабинетот на премиерот.

Излез од еврозоната?

Претседателот на опозициската крајнодесничарска партија Преродба, Костадин Костадинов, до парламентот поднесе предлог да се преиспита влезот на Бугарија во еврозоната, а неговата партија е решена да го одложи. Но студен туш дојде денеска од Брисел дека таквото сценарио нема да се спроведе.

– Одлуките за прием на Бугарија во еврозоната се веќе донесени и остануваат во сила – изјави портпаролот на Европската комисија на прес-конференција како одговор на прашањето дали е можна промена до 1 јануари следната година поради политичката ситуација во Бугарија.

На прашањето дали постои „техничка можност“ Бугарија да не влезе во еврозоната од почетокот на следната година или да излезе откако ќе биде прифатена, портпаролот објасни дека одговорот на ова прашање е многу јасен.

– Постојат одредени услови (за влез во еврозоната) и Бугарија ги исполни – рече тој.

Сите релевантни одлуки се донесени и се планира Бугарија да го воведе еврото од 1 јануари, резимираше портпаролот.

Протести во Бугарија: „Генерацијата З“ против корупцијата