Кој е Роман Абрамович? Од сирак преку санкциониран олигарх до наводно отруен мировен посредник во војната во Украина

Роман Абрамович бара купувач за Челси/ фото: EPA-EFE/ANTHONY ANEX

На три години остана сирак, но стана еден од најбогатите луѓе во светот. Сега, врските со Владимир Путин го чинеа неговиот бизнис и углед.

„Сигурен сум дека луѓето ќе се фокусираат на мене три или четири дена, но тоа ќе помине“, изјави рускиот милијардер Роман Абрамович кога го купи фудбалскиот клуб Челзи во 2003 година. „Ќе заборават кој сум и тоа ми се допаѓа. “

Шансите за анонимност сега исчезнаа, со оглед на настаните од последните неколку недели. По долгогодишни барања за поголема контрола врз работите на Абрамович, владата во Лондон ги замрзна неговите имот во британска сопственост – вклучувајќи ги неговите домови, уметнички дела и фудбалскиот клуб Челзи – и воведе забрана за патување.

Таа го обвини дека е соучесник на рускиот претседател во инвазијата на Украина. Но, човекот, кој остро ги подели љубителите на спортот, надмина огромни предизвици во минатото, особено во раниот живот.

EPA/KERIM OKTEN

Од сираци до тајкуни

Роман Аркадиевич Абрамович е роден во 1966 година во Саратов, југозападна Русија, на неколку стотици километри од границата со Украина. Неговата мајка Ирина починала од труење со крв кога тој имал една година, а татко му починал две години подоцна по несреќа со градежен кран. После тоа, Абрамович беше подигнат од роднини. Живеел во Коми, на северозапад од Русија, каде што владеела сиромаштија и ниски зимски температури.

Искрено, не можам да го наречам моето детство лошо“, изјави тој во ретко интервју за Гардијан. Како дете, не можете да ја видите разликата“.

Го напуштил училиштето на 16-годишна возраст, работел како механичар и служел во Црвената армија пред да почне да продава пластични играчки во Москва. Тој се префрли на парфеми и дезодоранси, создавајќи го своето богатство бидејќи поголемата отвореност под советскиот лидер Михаил Горбачов обезбеди повеќе простор за претприемачите.

Роман Абрамович / фото: EPA/ANDY RAIN

„Дивиот исток“

Распадот на Советскиот Сојуз, а со тоа и државната команда над рудното богатство, обезбеди повеќе можности, а во средината на 20-тите години, Абрамович повторно имаше среќа.

Тој ја купи нафтената компанија Сибнефт од руската влада на наместена аукција во 1995 година за околу 250 милиони долари. Тој го продаде назад на владата за 13 милијарди долари во 2005 година.

Неговите адвокати велат дека нема основа да се тврди дека со криминал стекнал многу значително богатство. Меѓутоа, во 2012 година, Абрамович пред судот во Велика Британија признал дека вршел коруптивни плаќања за да помогне да започне бизнис со Сибнефт, пишува Би-Би-Си.

Тој се приклучи на „алуминиумските војни“ од 1990-тите, во кои олигарсите – оние кои стекнаа огромно богатство и политичка моќ по распадот на Советскиот Сојуз – се бореа за контрола на оваа огромна индустрија.

„На секои три дена некој би бил убиен“, рече Абрамович во 2011 година, додавајќи дека тој не бил подготвен учесник во целиот процес, но Абрамович ја докажал својата сила заработувајќи стотици милиони долари среде хаосот.

Роман Абрамович би можел да биде нов газда на турскиот фудбалски клуб Гезтепе/Фото: EPA/ANDY RAIN

Влегување во политиката

Тој стана сојузник на претседателот Борис Елцин и играч на постсоветската политичка сцена во Москва, а извесен период дури имаше и стан во Кремљ.

Кога Елцин поднесе оставка во 1999 година, Абрамович наводно бил меѓу оние кои го поддржувале премиерот и поранешен шпион на КГБ Владимир Путин како негов наследник.

Кога Путин дојде на власт, реши да им покаже на олигарсите кој е газда. Некои отидоа во затвор, а други беа протерани ако не покажаа лојалност.

Абрамович не ја доживеа ниту судбината. Во 2000 година, тој беше избран за гувернер на сиромашниот регион Чукотка, во североисточниот дел на Русија. Популарноста ја стекна откако ги вложи сопствените пари во социјалните услуги, но се повлече во 2008 година.

Цело време го водеше својот бизнис и купуваше – слики, куќи, автомобили …

Навивачите на Челси избраа погрешен момент за скандирање на името на Роман Абрамович/Фото: EPA-EFE/ANDY RAIN

Лондон  јавува

Во необичен потег за човек кој нашироко го опишуваат како тивок, дури и срамежлив, Абрамович стана познат во фудбалскиот свет во 2003 година кога го купи Челзи, најголемиот клуб во западен Лондон, во бизнис вреден 140 милиони фунти.

„Целата моја животна филозофија е да донесам професионални тимови“, изјави тој за „Фајненшл тајмс“. „Имам професионални тимови во Чукотка и истото ќе го сторам и овде“.

Под водство на Жозе Мурињо и други, богатството на Абрамович му помогна на Челзи да освои пет Премиерлиги, две Лига на шампиони и пет ФА купови.

Парите на олигархот го преплавија Лондон во последните години. Се верува дека портфолиото на имот на Роман Абрамович вклучува вила со 15 спални соби во Кенсингтон Гарден во Западен Лондон, која наводно вреди повеќе од 150 милиони фунти; стан во Челзи; ранч во Колорадо; и куќа на француската ривиера.

Неговите јахти – Соларис и Еклипс – се меѓу најголемите во светот. Абрамович, кој е трипати разведен, поседува и личен авион.

Чавушоглу, Ердоган, Абрамович/ Фото Sergei Karpukhin / TASS / Profimedia

Случај за клевета

 

На прашањето на Гардијан во 2006 година за тоа што парите можат да направат за еден маж, тој одговори:

„Тој не може да ти купи среќа. Некоја независност, да“.

Абрамович сигурно има многу пари. Финансискиот медиумски гигант Блумберг го проценува богатството на Абрамовиќ на 13,7 милијарди долари, што го става на 128 место на листата на најбогати во светот. Ривалот на Блумберг Форбс го „вреднува“ на 12,3 милијарди долари и 142 место меѓу најбогатите.

Она што е под сериозно прашање, сепак, е степенот на неговата независност од Путин.

Минатата година Абрамович го тужеше Харпер Колинс за клевета поради книгата „Луѓето на Путин“ од Кетрин Белтон, во која се тврди дека рускиот претседател му наредил да го купи Челзи. Двете страни се решија надвор од судот, а издавачот се согласи да објави некои појаснувања.

Но, врските на Абрамович со Путин сè уште го следат, особено сега со руската инвазија на Украина.

Кога беше објавено замрзнувањето на британскиот имот на Роман Абрамович и шест други олигарси, министерката за надворешни работи Лиз Трус рече: „Со нивните блиски врски со Путин, тие се соучесници во неговата агресија. Крвта на украинскиот народ е на нивните раце“.

Абрамовиќ осум дена пред воведувањето на санкциите најави продажба на Челзи. Некои обожаватели продолжија да го извикуваат името на Абрамович, но многу политичари бараа неговиот имот да биде конфискуван, а не само да се замрзне.

„Се надевам дека ќе можам да го посетам Стемфорд Бриџ за последен пат за лично да се збогувам со сите вас“, им порача Абрамович на навивачите на Челзи, но враќањето во Западен Лондон е малку веројатно уште некое време.

Роман Абрамович/ Фото Sergei Karpukhin / TASS / Profimedia

Труење

Во бизарен пресврт, сега излегува дека Абрамович наводно бил отруен – заедно со високи украински преговарачи – на мировните преговори на границата Украина-Белорусија на почетокот на март.

Волстрит журнал објави дека Абрамовиќ и двајца украински преговарачи имале симптоми кои укажуваат на можно труење, кои вклучуваат црвени очи, постојано и болно кинење и лупење на кожата на лицето и рацете.

Потоа, Ројтерс цитираше неименуван американски функционер дека разузнавачките податоци сугерираат дека симптомите што ги почувствувале Роман Абрамович и двајцата украински мировни преговарачи биле резултат на „влијанија од околината“, а не на труење.

Безбедносниот дописник на Би-Би-Си Френк Гарднер рече дека тоа објаснување му било чудно, особено затоа што никој друг од групата немал симптоми.

Истражувачката новинарска група „Белингкет“ тврди дека симптомите се карактеристични за намерна употреба на хемиски агенс, поради што сомнежот веднаш падна во Русија, која наводно сака да се ослободи од своите критичари со труење – дојденец, на пример.

„Не би било изненадувачки ако САД сакаат да ги минимизираат сугестиите дека некој, особено Русија, користела хемиско оружје во Украина, бидејќи тоа може да ги натера да возвратат“, изјавил Гарднер.

Абрамович и покрај симптомите што ги имал денеска присуствува на мировните преговори меѓу руската и украинската делегација во Турција.

Видео на денот