Чувството на малаксаност, намалената концентрација и општата безволност за работа во текот на жешките денови не се само субјективен впечаток.

Топлотните бранови не носат само преполни плажи и зголемена побарувачка за сладолед, туку и невидлив непријател на продуктивноста кој незабележливо се вовлекува во канцелариите, производствените погони и работните простории.

Чувството на малаксаност, намалената концентрација и општата безволност за работа во текот на жешките денови не се само субјективен впечаток.

Научните истражувања го потврдуваат она што инстинктивно го чувствуваме – високите температури директно влијаат врз нашите когнитивни способности. Но, додека се справуваме со лепливите тастатури и бучните вентилатори, важно е да се знае дека постојат низа стратегии што и работодавачите и вработените можат да ги применат за да ги ублажат негативните последици и да ја зачуваат работната ефикасност, пишува „Нет.хр“.

Научната основа на летната малаксаност

Човечкото тело е како прецизно нагодена машина која најдобро функционира во тесен температурен опсег. Кога надворешната температура ќе се зголеми, нашиот внатрешен термостат – хипоталамусот – ги активира одбранбените механизми за да спречи прегревање.

Двата клучни процеса се потењето, преку кое топлината се ослободува со испарување, и вазодилатацијата, односно ширењето на крвните садови во близина на површината на кожата, со што се подобрува ладењето на крвта.

Иако овие механизми се неопходни за преживување, тие трошат значително количество енергија. Таа енергија се пренасочува од други функции, вклучувајќи ги и оние што се најважни за менталната работа.

Ресурсите што вообичаено му се достапни на мозокот за одржување на вниманието, работната меморија, планирањето и решавањето проблеми, сега се трошат на терморегулација. Истражувачите од Технолошкиот универзитет во Хелсинки и Националната лабораторија „Лоренс Беркли“ утврдиле дека продуктивноста на канцелариските работници го достигнува својот максимум при температура од околу 22 Целзиусови степени.

Други истражувања покажуваат дека за секој степен Целзиусов над 25 степени, продуктивноста се намалува за околу два проценти. Во практика, тоа значи дека при температура од 30 степени се губи речиси еден час ефективна работа во текот на осумчасовен работен ден.

Дополнителен проблем претставува дехидратацијата. Дури и благото губење течности, од еден до два процента од телесната маса, може да предизвика главоболка, да ја намали краткорочната меморија и да ја наруши способноста за концентрација.

Што можат да направат работодавачите?

Експертите за работно право истакнуваат дека работодавачите треба да обезбедат „разумна“ температура на работното место.

Занемарувањето на топлотниот стрес не влијае само врз продуктивноста, туку го зголемува и ризикот од грешки и повреди при работа.

Истражувањата покажуваат дека ризикот од повреди се зголемува за пет до седум проценти кога температурата ќе надмине 30 степени, а за 10 до 15 проценти при температури повисоки од 38 степени.

Работодавачите можат да преземат низа практични мерки. Обезбедувањето исправен систем за климатизација и вентилација е основен предуслов. Онаму каде што тоа не е можно, правилно поставените вентилатори можат значително да помогнат. Обезбедувањето бесплатна и лесно достапна вода за пиење е клучно за спречување на дехидратацијата.

Флексибилноста е исто така важна. Воведувањето флексибилно работно време им овозможува на вработените да избегнат работа и патување во најжешкиот дел од денот. Олеснувањето на правилата за облекување, со дозвола за носење полесна и понеформална облека, може значително да го подобри чувството на удобност.

Посебно внимание треба да им се посвети на чувствителните категории вработени, како што се бремените жени, повозрасните лица и луѓето со хронични здравствени проблеми. За нив треба да се обезбедат дополнителни паузи и приспособени услови за работа.

Лични стратегии за справување со жештините

Првиот чекор е приспособување на работната средина. Во најтоплиот дел од денот држете ги прозорците затворени, а ролетните или завесите спуштени за да спречите навлегување на сончевата топлина. Просториите проветрувајте ги рано наутро и доцна навечер.

Исклучете ги сите електронски уреди што не ги користите, бидејќи компјутерите, мониторите, па дури и полначите создаваат дополнителна топлина. Доколку работите од дома, размислете привремено да го преместите работното биро во најладната просторија, најчесто во подрум или на приземје.

Приспособете го и работниот ритам. Најсложените задачи што бараат најголема концентрација завршете ги во утринските часови. Користете техники за управување со времето, како што е техниката „Помодоро“ – работа во интервали од 25 минути со кратки паузи од пет минути. Искористете ги паузите за хидратација, истегнување или миење на лицето со ладна вода.

Исхраната, исто така, игра важна улога. Избегнувајте тешки и масни оброци што го оптоваруваат варењето и дополнително го загреваат телото. Наместо тоа, избирајте лесни оброци богати со вода, како што се салати, овошје и зеленчук.

Носете облека изработена од природни и лесно пропустливи материјали, како што се памукот и ленот, во светли бои што ги одбиваат сончевите зраци.

Топлотните бранови стануваат сè почести и поинтензивни, па веќе претставуваат составен дел од работното секојдневие. Игнорирањето на нивното влијание не е само прашање на непријатност, туку претставува значителен економски и здравствен ризик.

Успешното справување со овој предизвик бара заеднички пристап и свест дека малите промени, од една дополнителна чаша вода до пофлексибилно работно време, можат да бидат клучни за зачувување на здравјето, благосостојбата и продуктивноста во текот на најтоплите месеци од годината.