Речиси и да нема понепријатно летно чувство од отворањето на вратата на автомобил кој со часови стоел на сонце. Налетот на жежок, застоен воздух, вжештените метални делови од сигурносниот појас и воланот што е премногу жежок за допир се добро позната мака за секој возач.

Во такви моменти, првата реакција е да се вклучи клима-уредот на најсилно и да се чека. Но, што ако тоа не е најбрзиот начин вашиот автомобил, претворен во подвижна печка, повторно да стане пријатен за возење?

Науката и неколку едноставни тестови открија изненадувачки ефикасен метод што заштедува и време и гориво, пишува „Нет.хр“.

Ефектот на стаклена градина на четири тркала

Пред да ги разгледаме решенијата, важно е да разбереме зошто автомобилот толку многу се загрева. Одговорот лежи во таканаречениот „ефект на стаклена градина“. Сончевите зраци продираат низ стаклата, а топлината останува заробена во внатрешноста. Површините, како што се контролната табла и седиштата, ја впиваат топлината, а потоа повторно ја зрачат во кабината, при што температурата станува значително повисока од надворешната.

Истражување на Универзитетот „Стенфорд“ покажало дека во сончев ден, кога надворешната температура е меѓу 22 и 35 Целзиусови степени, температурата во внатрешноста на автомобилот може да биде во просек и до осум степени повисока.

За само десетина минути, кабината може да достигне температура поголема од 50 степени, претворајќи се во опасно жешка средина. Темната контролна табла се однесува како радијатор, испуштајќи топлина уште долго откако ќе започне ладењето.

Како најбрзо да го разладите автомобилот?

За да се утврди кој е најбрзиот начин за ладење, бил спроведен повеќедневен експеримент. Во автомобил паркиран на сонце се мерело со каква брзина различни методи ја намалуваат температурата во кабината.

Резултатите биле впечатливи.

Првиот метод – да се стартува автомобилот и да се вклучи клима-уредот на максимална моќност додека возилото мирува – се покажал како најмалку ефикасен. Во првите десет минути температурата се намалувала со брзина од само еден степен во минута. По 20 минути, температурата се намалила од почетните 53 на само 39 степени, што сè уште било повисоко од надворешната температура. Возењето е клучно бидејќи на клима-уредот му е потребен проток на воздух преку кондензаторот за да работи ефикасно.

Вториот метод, кој го применуваат повеќето возачи, подразбирал возење со отворени прозорци во првите две минути, додека клима-уредот е вклучен. Овој пристап бил значително подобар, намалувајќи ја температурата со околу 2,5 степени во минута.

Изненадувањето дошло со третиот метод – возење со вклучен клима-уред, но со затворени прозорци. Иако на прв поглед изгледа нелогично, токму оваа техника се покажала уште поефикасна, намалувајќи ја температурата за околу 3,1 степен во минута. Објаснувањето е едноставно: кога ги отвораме прозорците, освен жешкиот воздух, го испуштаме и свежиот ладен воздух што клима-уредот штотуку почнува да го создава.

Победничкиот метод и науката зад него

Апсолутен победник на тестот, со намалување на температурата од 3,6 степени во минута, била техниката што на прв поглед изгледа необично, а понекогаш се нарекува и „јапонски метод“.

Постапката е едноставна: пред да влезете во автомобилот, спуштете го прозорецот на совозачката страна. Потоа пет до шест пати силно отворете ја и затворете ја возачката врата, користејќи ја како вентилатор.

Овој потег не е магија, туку практична примена на законите на динамиката на флуиди. Како што објаснува математичарката Хана Фрај, со брзото отворање и затворање на вратата се создава зона со понизок воздушен притисок во внатрешноста на автомобилот. Тој ефект буквално го извлекува жешкиот воздух низ отворениот прозорец, додека посвежиот надворешен воздух навлегува за да го исполни ослободениот простор. Тестот покажал дека по оваа постапка и понатамошно возење со вклучен клима-уред, температурата во автомобилот по 20 минути се намалила на пријатни 30 степени.

Секако, методот има и свои ограничувања. Некои експерти предупредуваат дека ако и надворешниот воздух е исклучително жежок, тогаш само ќе замените еден жежок воздух со друг. Исто така, премногу силното и често отворање и затворање на вратата со текот на времето може да ги оштети нејзините шарки.

Сепак, најдобриот начин за справување со жештината е превенцијата. Паркирањето во сенка или користењето заштитна опрема за предното ветробранско стакло секогаш помага.

Кога, сепак, ќе се најдете пред вжештена кабина, науката нуди јасен совет. Најбрзата стратегија е комбинација од неколку чекори: прво искористете ги законите на физиката – спуштете го прозорецот на совозачката страна и неколкупати „проветрете“ го автомобилот со отворање и затворање на возачката врата. Потоа седнете, вклучете го клима-уредот на максимална моќност и веднаш започнете со возење со затворени прозорци. Тоа е најбрзиот пат до пријатна температура и удобно возење.