Синиот дрес со број 10 што го носеше Аргентинецот Диего Марадона на неговиот легендарен натпревар против Англија во 1986 година сè уште го држи рекордот за најскап спортски предмет продаден на аукција со неверојатни 7,1 милиони фунти, но катарската колекција на Лионел Меси и наследството на Пеле покажуваат дека пазарот за фудбалска историја цвета како никогаш досега.

Во светот на спортските колекционерски предмети, малку работи ја имаат аурата и вредноста на синиот дрес на Аргентина со број 10 што го носеше Диего Армандо Марадона за време на четвртфиналето на Светското првенство во 1986 година. На 22 јуни во Мексико Сити, пред 114.000 гледачи на стадионот Ацтека, се случија два моменти што го променија фудбалот засекогаш.

Дресот во кој Марадона ги постигна и озлогласениот гол „Божјата рака“ и „Голот на векот“ беше продаден на аукција на Сотби во мај 2022 година за рекордни 7.142.500 фунти, што во тоа време беше речиси девет милиони долари. До ден-денес, тоа е најскапиот фудбалски дрес продаден на аукција и еден од највредните спортски предмети на сите времиња.

Како што сакаше судбината, ова парче историја заврши во рацете на англискиот репрезентативец Стив Хоџ. По последниот свиреж, Хоџ му се приближи на Марадона во тунелот и, сосема случајно, побара да ги разменат дресовите. Аргентинецот се согласи. Хоџ го чуваше дресот повеќе од 35 години, свесен за неговото значење. Иако по смртта на Марадона во 2020 година тврдеше дека дресот не е на продажба, две години подоцна реши да го стави на аукција. Пред продажбата, дресот беше изложен во Националниот фудбалски музеј во Манчестер во последните 20 години.

Аукцијата беше драматична како и самиот натпревар. Проценета на четири до шест милиони фунти, дресот долго време беше понуден со една понуда од четири милиони, што беше резервна цена. Сепак, во последните девет минути пред крајниот рок, следеше серија понуди што ја турнаа цената до конечна, рекордна бројка од над седум милиони фунти.

Триумфот на Меси во Катар и паметен бизнис потег

Децении подоцна, на сцената влезе уште еден аргентински магионичар со бројот 10. Колекција од шест дресови што ги носеше Лионел Меси за време на неговиот триумфален поход на Светското првенство во 2022 година во Катар беше продадена за 7,8 милиони долари кон крајот на 2023 година. Иако ниту еден од нив поединечно не ја достигна цената на Марадона, како сет тие станаа највредниот спортски предмет продаден таа година, потврдувајќи го статусот на Меси како глобална икона.

Сетот ги вклучуваше дресовите што ги носеше во првите полувремиња од натпреварите од групната фаза против Саудиска Арабија и Мексико, како и во сите натпревари од нокаут фазата – против Австралија, Холандија, Хрватска и, секако, во епското финале против Франција.

Некои од дресовите сè уште имаа траги од кал од теренот, што ја зголемуваше нивната автентичност. „Сотбис“ првично процени дека колекцијата може да достигне цена од повеќе од 10 милиони долари, со што го сруши рекордот поставен од дресот на Мајкл Џордан од финалето на НБА во 1998 година (кој беше продаден за 10,1 милиони долари), но конечната понуда беше пониска.

За разлика од приказната на Хоџ, продажбата на дресовите на Меси беше внимателно испланиран бизнис потег. Комерцијалните партнери на Меси беа вклучени во организацијата, вклучувајќи ја и AC Momento, компанија која управува со колекции на спортски сувенири. Дел од приходите од продажбата беа донирани на детска болница во Барселона, поддржана од фондацијата на Меси, иако точниот износ не беше откриен. Овој потег одразува промена во светот на спортските сувенири, од предмети што случајно завршиле на тавани до средства со висока вредност кои се стратешки управувани.