Како 580.000 долари скриени во кауч станаа уставна криза во Јужна Африка?
Сирил Рамафоса, претседател на Јужна Африка, економски најразвиената земја на континентот, се соочува со постапка за импичмент во Парламентот поради скандал од пред неколку години во кој беа вклучени 580.000 долари во готово скриени во кауч на неговата фарма за дивеч, а потоа украден, пишуваат светските медиуми.
Препорачано
Поради потеклото на парите, Сирил Рамафоса беше обвинет за злоупотреба и за обид за прикривање на кражбата во 2020 година, бидејќи, користејќи го својот тим за лично обезбедување, тој сокрил дека парите се таму.
Скандалот „Фармгејт“ излезе на виделина во 2022 година, кога поранешниот шеф на Службата за државна безбедност на Јужна Африка дојде во полициска станица, пријави кражба од пред две години и го обвини Рамафоса за перење пари и други кривични дела. Кражбата на ранчот „Фала Фала“ на Рамафоса се случи во февруари 2020 година, една година откако тој победи на изборите, но не беше јавно позната.
Рамафоса призна по откривањето дека кражбата се случила, но негираше какво било кривично дело, велејќи дека потоа го пријавил тоа на шефот на неговата единица за полициска заштита.
Рамафоса рече дека 580.000 американски долари во банкноти земени од каучот доаѓаат од легитимна продажба на биволи од неговиот ранч. Тој рече дека парите биле ставени под перниците на каучот во спалната соба за гости во неговата приватна резиденција на фармата од страна на член на неговиот персонал кој бил загрижен бидејќи другите работници имале пристап до сефот и парите нема да бидат безбедни таму.
Рамафоса бил богат бизнисмен пред да стане претседател и е познат по својата љубов кон добитокот и одгледувањето дивеч.
Независна комисија назначена од Парламентот спроведе истрага и објави извештај во кој се вели дека има првични докази за сериозно кривично дело од страна на Рамафоса, вклучително и дека кражбата не била правилно пријавена, изворот на парите бил нејасен и износот можел да биде многу поголем отколку што тврдел Рамафоса.
Рамафоса, исто така, наводно ги користел своите контакти со тогашниот претседател на соседна Намибија за дискретно да пронајде осомничен за кражба на пари кој избегал таму, според парламентарен извештај во кој се препорачува целосна истрага.
Рамафоса не беше отстранет со гласање во Парламентот поради скандалот кон крајот на 2022 година, кога неговата партија Африкански национален конгрес, која во тоа време го имаше мнозинството, гласаше за отфрлање на извештајот на истражната комисија со кој се спречуваше процесот на отстранување.
Сепак, две опозициски партии поднесоа тужба до Уставниот суд на Јужна Африка, тврдејќи дека доказите од извештајот на истражната комисија требало да предизвикаат формирање комисија за импичмент за целосно да испита дали Рамафоса е виновен и дали треба да се гласа за негово импичмент.
Судот пресуди во корист на опозициските партии овој месец, велејќи дека парламентарното гласање во 2022 година не ја следело постапката и треба да биде поништено, оживувајќи го скандалот и можноста за импичмент.
Парламентот соопшти дека ќе формира комисија за импичмент за целосно да го истражи скандалот.
Рамафоса изјави дека нема да поднесе оставка и оваа недела поднесе свои судски документи со кои ги оспорува наодите од извештајот на истражниот одбор.
За отстранување на Рамафоса ќе биде потребно гласање од најмалку две третини од 400-члениот парламент на Јужна Африка. Иако АНК на Рамафоса го загуби апсолутното мнозинство во 2024 година, сепак има доволно гласови за да го блокира отстранувањето.
Седумдесет и тригодишниот Рамафоса го отслужува својот последен претседателски мандат, кој треба да заврши во 2029 година.


