Европската Унија постави амбициозни цели за рециклирање на пластична амбалажа, а Австрија веќе се обидува да покаже дека може да стане пример за остатокот од Европа. Компанијата АРА, која управува со системот за собирање и рециклирање отпад, соопшти дека во текот на минатата година успеала да ја исполни новата европска цел, според која мора да се рециклира половина од пластичната амбалажа од домаќинствата. Според компанијата, тоа претставува историски успех и доказ дека земјата може да изгради силен систем за кружна економија. Истовремено, научниците предупредуваат дека растечката употреба на пластика и натаму претставува сериозна опасност за животната средина и за здравјето на луѓето, особено поради присуството на микро и нанопластика во воздухот, водата и храната.

Големи инвестиции и нови цели

Новите европски правила стапија во сила минатата година и бараат најмалку педесет проценти од пластичната амбалажа да биде рециклирана. Само пред неколку години оваа цел изгледаше речиси невозможна, бидејќи процентот на рециклирање во Австрија бил под дваесет и пет проценти. Од АРА велат дека токму поради тоа сегашниот резултат претставува голем чекор напред за целата индустрија.

Компанијата најави инвестициска програма вредна сто милиони евра. Средствата ќе бидат вложени во нови постројки за сортирање и обработка на пластична и метална амбалажа во Горна Австрија. Целта е да се обезбеди доволно секундарен материјал за домашната индустрија и да се намали зависноста од увоз на суровини. Од АРА сметаат дека Австрија има можност да стане лидер во снабдувањето со рециклирани материјали за европскиот пазар.

Меѓу најважните промени се издвојува новиот начин на заедничко собирање пластична и метална амбалажа, што значително ги зголемило количините отпад наменет за рециклирање. Според податоците на компанијата, количеството собрана амбалажа пораснало за седум проценти на национално ниво. Во Виена растот достигнал четиринаесет проценти, додека во Тирол бил околу десет проценти.

Како еден од најдобрите примери за напредокот во рециклирањето, АРА го посочи производството на пластични чаши за Евровизија, изработени целосно од рециклиран материјал добиен од селектиран отпад од домаќинствата. Во проектот учествувале компаниите ОМВ, Боруж Интернешнал и Грајнер Пекиџинг, а биле произведени сто илјади чаши за повеќекратна употреба. Според раководството на АРА, ова покажува дека Австрија може да произведува безбедни пластични производи за прехранбената индустрија, сектор во кој правилата за безбедност се особено строги.

Предупредувања од научниците и истрага против АРА

Иако резултатите за рециклирањето се претставуваат како успех, експертите предупредуваат дека проблемот со пластиката не може да се реши само преку собирање и повторна употреба на отпадот. Европската агенција за животна средина проценува дека потрошувачката на пластика во Европската Унија може да се удвои до 2060 година, што значи дека количината отпад дополнително ќе расте.

Лукас Кенер, истражувач од Универзитетот во Виена кој ги проучува здравствените последици од микро и нанопластиката, смета дека рециклирањето е важно, но не и доволно решение. Според него, неопходно е да се намали внесувањето пластика во природата и паралелно да се развиваат одржливи материјали. Тој предупредува дека микро и нанопластичните честички веќе се пронајдени во човечкото тело и дека се потребни многу повеќе истражувања за нивното влијание врз здравјето.

Во исто време, АРА се соочува и со проблеми на друг фронт. Австриската служба за заштита на конкуренцијата покрена истрага против компанијата поради сомнежи за злоупотреба на пазарната позиција. Истражителите извршиле претрес и проверуваат дали АРА користела премногу ниски цени со цел да ги оттурне конкурентите од пазарот.

Претседателката на институцијата, Натали Харсдорф, изјави дека судот дозволил претрес само поради постоење на сериозен сомнеж и нагласи дека истрагата е во тек. Од АРА ги отфрлаат обвинувањата и велат дека целосно соработуваат со властите. Компанијата тврди дека системот за управување со отпад во Австрија е еден од најконтролираните во Европа и изразува уверување дека на крајот нема да бидат утврдени неправилности.

Од еколошките организации предупредуваат дека Европа не смее да се потпира само на технички решенија и подобро рециклирање. Тие бараат намалување на производството на пластична амбалажа, построги правила за производителите и поголема употреба на материјали кои можат природно да се разградат. Според нив, без ограничување на огромната потрошувачка, дури и најуспешните системи за рециклирање нема целосно да го запрат загадувањето на реките, почвата и воздухот.