Европската унија го запре процесот на формално одобрување на трговскиот договор постигнат со американскиот претседател Доналд Трамп, откако тој упати закани за воведување царини поврзани со барањето САД да добијат контрола врз Гренланд, објави Ен-би-си.

Одлуката беше поттикната од, како што оценуваат европските претставници, сè поостриот и конфронтирачки тон на Вашингтон кон Данска и другите европски сојузници. Претседателот на Комитетот за меѓународна трговија на Европскиот парламент, Бернд Ланге, изјави дека ЕУ немала друг избор освен да ја прекине работата на договорот.

„Со оглед на континуираните и ескалирачки закани, вклучително и заканите за царини, против Гренланд и Данска и нивните европски сојузници, немавме друг избор освен да ја прекинеме работата“, изјави Ланге.

Тој нагласи дека нема да има чекори за унапредување на договорот „сè додека САД повторно не одлучат да соработуваат, наместо да се конфронтираат“.

Во објава на социјалната мрежа Икс, Ланге порача дека суверенитетот и територијалниот интегритет на европските држави се доведени во прашање. „Работата како и обично е невозможна“, напиша тој.

Застојот доаѓа откако Трамп во саботата изјави дека седум земји-членки на Европската унија, заедно со Обединетото Кралство, ќе се соочат со нови царини доколку не им дозволат на САД да ја преземат контролата врз Гренланд. Изјавата предизвика силни реакции во европските политички кругови и дополнително ги заостри односите меѓу Брисел и Вашингтон.

Трговскиот договор беше постигнат во јули, за време на посетата на претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, на голф-клубот „Тарнбери“ на Трамп во Шкотска. Според договореното, американските царини за поголемиот дел од увозните производи од ЕУ требаше да бидат ограничени на 15 проценти, една од најниските стапки што САД ги примениле кон некој трговски партнер во изминатата година. Дел од производите, како генеричките лекови, требаше целосно да бидат ослободени од царини.

За возврат, Европската унија – најголем трговски партнер на Соединетите Американски Држави, ќе ги намалеше царините за одредени американски производи, со што би им се олеснил пристапот до европскиот пазар на американските земјоделски и индустриски компании.

Кога договорот првично беше објавен, Европската комисија го оцени како чекор што „ја враќа стабилноста“ во трансатлантските трговски односи. Сепак, по најновите закани од Трамп, тонот значително се промени. Обраќајќи се на Светскиот економски форум, Фон дер Лајен порача дека договорите мора да се почитуваат.

„Во политиката, како и во бизнисот, договорот е договор. И кога пријателите се ракуваат, тоа мора да значи нешто“, изјави таа, алудирајќи на нарушената доверба меѓу двете страни.

Замрзнувањето на договорот отвора нова фаза на неизвесност во трговските односи меѓу ЕУ и САД, во момент кога геополитичките тензии и економските притисоци веќе се во пораст.