Американската база Харир, позната и како Башур, во северен Ирак денес е една од најважните точки за американското воено присуство во регионот, пишува „Форбс“.

Она што ја прави посебно интересна за балканската јавност е нејзината историја. Базата е изградена во времето на Садам Хусеин, а во нејзината изградба учествувале компании од поранешна Југославија.

Харир се наоѓа во провинцијата Ербил, во автономниот регион Курдистан. Денес таа не е само воена писта, туку важна логистичка и безбедносна точка за САД во Ирак и Сирија.

Доколку Харир падне или биде сериозно загрозена, американската база во Ербил, вредна околу 800 милиони долари, би станала многу поранлива.

Базата првично била изградена во 1983 година, како дел од поширокиот план на Ирак за модернизација на воените аеродроми. Проектот за изградба на неколку стратешки бази, меѓу кои и Аин ал-Асад, го реализирале југословенски компании во периодот од 1981 до 1990 година.

Во проектот учествувал Југоимпорт СДПР, тогашен државен посредник за извоз на воена опрема и инженерска експертиза, заедно со „Аероинженеринг“, „Енергопроект“, „Планум“, „Враница“, „Унионинвест“, „Иван Лавчевиќ“ и скопски „Гранит“.

Објектите биле градени по високи воени стандарди, со армирано-бетонски засолништа, подземни простории и инфраструктура што требало да издржи силни воздушни напади.

Американските сили ја презеле базата во 2003 година, за време на инвазијата на Ирак. Оттогаш Харир постепено добива сè поголемо значење, особено поради нејзината позиција во близина на Ербил и поврзаноста со американските операции во Сирија.

Денес базата служи како важен логистички центар за американските сили, меѓу другото и за врската со Ал-Танф во Сирија. Без Харир, американските трупи во Сирија би биле многу поизолирани.

Во последните години САД значително ја засилиле базата. Изградени се нови засолништа, хангари и системи за одбрана, а Харир сè повеќе се користи и како центар за заштита од дронови.

Тоа не е случајно. Базата била меѓу најчесто напаѓаните американски локации во Ирак, особено од проирански групи. Нападите со ракети и дронови врз Ербил и околните американски позиции продолжиле и во 2025 година.

Затоа Вашингтон вложува во радари, електронско војување и системи за пресретнување беспилотни летала. Целта е базата да може да издржи нови напади и да остане оперативна дури и во услови на зголемени тензии.

Харир има и политичка тежина. Ирачката влада во Багдад бара повлекување на странските сили, додека курдските власти во Ербил се противат на тоа. За Курдистан, американското присуство е важна безбедносна гаранција.

Додека американските сили се присутни во Харир, Ербил има дополнителна заштита од притисокот на Багдад и од проиранските милиции. Базата е важна и за безбедноста на американскиот конзулат во Ербил, кој често се споменува како потенцијална цел.

Затоа Харир не е само уште една американска база во Ирак. Таа е југословенска градба од времето на Садам Хусеин, претворена во една од клучните точки преку кои САД го одржуваат своето присуство во северен Ирак, Сирија и поширокиот Блиски Исток.

Америка изгради дипломатска „тврдина“ во Курдистан вредна 800 милиони долари