Кешот полека, но сигурно го губи приматот, а паметниот телефон станува новиот „паричник“ на граѓаните. Најновите податоци на Народната банка откриваат силен раст на дигиталните плаќања во првиот квартал од 2026 година, што е уште една потврда дека навиките на македонските граѓани брзо се менуваат во корист на современите технологии.

Бројките покажуваат дека електронските плаќања веќе не се само алтернатива, туку стануваат секојдневие. Во споредба со истиот период лани, бројот на електронските трансакции е зголемен за дури 21,9 проценти, додека нивната вкупна вредност пораснала за 23 проценти.

Паралелно со ова, раст бележат и платните налози. Во првите три месеци од годинава се реализирани 10,3 проценти повеќе трансакции, а нивната вредност е повисока за 14,6 проценти во однос на првиот квартал од 2025 година.

Најголемиот двигател на овој тренд се мобилните телефони. Дури 72,8 проценти од сите електронски иницирани плаќања се извршени преку мобилни апликации, а токму овој сегмент бележи годишен раст од 25,9 проценти. Овие податоци покажуваат дека граѓаните сè повеќе ги користат мобилните банкарски апликации за плаќање сметки, префрлање средства и купување производи и услуги. Наместо чекање во редици или користење готовина, доволни се само неколку секунди и неколку допири на екранот за да се заврши трансакцијата.

Растот не застанува само кај електронските плаќања. Сè почесто се користат и платежните картички. Народната банка информира дека бројот на плаќањата со картички е зголемен за 12,2 проценти, додека нивната вредност е повисока за 14,5 проценти.

Интернет-трговија и онлајн плаќања

Особено забрзано расте интернет-трговијата. Бројот на плаќањата преку интернет е поголем за 18,7 проценти, што покажува дека граѓаните сè почесто купуваат онлајн. Истовремено, продолжува да расте и користењето картички во продавниците, каде што бројот на трансакции е зголемен за 11,7 проценти.

Во Народната банка објаснуваат дека позитивните трендови се резултат и на новите платежни решенија што ги воведуваат банките. Денес, сè повеќе граѓани можат својата платежна картичка да ја дигитализираат и да плаќаат директно со мобилен телефон или со паметен часовник, без воопшто да ја вадат физичката картичка од паричникот.

Оваа промена веќе се гледа и преку статистиката. Дигитализираните картички учествуваат со 17,9 проценти во вкупниот број издадени платежни картички во земјава. Дополнително, преку секоја дигитализирана картичка во просек се реализираат по четири плаќања со мобилен телефон, што покажува дека овој начин на плаќање брзо станува дел од секојдневните навики.

Експертите оценуваат дека ваквите резултати се очекувани. Освен што дигиталните плаќања се побрзи и попрактични, тие овозможуваат подобра контрола врз личните финансии, намалување на користењето готовина и поедноставно извршување на трансакциите во секое време.

Дополнително, сè поголем број трговци нудат бесконтактно плаќање, а банките постојано инвестираат во нови дигитални услуги, што дополнително ја забрзува трансформацијата на платежниот систем.

Од Народната банка оценуваат дека трендот е јасен, дигитализацијата на финансиските услуги зема сè поголем замав. Електронските плаќања, мобилните апликации и дигиталните картички веќе имаат клучна улога во секојдневните финансиски активности на граѓаните.

Ако растот продолжи со сегашното темпо, Македонија во наредните години би можела значително да се приближи до европските стандарди во користењето дигитални платежни услуги, додека мобилниот телефон дефинитивно ќе стане најважниот финансиски „паричник“ на граѓаните.

Не функционира апликацијата „Мој ДДВ“