Во галеријата „Отворено графичко студио“ при Музејот на град Скопје (МГС) на 1 ноември, во 20 часот, „Партизанска штампа“ ќе ја претстави изложбата „Чергари, патници“ – уметничко патување низ архетипите на колективната меморија, традиционалната македонска орнаментика и современата графика. Проектот опфаќа изложба на графики и книга во сито печат, создадени во изминатата година во студиото на „Партизанска штампа“.

Инспирирана од визуелниот јазик на народниот вез и неговата симболика, изложбата го следи патот од локалното кон универзалното, од декорот кон симболот, од чергата кон космосот. Во неа орнаментот не е само украс, туку жив симбол – кодиран запис на културното несвесно каде се среќаваат животот, сонцето, телото и духот, минатото и сегашноста.

Во јунговска смисла, патникот е архетип на индивидуацијата – оној што тргнува да ја сретне својата сенка и да ја преобрази во светлина. Во македонскиот јазик, патникот е и оној што страда, па изложбата „Чергари, патници“ ја поставува токму таа дихотомија: патувањето како создавање и страдање, како процес на препознавање на сопствената основа.

Музичка интерпретација на визуелното ќе претстават Јоана Ристеска, Иво Николовски, Борјан Гаговски, Тома Димовски, Марко Печеновиќ, Наталија Калајџиеска и Атанасија Гулевска, со настап во живо, а по нив ќе настапи „The Belly“ од Белград.

Проектот истовремено е и ретроспектива на десетгодишното работење на графичката работилница „Партизанска штампа“, која од 2014 година активно делува како занаетчиска платформа за современа графика и сито печат. Колективот развил повеќе од педесет соработки со автори и колективи од регионот и Европа, а неговите изданија и изложби се претставени во Белград, Берлин, Марсеј, Рим, Гетеборг, Веспрем и Скопје.

Во последните години, „Партизанска штампа“ го проширува својот израз преку текстил, фанзин-култура и алтернативни уметнички медиуми, градејќи силна платформа за независна уметност и експериментален графички израз на Балканот. Дел од инсталацијата „Чергари, патници“ беше премиерно претставена на фестивалот „Тендерете“ во Валенсија, оваа 2025 година.

(Текстот е објавен во „Културен печат“ број 305, во печатеното издание на весникот „Слободен печат“ на 1-2.11.2025)