Ново сценарио за Гренланд е сè поверојатно – „Тоа е трајна стапица“
За само неколку недели, Гренланд од периферна вест стана една од најважните теми во светските медиуми. „Најодговорен“ за ова е американскиот претседател Доналд Трамп, пишува хрватски Индекс.
Препорачано
Климатските промени, новите бродски рути, пристапот до критични суровини и безбедносната архитектура на НАТО го направија најголемиот остров во светот простор каде што се преклопуваат интересите на големите сили, регионалните актери и локалното население.
Но, желбата на Трамп да го присвои го претвори Гренланд во кризна точка што може да доведе до колапс на трансатлантската алијанса, а вчера Трамп отворено им се закани на сите земји што се против запленувањето на Гренланд.
На Трамп не му е јасно зошто Данска воопшто тврди какви било права врз Гренланд.
-Фактот дека тие се истоварија таму со брод пред 500 години не значи дека тие ја поседуваат земјата – рече тој.
„Правната легитимност на Данска денес е исклучително силна, што е реткост во арктичкиот простор“
Данскиот суверенитет над Гренланд не е резултат на класична колонијална доминација, туку на долг континуитет на дипломатски и правни одлуки.
Гренланд историски бил дел од данско-норвешката круна, а по 1814 година Данска ја задржала контролата врз островот, и покрај губењето на Норвешка. Суверенитетот на Данска бил дополнително потврден во 1933 година, кога Постојаниот арбитражен суд во Хаг ги отфрлил барањата на Норвешка за источен Гренланд.
Денес, Гренланд е составен дел од Кралството Данска, но ужива широка автономија, вклучувајќи го и сопствениот парламент, официјален јазик и контрола врз природните ресурси.
Островјаните на референдуми избрале да одржат однос со Данска, со поголема автономија, наместо целосна независност. Овој однос претставува геополитички компромис: Данска обезбедува безбедност и меѓународен статус, додека Гренланд ѝ обезбедува на Данска арктичко влијание и пристап до глобалните форуми.
Накратко, Данска управува со Гренланд затоа што е правно, политички и историски оправдано да го стори тоа, додека островјаните задржуваат значајна автономија и право на идна независност.
