Речиси четири години по почетокот на руската инвазија, САД, Европа и Украина се согласија за безбедносни гаранции насочени кон спречување на идни конфликти. Деталите од договорот, опишан од американските претставници како „платински стандард“, беа откриени по успешните дводневни преговори во Берлин, пишува британски „Телеграф“.

САД планираат Сенатот да го ратификува договорот, што би го направило правно обврзувачки, по примерот на билатералните одбранбени договори со Јапонија и Јужна Кореја. Сепак, за разлика од тие аранжмани, планот не предвидува испраќање американски војници на украинска територија, потврдија украинските и европските претставници.

Наместо тоа, во почетната фаза ќе се воспостави мисија предводена од САД за следење на прекинот на огнот и посредување во споровите, со цел решавање на сите тензии пред тие да ескалираат во насилство, пишува „Телеграф“.

Доколку дипломатските напори не успеат и има уште една руска инвазија, Вашингтон ќе мора да одлучи за употреба на смртоносна сила. Дипломатски извори велат дека најверојатниот одговор би ги вклучил воздухопловните сили.

Според тој план, американските борбени авиони Ф-35, ракетите „Томахавк“ или слични системи стационирани на територијата на НАТО би можеле да се користат за контранапади во случај Москва да го прекрши примирјето. Теоретски, американските сили би можеле да ѝ помогнат на Украина со спроведување прекугранични напади против руската воена опрема.

Сепак, превентивните напади се сметаат за малку веројатни поради ризикот од ескалација, а воената акција на САД би дошла дури откако одговорноста за конфликтот јасно ќе ѝ се припише на Русија.

Улогата на европските сојузници

Американското тешко оружје би ги надополнило обврските што веќе ги понудиле европските партнери. Коалиција на добронамерните, предводена од Велика Британија и Франција, предложи да преземе значаен дел од товарот со распоредување мултинационални сили за „убедување“.

Нивната примарна улога би била да ја обучуваат повоената украинска армија, да го следат воздушниот простор и да ги обезбедуваат клучните поморски патишта во Црното Море. Во изјава потпишана од повеќе од десетина европски лидери се вели дека силите „ќе помогнат во регенерацијата на украинските сили, во обезбедувањето на украинското небо и во поддршката на побезбедните мориња, вклучително и операциите во Украина“.

Европски извори признаваат дека овие копнени сили би можеле да послужат и како „активатор“ за забавување на можна руска инвазија додека не пристигнат засилувања, но сè уште не е донесена одлука за „правилата на ангажман“ во случај на директен контакт со руските сили.

Создавањето на „челичниот еж“

Со месеци, Киев инсистираше на клучната улога на САД во безбедносните гаранции, што Доналд Трамп го овозможи во својата последна понуда. Гаранциите ветуваат обнова и развој на вооружените сили на Украина во она што стана познато како „челичен еж“ – армија што би било тешко да се надмине за идните напаѓачи.

Генералниот секретар на НАТО, Марк Руте, ја опиша Украина како „прва линија на одбрана“.

„Сè уште треба да се осигураме дека украинските вооружени сили имаат сила да се спротивстават на каква било руска агресија сега, се разбира, но и во иднина“, рече тој.

Решалениот мировен план од 20 точки предлага ограничување на украинската армија на 800.000 членови, што е компромис за руските барања. Сепак, нема да има ограничувања за системите за оружје што Украина би можела да ги користи за одбрана.

Ќе се согласи ли Путин?

Иако безбедносните гаранции што ги нудат САД се добредојдени во Киев и европските престолнини, работата сè уште не е завршена, а понатамошните разговори продолжуваат овој викенд во Мајами.

Со оглед на тоа што понудените гаранции се слични на Член 5 од НАТО, европските извори изразуваат сè поголемо сомневање дека Путин ќе се согласи со ваквите предлози. Иако Украина нема да се приклучи на НАТО наскоро, овие гаранции претставуваат значајна стратешка пречка за амбициите на Путин.

Прашањето што останува за Европа е: „Како ќе реагира Трамп ако Путин отфрли мировен договор врз основа на овие гаранции?“

Украинскиот претседател Зеленски е јасен:

„Верувам дека САД ќе применат притисок со санкции и ќе ни обезбедат повеќе оружје ако Путин одбие сè. Мислам дека тоа би било фер барање од наша страна до Американците.“