Австрија повторно се наоѓа во средиштето на дебата околу домашните прописи и нивната усогласеност со европските стандарди. Овој пат фокусот е на таканареченото „пикерл“, односно редовната техничка проверка на патничките возила. Иако Европската Унија дозволува порелаксирани интервали за контролирање на исправноста на автомобилите, Австрија со години ја задржува построгата регулатива. Новиот државен секретар од редовите на Неос, Сеп Шелхорн, сака да ја промени оваа практика и да покаже дека поедноставување на правилата може да донесе помал товар за домаќинствата и поголема атрактивност за стопанството без дополнителни трошоци од буџетот. Но на патот кон таа цел веќе го чека сериозен отпор.

Шелхорн одамна укажува дека дел од австриската бирократија опстојува, не поради безбедносни причини туку поради интерес на поединечни групи кои заработуваат од сегашниот систем. Неговиот најнов предлог беше насочен кон измена на Законот за моторни возила, кој денес пропишува распоред три две еден за контрола на автомобилите. Тоа значи дека возило првпат мора да биде проверено три години по регистрацијата, потоа следната контрола е по две години, а потоа секоја година. Предлогот на Шелхорн предвидуваше укинување на задолжителната годишна проверка за постарите возила, односно преминување кон порелаксиран режим кој се применува во поголем дел од Унијата. Сепак додека првите делови од неговата програма за дебирократизација треба да бидат претставени, не е јасно дали мерката за пикерл ќе биде дел од пакетот.

Безбедносните аргументи како главна пречка

Најсилниот отпор кон промени доаѓа од авто-механичарите, авто-клубовите и претставниците на комората. Тие сметаат дека скратувањето на бројот на проверки ќе ја намали безбедноста, особено затоа што Австрија има специфична географија со планински патишта што носат поголем степен на абење на возилата. Според претставникот на Секторот за техника на возила во Стопанската комора, Андреас Вестермаер, зголемувањето на интервалите би донело значително поголем број сериозни дефекти кои би можеле да доведат до повеќе незгоди, повреди и човечки жртви.

Слична оценка даваат и од националните авто клубови. Раководителот на техничкиот центар на Авто-мото сојузот (ОАМТС) Андреј Просенц предупредува дека секое растегнување на периодите за проверка може негативно да влијае врз безбедноста на патиштата. Во Австрија контролата на возилата не се врши само формално туку според строги критериуми кои ги делат недостатоците на лесни, тешки и критични. Ако се утврди опасност, возилото мора веднаш да биде отстрането од сообракајот. Токму оваа структура на категоризација, велат техничарите, е еден од столбовите на австрискиот модел за безбедност и нивната позиција е, дека не смее да се намалува фреквенцијата на проверки.
Дополнителен аргумент кој го наведуваат против измените е фактот дека во Европската Унија моментално се разгледува нова реформа на директивата. Еден од предлозите е воведување задолжителна годишна инспекција за возила постари од десет години, што би значело дополнително затегнување на правилата во иднина. Според критичарите, Австрија не треба да има порелаксирани правила додека трае оваа расправа на европско ниво.

Иако авто-клубовите и механичарите најмногу зборуваат за безбедност, не може да се игнорира фактот дека техничкитe проверки се сериозен приход за секторот. Цената на една техничка проверка во просек е околу седумдесет евра, а во земјата годишно се изведуваат околу четири и пол милиони проверки. Тоа значи дека се работи за стотици милиони евра годишно. На ова се додаваат и трошоците за поправки што ги наложуваат утврдените недостатоци.

Сепак од авто-клубовите уверуваат дека поголемиот дел од работилниците работат професионално и дека постојат строги обврски за објективно утврдување на дефекти. Можните злоупотреби, велат тие, не ја менуваат суштинската слика. Но истовремено признаваат дека ако бројот на проверки се намали, услужниот сектор ќе мора да ги зголеми цените на другите услуги за да ги покрие направените инвестиции.

Меѓу ЕУ стандарди и домашни интереси

Предлогот на Шелхорн повторно ја отвори пошироката политичка дилема околу тоа колку Австрија е подготвена да ја намали административната тежина и дали е подготвена да ги следи европските стандарди кои се пофлексибилни од домашните. Од една страна стои аргументот дека пократките интервали носат поголема сигурност, а од друга страна стои фактот дека во многу држави подолгите интервали функционираат без посериозни проблеми. Дискусијата покажува дека секоја промена која ја засега оваа област допира до безбедност, стопански интереси, адвокатски притисоци и политички калкулации.

Дали Австрија ќе прави промени или ќе остане на сегашната построга регулатива, ќе зависи од тоа дали владата ќе најде политичка храброст и компромис. Засега е јасно само тоа дека дебатата допрва ќе се интензивира и дека предлогот за порелаксирани пикерл правила засега нема лесен пат напред.