„Замисли желба!“, велат најблиските додека се подготвувате со еден здив да ги изгасите свеќичките на роденденската торта. Неколку секунди подоцна пламенот исчезнува, во воздухот останува мирисот на чад, а во мислите тивко се раѓа надеж дека посакуваното можеби навистина ќе се оствари – секако, доколку желбата остане тајна.

Гасењето на свеќичките на роденденската торта е еден од најраспространетите обичаи во светот и речиси незамислив дел од секоја прослава. Иако повеќето луѓе го доживуваат како едноставен и забавен ритуал, малкумина знаат дека зад него стои долга историја и вековна традиција која опстојала до денес, пишува „Нова“.

Зошто ги гасиме свеќичките на тортата за роденден?

Кога станува збор за родендени, луѓето обично имаат различен поглед на годините што минуваат. За едни, бројот на свеќички е потсетник колку брзо минува времето, додека за други претставува причина за славење и радост.

Сепак, без разлика на возраста или начинот на кој се одбележува роденденот, свеќичките на тортата остануваат речиси неизоставен дел од прославата.

Многумина го прифаќаат овој обичај како нешто сосема природно, бидејќи го практикуваат уште од детството. Уште од најрана возраст децата добиваат торта со свеќички кои треба да ги изгасат со еден здив, а таа навика често останува присутна и во зрелите години.

Некои веруваат дека прескокнувањето на овој ритуал носи несреќа, додека други сметаат дека најважен е мигот во кој се посакува нешто искрено и лично. Дури и оние што не веруваат во роденденска магија честопати не ја пропуштаат можноста да замислат желба.

Но зад овој едноставен обичај се крие долга историја исполнета со верувања и симболика.

Корените на обичајот датираат од пред векови

Според истражување на една позната пекарница, современата роденденска торта каква што ја познаваме денес има корени во Германија од осумнаесеттиот век. Во тоа време се одржувала прослава наречена „Киндерфест“, посветена на одбележување на животот и уште една помината година.

Сепак, употребата на свеќи во вакви пригоди е уште постара.

Старите Грци и германски племиња ставале свеќи на колачи и торти затоа што верувале дека чадот ги носи нивните молитви и желби кон боговите. Често покрај останатите свеќи се палела и уште една дополнителна, која требало да донесе среќа.

Кај старите Грци постоело верување дека пламенот и чадот имаат посебна моќ да ги пренесат човечките желби кон небото, но и да ги оддалечат злите сили.

Слични обичаи постоеле и кај старите Римјани, кои родендените ги одбележувале со посебни колачи засладени со мед. Сепак, таквите прослави најчесто биле резервирани за влијателни личности и припадници на повисоките општествени слоеви.

Кога се појавил обичајот да се замислува желба?

Верувањето дека при гасењето на свеќичките треба да се посака нешто посебно потекнува токму од Германија.

Според тогашните сфаќања, желбата имала многу поголеми шанси да се исполни ако остане тајна. Поради тоа никому не му се откривало што е замислено во моментот кога свеќичките ќе се изгасат.

Во многу случаи Германците додаваале уште една свеќичка која симболизирала желба за уште една среќна и успешна година од животот.

На тој начин гасењето на свеќичките добило подлабоко значење. Тоа повеќе не било само обичен роденденски ритуал, туку симбол на надеж, очекувања и убави желби за иднината.

Повеќе од само роденденски ритуал

Следниот пат кога пред вас ќе се најде роденденска торта украсена со свеќички и кога некој ќе ви каже: „Замисли желба!“, вреди да се потсетите дека овој обичај се пренесува низ генерации веќе со векови.

Зад неколкуте секунди потребни за да се изгаси пламенот стојат древни верувања, прославување на животот и надеж дека годината што доаѓа ќе донесе нешто убаво.

Можеби токму затоа овој краток момент и денес останува еден од најомилените и најемотивни делови од секоја роденденска прослава.

Зошто дуваме свеќи на торта за секој роденден?