Европската Унија се подготвува да ги укине печатите за пасоши и да усвои нов дигитален граничен систем. Австралијците и граѓаните на други земји надвор од ЕУ кои патуваат во Европа од недела, 12 октомври, може да се сретнат со новиот биометриски систем за влез/излез (EES).

Системот за влез/излез (EES) е автоматизиран систем за регистрација на државјани на трети земји кои патуваат за краток престој секој пат кога ќе ги преминат надворешните граници на која било од следниве европски земји што го користат: Австрија, Белгија, Бугарија, Франција, Германија, Данска, Швајцарија, Грција, Естонија, Исланд, Шпанија, Италија, Холандија, Хрватска, Латвија, Литванија, Лихтенштајн, Луксембург, Малта, Норвешка, Унгарија, Полска, Португалија, Романија, Словачка, Словенија, Шведска, Чешка и Финска.

„Краток престој“ значи до 90 дена во кој било период од 180 дена. Овој период се пресметува како единствен период за сите европски земји што го користат EES.

Државјани од трети земји

За целите на EES, „државјанин на трета земја“ се дефинира како патник кој не е државјанин на која било земја од Европската Унија или на Исланд, Лихтенштајн, Норвешка или Швајцарија.

Граѓаните кои не се членки на ЕУ и патуваат во Шенген-зоната (29 земји, вклучувајќи 25 земји од ЕУ, плус Швајцарија, Норвешка, Лихтенштајн и Исланд) наскоро ќе можат да влезат користејќи го новиот систем.

Ирска и Кипар ќе продолжат рачно да ги обработуваат пасошите на дојдовните патници, според „Гардијан“ .

Замена на печатите

Наместо да користат печати, земјите ќе ги евидентираат лицата на патниците, отпечатоците од прсти и датумите на влез и излез.

„Европскиот систем за евиденција на патните печати постепено ќе ги заменува со дигитален систем што ќе го евидентира влезот и излезот на патниците, забрзувајќи ги граничните проверки и помагајќи им на персоналот да работи поефикасно“, се вели на официјалната веб-страница на ЕУ.

Целта на ова е да се спречи нелегалната имиграција и да им се даде на граничните власти поголем пристап до информациите за патниците, што би ги намалило безбедносните ризици.

Датум на почеток

Имплементацијата на системот започнува овој викенд, но промените ќе се прават постепено, а се очекува EES да биде целосно оперативен до 10 април 2026 година.

Секој што нема пасош од ЕУ и патува во земјите од Шенген зоната за краток временски период ќе го користи EES, кој е бесплатен.

Доколку патниците го користат системот за самоуслуга достапен на нивната дестинација или мобилна апликација, доколку земјата во која патуваат нуди таква апликација, преминувањето на границата ќе биде побрзо.

Што треба да прават патниците?

Откако патниците ќе пристигнат, тие ќе мора да одговорат на прашања од Шенгенскиот граничен кодекс, со што ќе се создаде евиденција за нивните податоци.

Оваа евиденција се чува три години, така што само отпечатоци од прсти или фотографии ќе се користат за повторен влез во тој период, според „Гардијан“.

Веб-страницата на австралиската влада „Смартравелер“ предупредува дека имплементацијата на системот може да предизвика одложувања на почетокот: „Процесот на регистрација ќе трае само неколку минути, но откако системот ќе биде во функција, може да се соочите со подолги редици на границата“.

Договори за престој подолг од 180 дена

Австралија има договори за ослободување од виза со неколку земји од Шенген зоната, вклучувајќи ги Австрија, Белгија, Данска, Финска, Германија, Исланд, Луксембург, Холандија, Норвешка и Шведска.

Секоја од овие земји нуди ослободување од виза на свој начин, а патниците кои планираат да останат подолго треба да се осигурат дека се запознаени со условите на договорот.