Американска компанија разви нов вид дрво за кое тврди дека има до 10 пати поголем сооднос на цврстина и тежина од челикот, а е до шест пати полесно. „Супердрвото“ штотуку беше лансирано како комерцијален производ од InventWood, компанија ко-основана од научникот за материјали Лиангбинг Ху, објави CNN.

Пред повеќе од десет години, Ху тргна во потрага по реконструкција на еден од најстарите градежни материјали познати на човештвото. Додека работеше во Центарот за иновации на материјали на Универзитетот во Мериленд, Ху – сега професор на Јеил – пронајде иновативни начини за преобликување на дрвото. Тој дури го направил и транспарентен со отстранување на дел од лигнинот, компонентата што му ја дава на дрвото бојата и дел од неговата цврстина.

Сепак, неговата вистинска цел била да го направи дрвото поцврсто, користејќи целулоза – главната состојка во растителните влакна и, како што вели Ху, „најзастапениот биополимер на планетата“. Пробивот се случил во 2017 година, кога Ху за прв пат го зајакнал обичното дрво со хемиски третман што ја подобрил неговата природна целулоза, правејќи го многу подобар градежен материјал. Дрвото прво се вари во вода со специјални хемикалии, а потоа се цеди топло за да се набие клеточната структура и да се направи погусто. На крајот од процесот, добиеното дрво имало однос на цврстина и тежина повисок од повеќето метали и легури, според студија објавена во списанието Nature.

По години усовршување на процесот и повеќе од 140 поднесени патенти, Ху го лансирал Superwood како комерцијален производ.

„Од хемиска и практична гледна точка, тоа е сè уште дрво“, објаснува извршниот директор на InventWood, Алекс Лау, кој се приклучи на компанијата во 2021 година.

Во градежништвото, ова би ги направило зградите до четири пати полесни од денешните, рече Лау – што значи дека би биле поотпорни на земјотреси, а темелите би издржувале помалку стрес, па затоа изградбата би била побрза и поедноставна.

„Изгледа како дрво, се однесува како дрво – освен што е многу посилно и подобро во скоро секој аспект што го тестиравме“, додаде Лау.

InventWood произведува Superwood во својот објект во Фредерик, Мериленд, и иако процесот сега се мери во часови наместо во денови, потребно е време за да се зголеми производството, вели Лау.

Првично, тие ќе се фокусираат на надворешни апликации како што се тераси и фасадни облоги, а подоцна на внатрешни елементи како што се ѕидни панели, подови и мебел.

„Луѓето често се жалат дека мебелот се искривува или крши со текот на времето, обично на металните споеви, бидејќи дрвото не е доволно цврсто“, вели Лау. „Супердрвото би можело да ги замени тие делови – па дури и завртки, шајки и други метални сврзувачки елементи.“

Во иднина, Лау предвидува дека цела зграда би можела да се изгради од Супердрво, но тоа ќе бара дополнително тестирање. Исто како и во првиот експеримент на Ху, дрвото се зајакнува со хемиски процес што ја менува основната структура на целулозата и ја компресира силно без да ја врати во првобитната форма.

„Теоретски, можеме да користиме секаков вид дрво“, вели Лау. „Во пракса, тестиравме 19 видови дрво, како и бамбус – и функционираше со сите нив.“

InventWood тврди дека Superwood е до 20 пати посилно од обичното дрво и до 10 пати поотпорно на удари и вдлабнатини, бидејќи природната порозна структура на дрвото е компресирана и стврдната. Затоа е отпорно на габи и инсекти, а на тестовите за отпорност на пожар добива највисока оценка. Во моментов, Superwood е поскапо од обичното дрво и има поголем јаглероден отпечаток за производство, но Лау истакнува дека емисиите на јаглерод се 90% пониски од производството на челик.

„Нашата цел не е да бидеме поевтини од дрвото, туку да бидеме конкурентни со челикот“, рече Лау, истакнувајќи дека со поголемо производство, трошоците ќе се намалат.

Други форми на инженерско дрво постојат веќе долго време, но InventWood нагласува дека тие се состојат од механички споени парчиња дрво со употреба на лепак, додека Superwood е изменет на молекуларно ниво. Употребата на дрво во градежништвото повторно расте во последниве години, а денес облакодерите се градат и од дрво.

Во моментов, бетонот е сè уште најкористениот градежен материјал на планетата. Иако неговото производство е забавено, бетонот сè уште предизвикува околу 7% од емисиите на јаглерод диоксид во светот.