Дали ве сексуално привлекуваат непознати луѓе или личности што штотуку сте ги запознале, но штом односот почне да прераснува во врска, сексуалната желба постепено исчезнува? Многумина ова го толкуваат како страв од врзување или проблем со интимноста, но кај некои луѓе станува збор за помалку позната сексуална ориентација – фрејсексуалност.

Вообичаено се смета дека сексуалната привлечност и емоционалната блискост се развиваат заедно: две лица се запознаваат, се зближуваат, а со тоа расте и сексуалната желба. Но, човечката сексуалност е многу поразновидна и не секогаш го следи тој модел.

Што претставува фрејсексуалноста?

Фрејсексуалноста е термин што ја опишува сексуалната привлечност кон луѓе кои не се добро познати. Називот потекнува од англискиот глагол „to fray“ – „да се истроши“ или „да се излиже“ – и се однесува на постепеното слабеење на сексуалната желба како што расте емоционалната блискост.

Оваа ориентација често се смета за спротивност на демисексуалноста, при која сексуалната привлечност се јавува дури откако ќе се создаде силна емоционална поврзаност. И фрејсексуалноста и демисексуалноста се сметаат за дел од поширокиот асексуален спектар.

Британскиот психотерапевт за сексуалност, партнерски односи и трауми Силва Невес вели дека многу луѓе никогаш не слушнале за овој термин, па затоа не се ни свесни дека постои ваква сексуална ориентација.

„Кога ќе дознаат дека постои термин што го опишува нивното искуство, сфаќаат дека не се ‘расипани’ и дека нема ништо што треба да се ‘поправа’“, објаснува Невес.

Не е страв од обврзување

Според Невес, фрејсексуалноста не треба да се меша со страв од сериозна врска, здодевност во долгите односи или желба само за необврзувачки секс.

„Фрејсексуалноста не е страв од посветеност, ниту последица на досада во врската. Тоа е образец на сексуална желба што претставува легитимна сексуална ориентација. Луѓето можат истовремено да бидат, на пример, хетеросексуални и фрејсексуални, или хомосексуални и фрејсексуални“, вели тој.

Кај фрејсексуалните личности сексуалната желба обично е најсилна во почетната фаза на запознавање. Новината, мистеријата и непознатото создаваат силна привлечност. Но, кога ќе се развие емоционална блискост, сексуалната желба постепено слабее или целосно исчезнува, иако љубовта, приврзаноста и романтичните чувства можат да останат непроменети.

„Недостатокот на сексуална желба не значи недостаток на љубов. Во нашето општество доминира уверувањето дека емоционалната блискост и сексуалната желба секогаш одат заедно, но тоа не важи за сите луѓе“, нагласува психотерапевтот.

Поради недоволната информираност, фрејсексуалните лица често чувствуваат срам, збунетост или мислат дека нешто не е во ред со нив. Дополнително, во некои случаи нивната ориентација погрешно се толкува како нарушување на приврзаноста или проблем со интимноста.

Можно е да постојат стабилни врски и без секс

Експертите посочуваат дека фрејсексуалноста, како и другите сексуални ориентации, постои на спектар. Кај некои луѓе сексуалната желба исчезнува многу брзо, а кај други тој процес е постепен.

Исто така, не е точно дека фрејсексуалните личности не се способни за љубов или долгорочна посветеност. Многумина имаат стабилни и исполнети партнерски односи, иако тие не мора да вклучуваат сексуални односи. Кај некои парови функционираат и отворени врски, доколку тоа им одговара на двајцата партнери.

Сепак, објаснувањето на сопствената фрејсексуалност може да биде предизвик, бидејќи партнерот намалената сексуална желба лесно може да ја доживее како одбивање.

„Важно е луѓето меѓусебно да се разберат и заедно да одлучат каков однос сакаат да изградат, наместо да се обидуваат да се вклопат во општествените очекувања. Термините како фрејсексуалност можат да им помогнат на луѓето да сфатат дека не се сами и дека човечката сексуалност е многу поразновидна отколку што често се претставува“, заклучува Невес.