Туристичкото подрачје Салцбург воведе нов систем со кој гостите што преноќуваат во хотелите и приватните сместувачки капацитети добиваат право на бесплатно користење јавен превоз во целата покраина. Мерката стапи во сила ова лето и веќе предизвикува внимание во регионот, бидејки претставува обид да се намали сообраќајниот притисок од приватни автомобили во најпосетената австриска покраина. Проектот се финансира преку дополнителна наплата наречена мобилностна такса, која се додава на редовната престојна такса што ја плакаат сите туристи. Новиот модел е строго наменски, средствата може да се користат само за развој на јавниот превоз и за проширување на транспортната мрежа. Салцбург веќе има солиден основен систем на линии, но локалните власти признаваат дека токму завршниот дел од патувањето, таканаречената последна милја, е најслабата точка поради која многумина сепак избираат автомобил.

Според заменик претседателот на покраината Стефан Шнел (ОВП), главната цел е да се подобри пристапноста за жителите и за туристите, особено во руралните заедници каде што редовниот автобуски превоз не секогаш е доволен. Со новиот приход од таксата, регионалните власти можат да ветат поамбициозни проекти и да започнат со формирање локални превозни услуги што ќе бидат насочени кон потребите на секоја општина. На овој начин туристичките средства се вракаат во заедницата и создаваат подобри услови и за локалните жители.

Микро превоз како решение

Најголемиот предизвик што го идентификува Салцбург е поврзаноста меѓу главните автобуски и железнички линии и самите населени места. Затоа покраината започна да го поддржува развојот на микро јавен превоз, кој потсетува на систем на мала шатл услуга. Секоја општина што ќе воведе ваков модел добива осумдесет илјади евра, а ако неколку соседни општини се здружат, средствата се собираат и така можат да развијат поефикасна и порамномерна мрежа. Микро превозот најчесто користи мали комби возила со девет седишта, кои граганите ги повикуваат преку телефон или мобилна апликација. Возилата се движат по оптимизирани рути, прилагодени на побарувачката, а системот е поддржан со алгоритми што ја пресметуваат најбрзата и најеколошката траса.

Во неколку региони како Леоганг, Саалфелден, Голдег, Тененгау и Лунгау оваа услуга веќе функционира и добива позитивни реакции. Од четиринаесетти декември се приклучуваат и нови општини, вклучително Динтен, Ленд, Рорис и Таксенбах, како и неколку населени места во северниот дел на Флахау. Властите проценуваат дека, доколку микро превозот се покаже како доволно користен, дел од постојните автобуски линии може да се укинат или да се пренаменат, со што општините би заштедиле дел од буџетските средства. Редовната анализа на користењето ќе биде основа за сите идни одлуки.

Финансиски ефект и можен модел за други покраини

Новиот гостински билет за бесплатен превоз треба да донесе до дваесет милиони евра годишно, пресметано на околу триесет милиони ноќевања колку што вообичаено остварува покраината Салцбург. Во текот на целиот мандат ова значи околу сто милиони евра дополнителни средства за транспортната инфраструктура. Во моментов гостите плакаат педесет центи по ноќевање, но од први мај 2027 година оваа такса ќе изнесува едно евро и десет центи. Од наплатата се ослободени децата до петнаесет години, младинските групи и лицата со посебни потреби, но и тие добиваат билет кога пристигнуваат во сместувачкиот објект.

Примерот на Салцбург не е единствен во Алпскиот простор. Јужен Тирол веќе воведе сличен модел во мај 2024 година, што на туристите им овозможува бесплатно да го користат јавниот превоз низ целата покраина. Властите во Салцбург сметаат дека токму ова искуство може да биде мотив за другите туристички региони да го следат истиот пат. Добивките се видливи, се намалува сообраќајниот метеж, поддржуваат програмите за заштита на околината и се подобрува квалитетот на живот за локалното население. Првите реакции од салцбуршкиот авто-мото сојуз покажуваат дека се повеќе посетители го оставаат автомобилот на паркинг и се возат со автобуси и возови, што за властите претставува јасен сигнал дека новиот модел функционира и дека може да се развива понатаму.