Снегот што се насобра на швајцарските глечери минатата зима се очекува целосно да исчезне до понеделник поради екстремно брзото топење низ Алпите. Секое понатамошно топење до октомври ќе значи намалување на вкупната маса на глечерите во Швајцарските Алпи, објавува Гардијан.

Овој настан го означува алармантно раното пристигнување на пресвртница позната како ден на губење на глечерите, втор најран датум досега. Според податоците што датираат од 2000 година, единствениот пат кога точката е достигната порано е во 2022 година, на 26 јуни. Сегашниот топлотен бран, како и оној во мај, кои следеа по зима со подпросечни снежни врнежи, се виновни за ова мрачно сценарио.

Масовно топење низ Алпите
Топлинскиот бран што ја зафати Европа предизвикува швајцарските глечери да изгубат огромна количина мраз, предупреди раководителот на швајцарската мрежа за следење на глечерите (Гламос).

„Моментално сме сведоци на масовно топење и на мраз и на снег низ Алпите“, изјави за АФП Матијас Хус, раководител на мрежата Гламос, додека бројни швајцарски метеоролошки станици бележат нови рекорди на температурата. „Во споредба со здравата состојба на глечерите, ние сме три месеци порано“, додаде тој.

Во текот на овој век, денот на губење на глечерите во просек бил средината на август, што е веќе лоша вест за глечерите кои се намалуваат со неверојатна брзина. Поголемиот дел од водата што ги храни Рајна и Рона, две од главните реки во Европа, доаѓа од алпските глечери.

Еден метар мраз изгубен за десет дена
Хус рече дека штотуку се вратил од глечерот Рона и дека за само десет дена од неговата претходна посета, „еден метар мраз се стопил вертикално – еден метар мраз само во последните десет дена“.

„Неверојатно е да се види, а тоа е само резултат на овој топлотен бран“, рече тој. „Секој нов ден со екстремно високи температури, без разлика дали е 35 или 40 степени Целзиусови, е едноставно многу лош за глечерите“.

Комбинација од неповолни околности
Хус објасни дека „сегашната многу лоша состојба на глечерите е резултат на комбинација од неповолни околности“, вклучувајќи помалку снежни врнежи и пристигнување на сахарска прашина во март.

Тој рече дека 2026 година е „извонредно слична“ со 2022 година, која за глечерите беше „убедливо најекстремната година некогаш забележана во Алпите, со стапки на топење што ги надминаа сите што сме ги виделе досега“.

Тој рече дека оваа година паднале 25 проценти помалку снег од просекот за периодот 2010-2020 година. Покрај тоа, мај беше топол, што предизвика снежната покривка да исчезне порано.

Темна иднина
Глечерите во Швајцарските Алпи почнаа да се повлекуваат пред околу 170 години, на почетокот малку, но во последните децении топењето значително се забрза со зголемувањето на глобалните температури.

Волуменот на швајцарските глечери се намали за 38 проценти помеѓу 2000 и 2024 година. Хус рече дека Швајцарија веќе изгубила 1.200 глечери во последните 50 години, а останале само 1.300.

„Помали глечери беа изгубени, но тие беа важни и за граничните области на Алпите“, рече глациологот. „Ако затоплувањето продолжи со темпото од последните децении, до 2100 година ќе имаме само мали фрагменти од мраз.“