15 C
Скопје

Интервју со проф. Тодор Тагарев: Руската инвазија на Украина би била авантурата на Брежњев во Авганистан

Проф. Тодор Тагарев е долгогодишен истражувач во областа на безбедноста и одбраната. Тој извршуваше високи владини функции во секторот на одбраната во владата на Иван Костов и е една од клучните фигури во реформата на бугарската армија според стандардите на НАТО. Во 2013 година беше министер за одбрана во привремената влада на Марин Рајков, а во 2016-2017 година беше на чело на Институтот за одбрана

„Капитал“: Дали ескалацијата на тензиите во источна Украина во последните неколку недели изгледа нешто неочекувано и преинтензивно?

Тагарев: За мене не е толку неочекувано. Аналитичарите со години забележуваат дека транзитот на руски гас преку Украина е безбедносна мерка. Сè додека се користат цевководи, Русија нема да размислува за преземање агресивни активности против целата територија на земјата. Стравувањата се дека во време кога тоа веќе не е случај, и кога Русија има заобиколени патишта за снабдување со гас кон Европа, Москва сега ќе биде склона да бара некои поекстремни решенија за ситуацијата што се појави под нејзина контрола. Сега имаме „Северен поток 1“, веќе постои „Јужен тек / Балкански / Турски тек“, кој е релативно мал, но исто така придонесува и за заобиколување на Украина. Останува уште многу малку да се изгради „Северен тек 2“.

Имаме и понови настани што придонесуваат за моменталната состојба. Претседателот Зеленски, кој дојде на власт со идеја дека може да се бара дипломатско и политичко решение за ситуацијата во југоисточна Украина, сега јасно сфати дека тоа не може да се постигне. Тој неодамна презеде чекори за ограничување на руското пропагандно влијание во украинското општество со стопирање на емитувањето на неколку проруски телевизиски канали кои излезе дека се во сопственост на украински олигарх за кој се вели дека е во пријателски односи со претседателот Путин.

Постои и домашниот руски проблем на обид за труење и последователно апсење и затворање на Алексеј Навални. Во однос на ова, западните влади, во извесна смисла, зазедоа заеднички, ако не и поцврст став кон Русија отколку за анексијата на Крим. Вие знаете дека американскиот и литванскиот претседател директно го нарекоа Владимир Путин „убиец“. И можеби во овој сплет на околности, Русија бара начин за подобра разврска на овој јазол од проблеми. Ова не значи дека нужно ќе преземе воени активности од големи размери.

„Капитал“: Кои се најсериозните закани за Бугарија што може да ги предизвика можната ескалација?

Тагарев: Евентуалната ескалација на конфликтот и консолидацијата на руските позиции во Украина, соодветно на политиката на земјата, ќе имаат трајни последици врз стратегиската состојба. Ова ќе има директно влијание врз нашата безбедност.

Во моментов не гледам никакви директни закани за Бугарија. Се верува дека во случај на воен конфликт, потенцијалниот прилив на мигранти од кризните области може да создаде проблеми за Европа. Главно ќе се фокусира на Полска и Западна Европа. Некој дел може да биде насочен кон Бугарија.

„Капитал“: Колкава е веројатноста дополнителни американски или други сили на НАТО да бидат распоредени на територијата на Бугарија и Романија, со оглед на сегашната криза?

Тагарев: Тоа зависи од однесувањето на Кремлин. Ако Русија продолжи со својата агресивна реторика и трупањето војници на границата со Украина под каков било изговор, претпоставувам дека веројатноста ќе се зголеми многу. За ова не е потребно да се направи нешто дополнително – имаме т.н. заеднички објекти со САД кои можат да примат околу 2.500 американски војници. Тоа би бил знак на солидарност со Украина.

Во принцип, постои потреба да се распоредат сојузнички структури на бугарска територија. Ние сме далеку зад таквите структури – Интергративните единици на НАТО (NFIU) и Центарот за поморска координација се единствените што ги имаме, но тие сепак се елементи на штабот, а не на реална војска. Повеќе сојузнички сили на нашата територија значи зголемување на нивото на безбедност.

 „Капитал“: Кое е оптимистичкото сценарио за развој на кризата?

Тагарев: Во оптимистичка верзија, нема да има воена ескалација на конфликтот, иако секоја пролет има одредено зголемување на тензиите во југоисточна Украина. Но, тие сепак остануваат во рамка што не би рекол дека е прифатлива, но на која сме навикнати.

Во уште пооптимистичко сценарио, консолидираниот притисок ќе даде резултат – имаше изјава од министрите за надворешни работи на Г7 дека руските провокативни активности кон Украина се целосно неприфатливи. Притисокот е на неколку линии: со суспендирање на „Северен поток 2“ и со продолжување на санкциите и во врска со Украина и поради Навални. Ова може да ја омекне Русија.

„Капитал“: Но, во 2014 година „изразите на загриженост“ од западните земји не ја спречија Русија да го анектира Крим.

Тагарев: Апсолутно. Русија не беше запрена од т.н. Договори од Минск, кои во практика се покажаа со многу ограничен ефект. Европа не успеа да демонстрира стратегиско лидерство во форматот Русија, Украина, Германија и Франција. И не е случајно што САД сега интервенираат многу посериозно. НАТО исто така излезе со став, досега најмногу со зборови, но не и само со изјави. Добро е познато дека САД ја снабдуваат Украина со современи противтенковски ракетни системи, обезбедуваат други видови на поддршка, издаваат декларации, одржуваат телефонски разговори на сите нивоа на релација САД-Русија, во кои САД директно ја предупредуваат Москва да не го ескалираат конфликтот.

„Капитал“: Дали мислите дека НАТО и САД можат да интервенираат или да бидат директно вклучени во овој конфликт?

Тагарев: Не можеме да очекуваме директна воена интервенција, но доколку е потребно, ќе бидат применети разни други форми на поддршка за Украина, на дипломатско ниво, на ниво на построги санкции, со присуство на воени сили во регионот, кои дури и ако не се мешаат директно со воени дејства, барем ќе оттргнуваат дел од вниманието на Русија. Тие веројатно ќе се обидат да ја поддржат украинската војска со разузнавачки и други слични средства. Веројатно ќе видиме и повисоко ниво на расположеност од западните земји да ја снабдуваат Украина со смртоносно оружје.

 „Капитал“: Кој е оптималниот тек на дејствување во сегашната ситуација за Бугарија, за ЕУ ​​и, пошироко, за трансатлантската унија како целина?

Тагарев: Искуството во последните години со Русија покажа дека штом таа еднаш интервенирала во конфликт и заземала одредена позиција, практично е невозможно да се присили да се повлече. Значи, оптималниот тек на дејствување е да се одврати агресивното дејствување и ескалацијата на конфликтот. Мора да се спроведе целиот сет на политички и дипломатски мерки, закани за многу поширок спектар на санкции, не само против одделни функционери и олигарси, туку и санкции што ќе влијаат врз целата руска економија. Соодветно на тоа, има воена поддршка за Украина за која разговаравме, без да предвидиме директна интервенција од вооружените сили на земјите од НАТО.

 „Капитал“: Кои се најверојатните цели на Русија во сегашниот конфликт? Дали е можно да спроведува чисто домашна агенда, како што е мобилизирање на населението пред парламентарните избори во Русија?

Тагарев: Тоа, бездруго, е посакуваниот ефект од страна на Кремлин, дури и само со демонстрација на можноста за преземање агресивни активности. Самиот факт дека овие акции успеваат да обединат толку многу земји и интереси против Русија, претпоставувам, за руските граѓански маси значи дека Путин е сè уште силен, дека не ги ослабел позициите. Тоа може да му донесе изборна победа. Сепак, ова е чисто тактички потег, тотално стратегиски губитнички.

Ако зборуваме за посериозни активности – се шират некои мапи на Интернет за тоа како скоро ќе стигне до Дњепар, дека ќе ја заземе Одеса итн… Според мене, ова не е реално. Своевремено, авантурата на Брежњев во Авганистан беше еден од факторите во распадот на Советскиот Сојуз. Евентуалната агресија против Украина ќе заврши на ист начин за Руската Федерација. Едноставно, украинското општество е толку кохезивно и посветено да го брани својот суверенитет, што дури и ако Русија првично постигне одреден воен успех, тоа ќе биде само привремено. Затоа, не ја гледам оваа опција за масовна агресија против Украина како реална.

Ако тензиите воопшто ескалираат, ќе се користат хибридни алатки со кои Русија ќе биде „принудена“ да им помага на своите сонародници во југоисточна Украина. Познато е дека Русите им поделија неколку стотици илјади пасоши на граѓаните од регионот и сега можат да ги прогласат за свои сонародници. И така, како што стори во Приднестровје и во Јужна Осетија, Москва може да донесе „мировници“ по своја волја и без никаков меѓународен мандат. На овој начин, тој ќе стане замрзнат конфликт што ќе ги ограничи опциите на Украина за влез во НАТО или во ЕУ со децении. Ова е максимумот кон кој би се стремел Путин.

 „Капитал“: Значи, да ги замениме сегашните милиции со редовна руска армија?

Тагарев: Тамошните доброволци и локалните сепаратисти не можеа седум години да издржат како редовна армија, без материјална и разузнувачка поддршка, со разновидни современи системи на оружје од Русија и доколку нивните активности не беа комбинирани со трајна и моќна руска пропаганда со обиди за поткопување на украинските акции и ставовите во украинското општество.

Она што загрижува во моментот не се толку илјадници војници на границата, плус оние на Крим, туку фактот дека етаблирани експерти за информатички и психолошки операции веќе се наоѓаат во југоисточна Украина. Тие започнаа пропагандни и дезинформациски напади врз Украина и не е јасно каков ќе биде ефектот. Се сеќавам на слична операција во 2014 година: како се ширеа фотографии од 3-годишно момче, наводно распнато, наводно од украинската армија во Славјанск. Овде гледаме аналогија: деновиве кружи „веста“ дека Украинците со дрон убиле момче дома. Тоа е демантирано како лажна вест, но ваквите провокации ќе се зголемуваат со текот на времето.

 „Капитал“: Дали е можно да се исконструира некаква несреќа или псевдо-инцидент со цел на ескалација на состојбата?

Тагарев: Не само што е можно, туку е и загарантирано. Доколку дојде до ескалација на конфликтот, тоа нема да започне со инвазија на тенковски бригади, туку со провокации, за што Русите многупати демонстрирале дека се мајстори. Ќе има многу сериозни провокации, наменети за украинското јавно мислење, но и за руската и западната јавност. Ќе бидеме сведоци на многу спектакуларни работи, иако не можеме точно да предвидиме што.

На ваков начин, доколку ескалира, би се развил конфликтот, наместо како чисто конвенционална воена конфронтација. По 2014 година, Украина инвестира многу во својата армија, а конвенционалната војна е тешко можна доколку не се искористи целата руска армија, што не го сметам за реално. Со моќни хибридни алатки, Русија може да ги постигне своите ограничени цели за создавање области кои се целосно надвор од контролата на централната власт во Украина, како што се Приднестровје и Јужна Осетија. Ова би ја спречило Украина да се приклучи на демократската заедница долго време. 

Преземено од „Капитал“ од Софија

Поврзани вести

Нова скандалозна порно-група со слики и видеа: На Телеграм се појави „Перверзии на Балканот“

Слободен печат

Лајчак: Несомнено за Косово, успех во дијалогот значи да се стане земја кандидат за ЕУ

Слободен печат

Германија, Шпанија и Франција заедно ќе развијат нов борбен авион

Слободен печат

Регионален ковид-19 пресек: Мал пад на бројот на нови инфекции

Слободен печат

Бугарски брачен пар заврши зад решетки во Германија: Продавале новороденчиња во Грција

Слободен печат

Маск: Старлник услугата ја нарачаа половина милион луѓе

Слободен печат

Остави Коментар