Новак Ѓоковиќ одамна ја надмина играта. И според бројот на освоени гренд слем титули, и според бројот на освоени други турнири, и според бројот на легендарни маратонски натпревари – било со Федерер, било со Алкараз во финалето на Олимписките игри, било со Надал или, пак, со Синер, кого на чудесен начин успеа да го победи оваа година на Австралија опен. На крајот направи нешто речиси незамисливо – има 39 години, а сè уште игра врвен тенис, само малку послаб отколку кога беше на самиот врв. Сега, некој може да ги смета Борис Бекер, Едберг, Борг, а особено Сампрас или Федерер за поголеми играчи од него, но тие лични вкусови не можат да ги променат резултатите и фактот дека Ѓоковиќ, според сите релевантни показатели, ги остави другите големи играчи далеку зад себе.

Не знаеме дали ќе успее да ја освои и таа симболична 25-та гренд слем титула, односно уште еден од четирите најголеми турнири – Австралија опен, Ролан Гарос, Вимблдон или УС Опен, бидејќи не му оди во прилог тоа што мора да победи во седум исцрпувачки натпревари, секој на три добиени сета, а годинава во Париз и во Лондон, за разлика од претходно, наместо две огромни пречки во ликот на Синер и Алкараз, го чекаше само една. Но, дури и ако тоа не се случи, по уште една епска битка и меч што траеше пет часа и петнаесет минути, во кој го совлада Оже-Алијасим во пет изедначени сета, јасно е дека веќе не постои никој што може да го оспори спортскиот, биолошкиот и човечкиот феномен Новак Ѓоковиќ.
Но, зошто сега го пишувам овој текст на место каде што обично пишувам за политика или култура? Освен затоа што ваквиот успех го заслужува тоа и затоа што неговата победа е еден од најголемите настани овој јули, и затоа што самиот Ѓоковиќ, и сè што тој претставува, е производ пред сè на српското општество, но истовремено и на сите наши постјугословенски општества, особено на деведесеттите години, но и во денешните околности. А потоа и затоа што односот на секој од нас поединечно кон него е верен одраз на нашите идеолошки и животни избори, како и на нашето потекло.

Прво за самиот Новак. Да, тој не беше некој што се спротивставуваше на матрицата на српскиот национализам и неговите митолошки наративи. Верно ги прифати и ги повторуваше сите ставови што се очекуваа од некого кој растел во деведесеттите години. Во таа смисла, тој е типичен производ на своето време. Од друга страна, истовремено на свој начин промовираше и градење мостови меѓу народите на овие простори – и благодарение на сопственото мешано потекло, и благодарение на своите животни определби и основната вера во она што сметал дека е исправно. Во таа смисла, повторно се покажа како типичен човек од овие простори, кој некаде длабоко во себе носи свест дека сите ние овде сме еден народ. На крајот, со целиот Њуејџ, вербата во пирамидите на Османагиќ, одбивањето да се вакцинира и сличните ставови, повторно се покажа како дете на едно целосно збунето време. И покрај сето тоа, а можеби токму поради сето наведено, на крајот сепак, кога требаше политички и човечки да избере страна во општествениот раскол во Србија, ја избра исправната страна.
Публиката, пак, отсекогаш се однесувала кон него во согласност со сопствениот став кон сите овие фактори. Тврдокорните националисти од несрпските народи никогаш целосно не го прифатија, иако на многумина од нив им стана симпатичен кога одби да се вакцинира. Исто како кога многумина „купи“ со својот хуманитарен ангажман. Антинационалистите и луѓето што со посебна емоција гледаат кон Југославија во почетокот беа на негова страна, но со текот на времето, токму поради неговите ставови за вакцинацијата и повременото истакнување на српскиот национален идентитет, дел од нив се оддалечија од него. Подоцна, дел од нив повторно му дадоа поддршка поради неговата поддршка на студентите. Луѓето во Србија и Србите генерално го обожаваа како ретко кого, со тоа што многу либерали ги изгуби, па повторно ги доби од истите причини, додека многумина на националистичката десница денес не знаат како да се постават кон него.

Сето ова, секако, не би било толку важно доколку не постоеше една работа по која тој не се вклопува во нашите балкански шаблони – а тоа се успехот и огромниот труд што стои зад него, покрај неспорниот талент. Токму затоа она што феноменот Ѓоковиќ посредно ни го порачува е голема работа. А тоа е дека не е никаква пречка да потекнуваш од овие простори и да станеш најдобар во светот. Светот однапред не е против нас само затоа што сме од Балканот. Тоа самосожалување не е ништо друго освен изговор за сопственото откажување, пред сè од самите себе и од нашите животи. Ако барем еден човек ја разбере оваа порака, веќе ќе биде подобро.

(Авторот е новинар)

Ослобоѓење

ЈАЗИКОТ НА КОЈ СЕ НАПИШАНИ, КАКО И СТАВОВИТЕ ИЗНЕСЕНИ ВО КОЛУМНИТЕ, НЕ СЕ СЕКОГАШ ОДРАЗ НА УРЕДУВАЧКАТА ПОЛИТИКА НА „СЛОБОДЕН ПЕЧАТ“