Само што помина првата фаза (прво читање) на новиот закон за регулација на игрите на среќа и нивните објекти во Собранието, Асоцијацијата за приредување игри на среќа и нејзиниот нов претседател излегоа со серија текстови, кои потоа беа пренесени од голем број портали низ државава. Ударните аргументи на приредувачите се следниве: со новиот закон државата воспоставува монопол врз приредувањето на игрите на среќа преку Државна лотарија, на штета на индустрија што легално вработува десет илјади луѓе и носи околу 350 милиони евра во буџетот. Наместо регулирање, тврдат тие, законот ги турка играчите кон странски онлајн платформи, ги загрозува работните места на десет илјади вработени и отвора пат за коцкање по подруми.

АПИС во суштина нуди две решенија: или законот да се поништи за да продолжат македонските граѓани непречено да се коцкаат во нивните легални објекти, или во коцкарскиот бизнис да влезе и Државната лотарија, па дел од коцкарскиот колач да заврши кај државата, а остатокот да исчезнува во маглата на сивата економија.

Македонските граѓани не се преоптоварени од овој класичен пример на распад на општествените вредности. Во климатизираните објекти за коцкање, со тикетите на маса и Арена спорт премиум на телевизорите, нема ни да забележат кога слот-машините ќе исчезнат од нивната околина. Кога ќе заврши преносот, по мирис ќе познаат во кој подрум се однесени, па ќе продолжат таму да штракаат — макар тој подрум бил и на бившиот вицепремиер вратен од егзил.
Што се однесува до десетте илјади вработени во објектите за легално коцкање, тие веќе протестираа против законот, револтирано укажувајќи дека во нивната работа се вложени години, време и средства за професионално усовршување. Ако објектите бидат затворени, велат тие, нема да им остане ништо друго освен да ја напуштат државата во потрага по нови земји што ќе бидат во согласност со нивните професионални критериуми. Беа споменати европски држави. И тоа е точно: има точно две европски држави со густина на легални објекти за коцкање споредлива со нашата – Босна и Херцеговина и Србија.
Што се однесува до 350 милиони евра вратени во буџетот преку легалните објекти за коцкање, тоа е навистина фрапантна бројка. Станува збор за сума што изнесува приближно една десетина од државниот буџет. Во држава што само во мандатот на оваа влада се задолжи за повеќе од десет милијарди евра, излегува дека една од нејзините носечки стопански гранки е токму коцкањето.

Така стоиме денес, еден ден откако Лионел Меси со два гола стана водечки стрелец во историјата на светските првенства. Верувам дека за дел од неговите фанови единствено померачки од рекордот беше квотата за постигнати два гола на Аргентина. Во коцкарскиот речник тоа е едноставно: Т1.

По повеќе од петнаесет години опсесивно обложување, кон тоа Т1 имам посебно гадење. Имам гадење кон бескрајниот тек на натпревари, кон таа гадна фудбалска светска федерација, кон Арена спорт. Имам гадење кон дресовите на Црвена Ѕвезда и на Партизан и нивните спонзори.

Знаете како почнува опсесивното обложување: имате 100 денари во средно и по часови одите да ставите тикет на Аргентина и Меси. Знаете како завршува: со коцкање на парите за одмор на некој тенисер на турнир во Јужна Америка. Гледате пиратски пренос во два часот сабајле од мало земјено теренче и се молите непознат тенисер, надвор од сите рангирања, што сам си ги пере алиштата во хотел, да погоди форхенд.

Знаете како вистински завршува опсесивното обложување: со три кредити од банка за да ги вратите брзите кредити земени за да ги вратите парите „украдени“ од слот-машините.

Тоа е сликата зад спонзорите на Арена спорт. Тоа е сликата зад логото на некогашниот европски шампион. Тоа е сликата зад една од носечките стопански гранки во државава. Не ја гледате на телевизија. Не ја гледате на билбордите. Ја гледате во банките, во брзите кредити и во празните семејни сметки.

Јас не се сомневам во аргументот на АПИС за желбата на Државна лотарија да го монополизира коцкањето. Преку таа институција се случија огромни финансиски скандали. Можеби АПИС се во право. Можеби Лотарија е корумпирана. Но, тоа не ја менува суштината на проблемот.

Таа суштина е дека коцкањето стана нормализирано. Во изминативе дваесет и пет години е изградена паралелна култура што тече покрај животите на луѓето што никогаш не стапнале во обложувалница или во казино. Таа култура излегува на виделина преку пропаднати одмори, распаднати бракови и изгубени судбини.

Кога ќе се пензионира Меси, ќе дојде Мбапе. По него некој друг. Секогаш ќе има нова екипа за Т1. Бидејќи секој нов тикет е нова надеж.

Петстотини метри подолу.

(Авторот е молекуларен биолог)

ЈАЗИКОТ НА КОЈ СЕ НАПИШАНИ, КАКО И СТАВОВИТЕ ИЗНЕСЕНИ ВО КОЛУМНИТЕ, НЕ СЕ СЕКОГАШ ОДРАЗ НА УРЕДУВАЧКАТА ПОЛИТИКА НА „СЛОБОДЕН ПЕЧАТ“