
РТС меѓу два огна: „Самите паднаа, сами се убија“
Додека студентите го блокираат јавниот сервис во Белград, програмата на РТС изгледа како едвај закрпен колаж. Каков јавен сервис „заслужува да постои“ и дали и Александар Вучиќ ќе се израдува со гаснењето на РТС?
Веќе неколку пати се шушкаше дека полицијата може да ја пробие студентската блокада на РТС, но таа сè уште е тука – деветти ден по ред. Започна минатиот понеделник (14 април) кога беа затворени влезовите до зградите на јавниот сервис во центарот на Белград, како и во студијата на Кошутњак.
Препорачано
Од неколку десетици до неколку илјади луѓе – во различни периоди од денот – не им дозволуваат на вработените да влезат. Но, дозволено им е да излезат од објектите.Прекината е програмата на РТС, а централниот Дневник личи на едвај крпена емисија на некоја локална телевизија.
Бунтовните студенти, кои пет месеци ги блокираат факултетите, тврдат дека ќе останат пред јавниот сервис до повторно распишување на изборите за Регулаторното тело за електронски медиуми (РЕМ). Или до „згаснувањето“ на РТС.
Кога репортерот на ДВ деновиве беше на лице место, атмосферата беше претежно онаква каква што е вообичаено на студентските блокади – преку ден разиграна, луѓето доаѓаат и си одат, малку разговараат, малку свират. Навечер има музичка програма. Во текот на ноќта е тивко.
Единствен исклучок беше минатата среда (16.04.) кога полицијата накратко се обиде со кордон да отвори премин за вработените – преку блиската ќебапчилница.
Новинарите огорчени и исплашени
Првиот човек на медиумската куќа Драган Бујошевиќ не се огласува лично – така е со години. Се издаваат соопштенија во кои се зборува за „незаконски блокади“, „прогон“ на вработените и најтешки услови за работа „од бомбардирањето“. Тогаш, пред точно 26 години, силите на НАТО убија шеснаесет вработени во ракетен напад.
Неколку новинари на РТС неофицијално за ДВ велат дека се револтирани од раководството, но и од едностраните критики кои РТС ја претставуваат како најголем проблем во медиумскиот свет. Некои се во страв, се чувствуваат како да се мета.
Друг извор на ДВ смета дека програмата во вакви услови не личи на ништо. „Да бев на местото на Бујошевиќ, ќе ја прекинев програмата. Не е крај на светот“.
Што се однесува до информативната програма, знаат дека РТС е далеку од објективна, дека, на пример, претседателот Александар Вучиќ доаѓа да гостува кога сака, но еден извор вели: „Од 15 минути известување во Дневник за големиот протест на 15 март, сега дојдовме до тука“.
Тој додава дека барањето на студентите да се затвори РТС може многу да го израдува токму Вучиќ. Во секој случај, тој има галерија од многу полојални телевизии кои на овој или оној начин се финансираат со државни пари.
Многу новинари на РТС мислат дека се неприродно стиснати меѓу два медиумски пола – агресивните режимски таблоиди и телевизии од една страна и медиуми кои секогаш по секоја цена ја критикуваат власта.
„Таму не се снајдоа добро раководните луѓе од нашата куќа. Самите паднаа, сами се убија. Но, се плашиме дека оние што не го сакаат Бујошевиќ, нема да добијат подобро“, вели еден од нашите соговорници.
Колаж од убедувања
Двесте вработени, собрани во иницијативата „Наш протест“ тврдат дека раководството на РТС ги дискриминира работниците со тоа што во актуелната вонредна програма вклучува само подобни. Тврдат и дека не се знае кој ги уредува информативните емисии изминатите денови.
А, тие се колаж на осуди на блокадата на РТС од сите страни, од претседателот Вучиќ до дежурни аналитичари од студијата на другите телевизиски станици со национална фреквенција.
Најдалеку одат таблоидите блиски до власта, кои рутински зборуваат за „терористичка акција“ на студентите, „теророт на малцинствата“ и „криминалното насилство“ врз вработените во јавните служби.
Студентите на белградскиот Филозофски факултет при блокадите соопштија дека е загрозено правото на работниците на РТС на „достоинствена работа“, но не со блокади, туку многу порано.
„Со скратување на можноста за критичко размислување и дејствување, бројни малверзации, заплашувања и изложување на големи притисоци“, набројуваат тие, повикувајќи ја РТС објективно да известува и за студентскиот бунт.
Каков вид на РТС „заслужува да постои“
Двете големи новинарски здруженија, УНС и НУНС, го осудија лепењето плакати слични на потерници за уредниците на РТС, како и тоа што телефонските броеви на некои новинари беа објавени на социјалните мрежи.
Но, мислењата се различни за самата блокада. Додека УНС апелира да им се дозволи на сите новинари да работат, НУНС велат дека РТС е надвор од опсегот на новинарството и законот, па затоа нема да бранат некој што го прекршува кодексот.
„Протестот на студентите е оправдан. Тоа е логичното финале на сето она што се случи во последната деценија кога РТС ја изгуби својата професионалност и се претвори во пропаганден билтен на Александар Вучиќ“, изјави за ДВ Жељко Бодрожиќ, првиот човек на здружението.
Социологот Владимир Вулетиќ, претходно долгогодишен член на Управниот одбор на РТС, ги осудува блокадите. Додава дека има и во власта и во опозицијата луѓе кои со задоволство би го затвориле јавниот сервис.
Мислам дека е важно РТС да постои како јавен сервис, изјави тој за ТВ Прва, а дел од изјавата пренесе и РТС во Дневникот. „Верувам дека повеќето од оние што се пред РТС се таму за да го подобрат РТС. Но, кога имате барање да се укине РТС, тогаш тоа зборува за еден вид самоуништување“.
На прашањето дали не е бизарно што здружението на новинари го поддржува протестот со кој се бара затворање на јавниот сервис, Бодрожиќ вели дека на РТС и требаат радикални реформи, дека мора да „информира, но и да облагородува“. „Само таков јавен сервис заслужува да постои“.
Првото барање на студентите, пак, е нов избор на членови на Советот на РЕМ, откако властите се чини дека повторно одлучија подобните луѓе да го водат ова важно регулаторно тело.
Ова е органот кој молчеше во последните години кога телевизиите го кршеа законот, не доделуваа петта национална фреквенција, а неодамна на телевизија Информер и додели белградската фреквенција со тврдења дека таа телевизија „има најдобар елаборат“.
Блокадата на РТС продолжува, како централен настан на протестот кој трае речиси половина година и чиј крај не се гледа. Студентите тврдат дека нема да се откажат. И дека никој не е уморен.
Извор: Дојче веле/ Автор: Немања Рујевиќ