
ОПЕК+ удира по „непослушните“ – нафтата станува геополитичко оружје!
ОПЕК+ планира зголемување на производството на нафта во јули 2025 година, надминувајќи ги претходните нивоа, како дел од стратегија предводена од Саудиска Арабија и Русија за враќање на пазарен удел и казнување на членки кои ги прекршуваат квотите, како Казахстан. Иако побарувачката е слаба, особено во Азија, зголеменото производство има за цел да ја стабилизира цената и внатрешната дисциплина во групата.
Во јули 2025 година, ОПЕК + донесе одлука за трето последователно зголемување на производството на нафта за 411.000 барели дневно, продолжувајќи ја стратегијата за постепено укинување на доброволните намалувања од 2,2 милиони барели дневно воведени во јануари 2024 година. Оваа одлука има за цел да го врати изгубениот пазарен удел и да се дисциплинираат земјите членки кои ги надминуваат своите квоти.
Препорачано
Стратегија за враќање на пазарниот удел
Водечките членки на ОПЕК+, како Саудиска Арабија и Русија, ја предводат оваа стратегија со цел да се врати изгубениот пазарен удел и да се дисциплинираат земјите членки кои ги надминуваат своите квоти. Оваа одлука доаѓа во контекст на глобална побарувачка која останува релативно слаба, особено во Азија, најголемиот светски увозник на нафта.
Казахстан, како членка на ОПЕК+, повторно ги надмина своите производствени квоти, со зголемување на производството за 2% во мај. Властите во земјата изјавија дека немаат намера да го намалат производството, наведувајќи тешкотии во ограничувањето на западните нафтени компании како Шеврон и Ексон Мобил. Оваа позиција предизвика тензии во рамките на ОПЕК+, со некои членки кои бараат построги мерки против прекршителите.
Реакции на пазарот и ценовни движења
И покрај зголеменото производство, цените на нафтата пораснаа за повеќе од еден долар по барел во понеделникот, така Брент суровата нафта достигна 64,12 долари за барел, а Вест Тексас Интермедијат 62,31 долари. Ова се должи на тоа што пазарот веќе ги вклучил очекувањата за зголемување на производството, а геополитичките ризици, како конфликтот во Украина, продолжуваат да влијаат на цените.
И покрај зголеменото производство, глобалната побарувачка за нафта останува релативно слаба, особено во Азија. Кина, најголемиот светски увозник на нафта, забележа пад на увозот во мај, додека азиските поморски увози се намалија за 320.000 барели во споредба со 2024 година. Ова се припишува на економската неизвесност и трговските тензии, особено поврзани со политиките на американскиот претседател Доналд Трамп.
Перспективи и идни чекори
Голдман Сакс предвидува дека ОПЕК+ ќе го зголеми производството за дополнителни 0.41 милиони бпд во август, по што се очекува стабилизација на нивото на производство. Банката предвидува дека цените на Брент ќе се движат околу 60 долари за барел во 2025 година, со умерен раст на побарувачката и потенцијален суфицит на пазарот.
Одлуката на ОПЕК+ да го зголеми производството за јули 2025 година е дел од поширока стратегија за стабилизирање на пазарот и дисциплинирање на земјите членки кои ги надминуваат своите квоти. Сепак, предизвиците остануваат, особено во однос на глобалната побарувачка и геополитичките ризици. Следниот состанок на ОПЕК+, закажан за 6 јули, ќе биде клучен за определување на идните чекори на организацијата.