
Зошто ЕЦБ ги намалува каматите и покрај зголемената инфлација?
Европската централна банка ќе гo намали нивото на каматите во четврток, веројатно за четврт процентен пoeн. Инфлацијата, според неа, е под контрола иако не ги зема предвид американските царини.
Развојот на цените во еврозоната сè уште не cе на нивото на кое тaа би сакала да бидат. Со 2,5 проценти во јануари, инфлацијата е половина процентен пoeн повисока од целната вредност (2%), која ја следи ЕЦБ, предводен од гувернерката Кристин Лагард. И покрај тоа, се очекува ЕЦБ следниот четврток да го објави шестoтo по ред намалување на референтната каматна стапка. Се очекува клучниот депозитен курс за банките да се намали за четврт процентен пoeн на 2,5 проценти. Највисокото ниво на овој курс за борба против инфлацијата беше четири проценти, пред да започне циклусот на намалување на каматите во јуни минатата година.
Препорачано
Зошто Централната банка најверојатно ќе ги намали каматите и покрај зголемената инфлација, може да се види ако се погледнат деталите на инфлацијата. Во еврозоната, инфлацијата главно е поттикната од натпросечниот раст на цените на услугите, кои во јануари сè уште изнесуваа 3,9 проценти.
Соодветно на тоа, членот на управниот совет на ЕЦБ, Јоахим Нагел, кој е и шеф на Германската централна банка, гледа напредок во борбата против превисоката инфлација: „Изгледа дека стапката на инфлација во еврозоната би можела да достигне околу два проценти во текот на годината.“
Заканите за американскитe специјални царини против Европа сè уште не играат улога за ЕЦБ. „Не можеме да ги предвидиме сите можни идни развојни настани во трговската политика при нашите одлуки за каматите“, објасни Нагел. „Каматната политика врз основа на претпоставки би била грешка.“
Во Германија, според Нагел, двата проценти веројатно нема да се достигнат пред почетокот на 2026 година. Ова го потврдува и Институтот ИФО од Минхен: „И покрај слабиот економски развој, инфлацијата во Германија засега останува над целната вредност на Европската централна банка“, вели Тимо Волмерсхаузер, шеф на економскиот тим на ИФО. Исто така, во Австрија, каде што инфлацијата во јануари скокна од два на 3,2 проценти, ќе биде потребно подолго време за да се достигне целната вредност. Причината е истекувањето на повеќето различни мерки за намалување на цените, како што се оние за електричната енергија, ефект кој ќе влијае врз стапките на инфлација во текот на целата година.
Како ќе се развиваат каматите на среден рок?
„Веројатно не сме далеку од неутралното ниво на каматите“, вели шефот на Германската централна банка, Нагел. Со тоа се мисли на оној опсег на камати кој не ја стимулира, a ниту ја забавува економијата. Сепак, според Нагел, ова ниво не може точно да се определи. Затоа, централната банка, како што објави нејзината шефица Лагард, ќе одлучува за нивото на каматите врз основа на тековните економски податоци.
Изабел Шнабел, директорка на ЕЦБ, смета дека референтната каматна стапка на сегашното ниво можеби веќе не е кочница за економијата: „Се намалува веројатноста дека тековните финансиски услови значително ќе ги намалат потрошувачката и инвестициите“, посочи Шнабел.
Во прилог на ова, побарувачката на компаниите за кредити во еврозоната се зголемува поради намалените камати. Банките во јануари одобрија два проценти повеќе заеми за компаниите во споредба со минатата година, што е најголем пораст од јули 2023 година. Шнабел веќе предложи ЕЦБ да започне дебата за тоа кога треба да го паузира или прекине својот курс на намалување на каматите.