
Обвинителството шест години чувало предмет во фиока, а судијка безуспешно го судела четири години по што застарел – Судскиот совет ќе бара одговорност
Судскиот совет денеска ја прифати како основана претставката од граѓанинот Драган Јакимов кој до Министерството за правда се жалел на бавното постапување на правосудните институции поради што застарел предметот против физички и правни лица, во кои тој е оштетен, односно добил тешка повреда на работното место. Повредата се случила во јули 2012 година, а Јавното обвинителство поднело обвинителен предлог дури во 2018 година! Една судијка во Кривичниот суд го судела неуспешно предметот четири години, а во 2022 го презела друга судијка, која одржала три рочишта, по што во јули 2022 година настапила апсолутна застареност! Граѓанинот Јакимов се жалел во Министерството за правда на постапките на Обвинителството, на Државниот инспекторат за труд и на Кривичниот суд.
Препорачано
Судскиот совет ја уважи претставката во врска со Кривичниот суд и одлучи да изврши дополнително иследување зошто првата судијка четири години не успеала да донесе првостепена пресуда. Известителката за оваа претставка, членот на Советот Лорета Георгиева рече дека од претседателот на Кривичниот суд има известување дека рочиштата се одложувани согласно со законските причини за одложување, но и покрај тоа, останатите членови на Судскиот совет решија дека ќе испитуваат дали тоа е навистина така. Судскиот совет ќе испрати и допис до Советот на јавни обвинители за тие во рамките на нивните надлежности да испитаат зошто шест години предметот е чуван во фиока во Обвинителството и од кои причини обвинителниот предлог е доставен до судот дури во 2018 година.
– Оштетениот има претставка затоа што во 2022 година предметот застарел и постапката е запрена. Настанот, повреда на работа се случил на 31.7.2012 година, а обвинението е од 7.2.2018 година. Претставката е пишувана своерачно, а оштетениот се жали на бавното постапување. Од првичната изјава на претседателот на судот се вели дека предметот е примен во судот во на 22.1.2018 година, како обвинителен предлог против две физички лица за делото 292, став 3 (тешки дела против општата сигурност н.з.) и обвинителен предлог против две правни лица. Од изјавата на претседателот на судот се заклучува дека судијата кој постапивал презел сè за навремено да го заврши, а со годишниот распоред за 2022 година предметот е даден на друг судија. Судијката која го презела предметот, во моментот на прием имала простор од само четири месеци и десет дена пред да настапи апсолутна застареност на 3.7.2022 година. Таа одржала едно рочиште во април кое е одложено затоа што не биле исполнети законските услови за рочиште. Потоа, на следното рочиште во мај немало согласност од странките да се читааат исказите, а на второто рочиште во мај за сослушување на вештите лица, едното било отсутно. Во јуни е сослушано и второто вешто лице, но со оглед дека роковите се кратки и на 31 јули настапиле условите за застаренот, на следното рочиште на 15 септември 2022 година судијата немал услови да продолжи и донел решение за застаренст, а оштетениот е упатен на понатамошен спор. Од судијата има изјава дека Апелација го потврдила решението во февруари 2023 година. Врховниот суд, пак, барањето за заштита на судење во разумен рок го одбил како неосновано – рече известителката Георгиева.
Таа предложи претставката да се отфрли како неоснована, а Судскиот совет да бара објаснување од Советот на јавни обвинители зошто предметот шест години е задржан во Обвинителството. Но, другите членови на Советот не го прифатија ова и бараа освен за ЈО, да се утврди и зошто првата судијка четири години не донела пресуда.
Членот на Советот Мери Радевска, која е координатор на Кривичниот суд, рече дека во застарениоте предмети во овој суд генерално проблемот е во тоа што обвиненијата доцна се доставуваат и нема доволно време, па и кога ќе се донесе одлука во првостепената посташка, потоа предметите застаруваат додека трае второстепената постапка.
Членот на Советот Ивица Николовски рече дека во овој случај процесно сè е покриено, ама правда – нема.
– Граѓаните уживаат правна заштита и ние како орган сме повикани на овие наводи да се признесеме на ефикасен начин. Каква е таа правда ако работник при повреда на работно место чека 10 години и на крај добие известување дека не може да се постапува затоа што изминало време? Кривичната пријава е поднесена од надлежен орган, што правело Обвинителството цели шест години? Ако е спроведена квалитетна истрага, јас не знам кои се тие објективни оправдани причини што судот не донел мериторна одлука, а предметот застарел со проток на време. Каква е последицата за овој граѓанин? Тој е инвалид, не знам каква е неговата финансиска положба, но нема пари за бранител, сам си ја пишувал претставката, значи научил и полуправник да стане, ама не ја добил правдата. Се знае дека при промена на судечкиот совет предметот почнува одново, а судијката, сепак, е прераспоредена. Дали оваа последица дава за право да кажеме дека судот е добро менаџиран? Зошто е прераспределна судијката, зошто судот нема резултат од поведената постапка? Треба да се преиспита што правела четири години колешката и кои се тие објективни причини за одолговлекување. Знаеме дека секогаш една од странките има желба да се одолговлекува, ама затоа е тука судијата. Си има зацртани услови за одложување, а ако нема услови, мора да се постапува – рече Николовски.
На ова излагање на Николовски известителката Георгиева рече дека поклонила верба на изјавата на претседателот на судот дека по извршениот увид во предметот е утврдено дека редовно биле закажувани главни расправи, ама истите се одложувани заради неисполнување на законските услови за главна расправа.
– Јас не се сомневам во изјавата на претседателот на судот и го прифаќам известувањето, па не се впуштив да барам изјави и од претходниот судија и се задржав само на последниот судија. Од ова што го слушам од Николовски, тој упатува на одговорност на претседателот на судот. За мене, факт е дека настапиле условоте на затреност, верував во изјавите на претседателот дека извршил увид и законски се одлагани сите овие расправи. Правда можеби нема на адреса на конкретниот оштетен, но вината не е само на адресата на судот, треба да се бара зошто за настан од 2012 година дури во 2018 година е поднесено обвинение. Ама тоа не е наша надлежност – дообјасни Георгиева.
Николовски возврати дека не упатува на ничија одговорност, ама не дава верба на кажаното, па затоа бара да се преиспита зошто е изземан судија после четири години постапување и кои се тие објективни причини што не можело да се донесе пресуда.
– Слушнавме голи наводи засновани на верба. Ние не работиме со верба, треба да се проверат многу факти. Не се сомневам во наводите на жалителот, кој барајќи правда добил неправда. Тоа е неспиорно – рече Николовски.
Координаторката на Кривичен, Радевска, дополни дека првата судијка за овој предмет водела 27 рочишта, а три рочишта втората судијка и дека треба да се видат записниците зошто не е завршил предметот во 27-те рочишта.
Членот на Советот Тања Чачарова-Илиевска рече дека не може да е неоснована претставка во која четири години во суд нема завршница.
– Кој и да постапшувал треба точно да се знае од кои причини не се обезбедени услови за да нема рочоште. Не е поентата само да се закажуваат рочиштата. А за тоа што правело Обвинителството, треба да им посочиме да си го испитаат своето постапување – рече таа.
Членот на Советот Весна Дамева рече дека за неа е неприфатливо што не се внимавало на застареноста и предметот е даден на друг судија.
– Како судовите да покажат ажурност, како да покажат дека немаат волја за застарување? – рече Дамева.