
МАНУ препорача промена на Уставот за внесување на Бугарите
Академиците, професорите и научните работници на конференцијата во МАНУ се согласија дека Преамбулата треба во целост да се редактира и дека треба да ги опфати сите заедници, регистрирани со последниот попис, со што би се напуштил сегашниот селективен концепт што е дискриминаторски и допушта асимилација на малите заедници
Внесувањето на Бугарите во Преамбулата на Уставот не е во спротивност со Уставот, бидејќи бугарската заедница веќе е опфатена и со постојната Преамбула со општата формулација „други“ народи, препорачаа учесниците на Конференцијата што се одржа во Центарот за стратегиски истражувања „Ксенте Богоев“ при МАНУ на тема: „Забрзување на процесот на пристапување на Северна Македонија во ЕУ: Клучни предизвици и приоритети“.
Препорачано
Според нив, изречното споменување и на делови од народи, покрај бугарскиот (црногорскиот, хрватскиот и други) има директна основа во Договорот за ЕУ, во кој почитувањето на правата на малцинствата е прокламирано како основна вредност на Унијата, како и во конвенциите и другите меѓународни документи за правата на малцинствата.
Учесниците на конференцијата – 50 научни работници од академската заедница – академици, професори од државните и од приватните универзитети, од научните институти и од други домашни научни и стручни институции и дел од владините експерти што активно работат на процесот на приближување и интегрирање на земјава кон ЕУ, имаа посебни ставови за Преамбулата. Тие сметаат дека таа треба во целост да се редактира; дека треба да ги опфати сите заедници, регистрирани со последниот попис, што би претставувало напуштање на сегашниот селективен концепт, кој е дискриминаторски и допушта асимилација на малите заедници и дека текстот на Преамбулата треба да се дополни, така што по изразот „други“ (народи) би се додал следниов текст: „кои ги остваруваат своите слободи и права почитувајќи го националниот идентитет, јазик и култура и историските корени на македонскиот народ и деловите од другите народи кои живеат во Републиката…“.
Исто така, констатираа дека дебатата за промените на Уставот треба да ги опфати не само прашањата за нивната оправданост и содржина, туку и за нивните реперкусии, со сите предупредувања за можноста од злоупотреби од која било страна, што може да бидат превенирани со доследно применување на начелото на владеење на правото и спречување на билатерализација на процесот на евроинтеграција.
Министерот за надворешни работи Бујар Османи не се изјасни што мисли за ставовите на МАНУ, но повика на јавни дебати предлози и сугестии околу уставните измени, со оглед дека сега процесот е во фаза кога може да се даваат идеи и предлози, бидејќи Комисијата беше замислена да биде инклузивно тело во кое може да се вклучат сите.
– Мене ми е многу важно луѓето така да го гледаат овој процес. Како можност да се внесат и тие со нивните ставови. Меѓутоа, се разбира треба да биде во рамките на тоа што е утврдено во преговарачката рамка и во протоколот потпишан со Република Бугарија. И да се има предвид дали тие предлози ќе го зголемат консензусот, или ќе го намалат. Ако го намалат, веројатно тогаш нема да му помогнат на процесот – рече Османи на прес-конференција, одговарајќи на прашањето дали и каква можност постои за дополнување на веќе предложените уставни амандмани.