
Годинава Саудијците многу вложија во спортот, истото се очекува и догодина
Во зората на 2023 година, сеништето на растечкото влијание на Саудиска Арабија врз професионалниот голф – и спортот воопшто – служеше не само како морална загатка за играчите и нивните навивачи, туку, исто така, според некои, како егзистенцијална закана за професионално-спортската индустрија.
Препорачано
Дванаесет месеци подоцна, тоа е поинаков разговор, сега практично без загриженост за наводната закана од „спортско перење“ и линијата помеѓу „правото“ и „погрешното“, и повеќе фиксиран за тоа колку Саудијците би можеле да ги збогатат сите овие спортисти пред да завршат со инвестирањето, пишува АП.
Два главни настани ја поттикнаа промената: најавата на 6 јуни дека ПГА Тур сака да влезе во бизнис со саудиска група која плаќаше за лигата ЛИВ голф и шест месеци подоцна, одлуката на третопласираниот голфер во светот Џон Рам, да се пресели во таа лига за договор пријавен во соседството од 500 милиони долари.

Помалку драматични, но речиси подеднакво важни наслови беа континуираните разговори меѓу Саудијците и лидерите во тенисот – и тековниот притисок на Саудиска Арабија во глобалниот фудбал, најсликовито се рефлектираа со одлуката што им го измазни патот на Саудијците да бидат домаќини на најголемиот настан во спортот, Светското првенство во 2034 година.
„Вложувате во спортот, кој е една од ретките индустрии со раст во светот“, рече Ден Дурбин, директор на Институтот за спорт, медиуми и општество во УСЦ, за стратегијата на Саудиска Арабија. „Тоа е, колку што можеме да видиме, речиси бескрајна индустрија со раст“.
Разговорот за голфот беше во центарот на вниманието откако Фондот за јавни инвестиции на Саудиска Арабија, или ПИФ, државниот суверен фонд на нацијата, ги постави темелите за ЛИВ на почетокот на 2022 година. Интервјуто на шесткратниот победник Фил Микелсон, во кое тој ги нарече Саудијците „експлозивни“ – делумно упатување на убиството на новинарот Џамал Кашоги – ја постави линијата на поделба во она што се сметаше за добро наспроти зло.
Во дебатата беше игнорирано само колку е вкоренета Саудиска Арабија во речиси сите делови на светската економија – Саудијците го добиваат најголемото влијание со снабдување со околу 15% од светската нафта – и упадите што кралството веќе ги правеше во спортот.
Една од најголемите фудбалски ѕвезди, Кристијано Роналдо, му се придружи на саудискиот тим поддржан од истиот инвестициски фонд кој го поддржа ЛИВ во договор вреден 200 милиони долари годишно. Саудијците направија обид од 500 милиони долари годишно за да регрутираат уште една фудбалска икона, Лионел Меси, во својата нова домашна лига, но Меси ги одби за сонцето во Мајами и дружбата со Дејвид Бекам. ПИФ е исто така сопственик на фудбалскиот клуб Њукасл од англиската Премиер лига.

Како што календарот се врти кон 2024 година, нема знаци за забавување. Саудијците се домаќини на автомобилска трка во Формула 1, која се најде под лупа и, наводно, размислувале да ја купат целата лига од Либерти Медиа Корпорејшн – зделка што не се реализирала бидејќи Либерти не сака да ја продаде. Тие бараат да инвестираат околу 5 милијарди долари во најдобрата индиска крикет лига, со намера да ја прошират во други земји.
АТП, кој води машки професионален тенис, има петгодишен договор за одржување на еден од најголемите настани во саудискиот пристанишен град Џеда. Разговорите меѓу Саудијците и ВТА, наводно, се во тек. Како знак за тоа како се смени разговорот, Били Џин Кинг, која ја започна борбата за еднакви плати за жените во спортот во 1970-тите, рече дека носењето на спортот во кралството можеби не е лошо и покрај долгото досие за потиснување на правата на жените.
„Мислам дека навистина не се менуваш освен ако не се ангажираш“, рече таа на почетокот на оваа година.
Дурбин гледа на прифаќањето на спортот во кралството како на потег за Саудиска Арабија да се смета за повеќе од кралство што произведува нафта со лошо досие за човековите права. Некои тоа може да го наречат типична дефиниција за „спортско перење“.
„Со децении спортот е центар на меката дипломатија“, рече тој. „Се обидувате да создадете позитивен одговор и чувство за вашата етика затоа што се држите до правилата на спортот“.
На крајот на 2023 година и цела 2024 година доминираат резултатите од повеќемесечните преговори меѓу ПГА Тур и саудискиот инвестициски фонд, кои на крајот ќе ја одредат судбината на ЛИВ.
Потегот на Рам може да се гледа како превентивна коцка заснована на признавањето на реалноста дека голфот на крајот повторно ќе се собере (и ако се покаже дека е така, нема ништо лошо во тоа да има дополнителни 500 милиони долари во банката кога ќе се случи).
Една од најголемите грижи на Шпанецот за преселбата беше дека може да биде исклучен од Рајдер купот. Престижниот настан кој ги спротивставува најдобрите од САД против најдобрите од Европа и каде што ниту еден од играчите не е платен да игра, се сметаше за помалку или повеќе неограничени граници за оние кои пребегнаа во ЛИВ, особено на европската страна.

Сега, дури и најголемиот критчар на ЛИВ од самиот почеток, четирикратниот шампион Рори Мекилрој, им предложи на вратарите на Рајдер купот да размислат за олеснување на нивниот став против играчите на ЛИВ кои се натпреваруваат за Европа.
Како знак за влијанието на влезот на Саудиска Арабија во голф-сцената, најдобрите 10 играчи на ПГА Тур заедно заработија 86,6 милиони долари во наградната сезона што заврши во 2022 година, а во 2023 година, тој број се искачи на 124,1 милиони долари. Во меѓувреме, првите 10 од ЛИВ заработија 159,4 милиони долари во 2023 година.
Тоа помага да се објасни зошто, во 2024 година, дебатата за голфот и остатокот од спортскиот свет не се фокусира на тоа дали целата оваа промена била добра работа – туку на тоа колку голем дел од спортскиот универзум Саудиска Арабија може да купи.
„Она што го откривате е дека кога ќе го обложите вашиот џеб со дел од тие пари, тогаш тоа веќе не може да бидат „валкани“ пари“, рече Дурбин.