Приказ како Џон Вилкс Бут пука во Ејб Линколн - Фото Профимедија

Претседателите на САД биле честа подвижна мета за мажи вооружени со револвер

На атентаторите им успеало да ликвидираат четворица од вкупно 46 претседатели на САД – Абрахам Линколн, Џејмс Гарфилд, Вилијам Меккинли и Џон Кенеди

Америка има долга и богата историја на атентати врз актуелни и поранешни претседатели, како и на претседателски кандидати, уште од раниот 19 век.

На атентаторите им успеало да ликвидираат четворица од вкупно 46 претседатели на САД. Најпознати се атентатите врз Абрахам Линколн во 1865 година и на Џон Кенеди во 1963 година, како и имињата на атентаторите, кои вообичаено се паметат и со средното име – Џон Вилкс Бут и Ли Харви Освалд. Но, куршуми им го скратиле претседателскиот мандат и на Џејмс Гарфилд во 1881 година, застрелан од Џарлс Гито, како и Вилијам Меккинли, застрелан во 1901 година од Леон Чолгош. Роналд Реган во 1981 година бил застрелан и ранет, но лекарите му го спасиле животот и мандатот.

Во речиси сите случаи атентаторите биле мажи и користеле огнено оружје. Не секогаш нивното посегнување по животот на претседателот било од мотиви да ја променат владата во Вашингтон и нејзината политика. Неколкумина напаѓачи тоа го направиле од ментално растројство, а некои биле прогласени за „легално луди“ и завршиле во соодветна институција. Огромно мнозинство од атентаторите биле ликвидирани, а другите биле приведени, судени и завршиле на долгогодишна робија или на бесилка.

Ејб Линколн и ЏФК

Шеснаесеттиот претседател Абрахам Линколн бил убиен на Велипеток во 1865 година во театарот Форд во Вашингтон. Во него од пиштол од непосредна близина пукал актерот Џон Вилкс Бут, кој атентатот го планирал во соработка со фигури од тајната служба на Конфедерацијата. Во исто време требало да бидат убиени и потпретседателот Ендрју Џонсон и државниот секретар Вилијам Сјуард, во нивните домови. По 12-дневна потера Бут бил пронајден и убиен при обидите да биде приведен.

ЏФК во отворената лимузина во Далас пред да биде застрелан – Фотографија Профимедија

Кенеди, пак, бил убиен додека со отворената лимузина поминувал низ Далас, заедно со првата дама Жаклина, гувернерот на Тексас и неговата сопруга. Во сѐ уште сосема неразјаснети околности, ЏФК бил смртно ранет од куршум истрелан од поранешниот маринец Ли Харви Освалд, од шестиот кат од библиотека спроти Дили Плаза, каде што поминувал конвојот со претседателот. Сѐ уште нема логично објаснување како фаталниот куршум завршил во главата на претседателот ниту кои биле мотивите на атентаторот. Два дена по атентатот, Џек Руби го убил Освалд.

Дваесеттиот претседател Џејмс Гарфилд бил убиен четири месеци откако го почнал мандатот, во јули 1881 година. Приближувајќи се кон железничката станица Балтимор и Потомак, писателот Чарлс Гито од револвер испукал два куршуми во него. По два месеца во болница, Гарфилд починал од инфекција на раните. Гито бил уапсен, суден и осуден на бесилка. Казната била извршена следната година, два дена пред годишнината од атентатот.

Вилијам Меккинли бил убиен на саем во Бафало во септември 1901 година, од анархистот Леон Чолгош, кој испукал два куршума од револвер. Првиот куршум се одбил од медал на градите на претседателот, но вториот завршил во неговиот стомак и предизвикал гангрена. Меккинли починал осум дена по атентатот. Сведоци на нападот го совладале и тешко го претепале Чолгош, но преживеал за да го судат и да го осудат на електрична столица. Казната била извршена еден месец подоцна.

Ранетиот Реган

Роналд Реган е единствениот активен американски претседател што преживеал атентат. Во него во март 1981 година пред хотелот „Хилтон“ во Вашингтон атентаторот Џон Хинкли испукал шест куршуми од револвер. Еден куршум што се одбил од лимузина завршил во градите на Реган, му скршил ребро и му продупчил белодробно крило, но лекарите му го спасиле животот на претседателот. Тој бил пуштен од болница 12 дена по атентатот.

Хинкли тврдел дека сакал да го убие претседателот „за да ја импресионира актерката Џоди Фостер“. На судењето бил погласен за ментално болен и бил згрижен во психијатриска институција сѐ до септември 2016 година – 35 години по атентатот и 12 години откако Реган починал од пневмонија.

Среќниот Рузвелт

Двапати бил отворен оган и врз поранешни претседатели што воделе кампања да се вратат на функцијата. Еден мандат откако ја напуштил функцијата, Теодор Рузвелт во 1912 година водел кампања како претседателски кандидат на Прогресивната партија. Неполн месец пред изборите, додека бил на собир во Милвоки, во неговите гради куршум истрелал Џон Шранк, сопственик на салун од Њујорк. Животот на Рузвелт му го спасиле превитканиот говор на 50 страници, како и рамката од очилата што ги имал во внатрешниот џеб на палтото, кои заедно го скротиле куршумот.

Рузвелт живеел со куршум во градите – Фотографија Профимедија

Шранк итно бил разоружан и совладан и од линч на место бил спасен од повикот на Рузвелт до толпата да не го повреди. Искусниот ловџија Рузвелт, пак, свесен дека куршумот не му завршил во телото, го довршил говорот и прифатил медицинска помош дури 84 минути подоцна.

– Дами и господа, не знам дали сте сфатиле дека ме застрелаа, но потребно е повеќе од тоа за да убиеш лос капиталец – порачал претседателот од говорницата.

На рендгенската снимка било утврдено дека куршумот се заглавил во градните мускули, па докторите решиле дека е подобро да остане таму отколку да биде отстранет со операција. Рузвелт го носел куршумот во градите сѐ до својата смрт, но ги загубил изборите од демократскиот противкандидат Вудро Вилсон.

Трамп, Обама и Бајден

Вториот поранешен претседател врз кого е пукано е Доналд Трамп, исто така додека бил во кампања за нов мандат. На митингот во Батлер во Пенсилванија на 13 јули во него од пушка со дурбин од едвај 200 метри пукал Томас Метју Крукс. Еден од осумте куршуми што ги истрелал Крукс завршил во десното уво на Трамп, но друг смртно ранил маж на собирот. Уште две лица беа ранети.

Во изминатите два века биле спречени десетици атентати врз претседатели, некогаш во фаза на планирање, а некогаш и пред извршувањето. Во поновата историја биле откриени два обиди за атентат врз Џими Картер, еден врз Џорџ Буш Постариот, два врз неговиот син, пет врз Бил Клинтон и дури 11 планови за убиство на Барак Обама.

Трамп со крената тупаница и крваво уво го извлекуваат од митингот – Фотографија ЕПА, Дејвид Максвел

Во септември 2017 година биле откриени и спречени два плана за атентат врз Доналд Трамп. Грегори Ли Линганг (42) планирал да го убие тогашниот претседател при посета на Мандан во Северна Дакота. Тој грабнал виљушкар и планирал со него да удри во претседателската лимузина, но не успеал. Два месеца подоцна симпатизер на групата Исламска држава, чие име не е објавено, бил уапсен во Манила на Филипините поради план да го убие Трамп при неговото учество на самитот на АСЕАН. Инцидентот бил објавен дури една година подоцна.

Џо Бајден, пак, бил најблизу до атентат лани, кога 19-годишен неонацист од Честерфилд удрил во бариерите на Белата куќа. Младиот симпатизер на Третиот рајх изјавил дека „сакал да го убие претседателот и да ја преземе власта“.

Две жртви на сомнителни труења

Закари Тејлор и Ворен Хардинг, 12-тиот и 23-тиот претседател на САД, починале на должност во мистериозни околности и можно е да се жртви на атентати. Тејлор во 1850 година починал од заразна дијареја, неколку денови откако јадел цреши и пиел млеко на прослава на 4 јули. По неговата смрт се прошириле гласини дека тој бил отруен од робосопственици од јужните држави, но анализа спроведена во 1991 година покажала дека во останките од телото на Хардинг немало траги од смртоносно ниво на арсен.

Хардинг во 1923 година починал од ненадеен срцев удар откако се затрул од храна кога се враќал од посета на Алјаска. Првата дама Флоренс не дала дозвола за аутопсија, поради што се прошириле гласини дека можеби таа му ја затрула храната, зашто не ѝ бил верен сопруг.

Почитуван читателу,

Нашиот пристап до веб содржините е бесплатен, затоа што веруваме во еднаквост при информирањето, без оглед дали некој може да плати или не. Затоа, за да продолжиме со нашата работа, бараме поддршка од нашата заедница на читатели со финансиско поддржување на Слободен печат. Станете член на Слободен печат за да ги помогнете капацитетите кои ќе ни овозможат долгорочна и квалитетна испорака на информации и ЗАЕДНО да обезбедиме слободен и независен глас кој ќе биде СЕКОГАШ НА СТРАНАТА НА НАРОДОТ.

ПОДДРЖЕТЕ ГО СЛОБОДЕН ПЕЧАТ.
СО ПОЧЕТНА СУМА ОД 100 ДЕНАРИ

Видео на денот