Фото: Слободне печат/ Драган Митрески

ПЕЧАТ 2019: Катица и Боки 13 ја убија надежта на народот за правда преку СЈО

Во споредба со последните три години, во годината која изминува, на столчето пред истражните органи седнаа низа познати личности.

Бурни беа изминатите 12 месеци од 2019 година. Гледана од правен аспект, во оваа година безмалку секој месец имаше по една топ вест во која јавноста се изнаслуша за разни незаконско-криминални врски кои беа разоткривани, а беа процесуирани многу познати и звучни имиња.

Во споредба со последните три години, во годината која изминува, на столчето пред истражните органи седнаа низа познати личности. Сите тие, за жал, според доказите кои за нив ги обезбедија истражителите, беа доведени со „да“ или „не“ да се изјаснуваат по прашањето дали се виновни или не. Некои од нив „заработија“ и притвор. Одлуките беа различни, за некој домашен, за некој затворски притвор. Имаше и такви кој се спасија од одговорност пред правдата. Такви, судејќи според јавноста, се многумина кои или „пееле“ пред Јавен обвинител или имале добри врски во политиката.

Факт е дека токму тие случаи повлекоа и низа политички турбуленции во земјава. Вродија јавни препукувања и преку медиумите, докажувања кој на кого наводно му наместил за да се спаси од суд. 2019 година беше полна со многу процесуирани случаи, кој од својот почеток го привлекоа вниманието на медиумите и на јавноста.

Од многуте правни случаи и правни битки во политичките ровови во земјава, три предмети оставија голем белег и сè уште се во фокусот на јавноста. Првиот е оставката и падот на сега веќе поранешната специјална обвинителка Катица Јанева. Втората афера е директно поврза со Јанева, а  тоа е безмилосното распаѓање на Специјалното јавно обвинителство кое за жал дише на „шкрги“ и војната на политичките чинители кои уште се во дилема дали СЈО да се распадне или да се припои кон Јавното обвинителство. Третата позната „класа“ ја сочинуваат предметите „Рекет 1 и 2“, во кој и овде вмешала прсти Јанева, која од затворски заврши во домашен притвор, како и апсењето на Бојан Јовановски, познат како Боки 13 и Зоки Милески – Кичеец, за кој ОЈО тврди дека заедно од Орце Камчев земале ни помалку ни повеќе, туку 1,5 милиони евра.

Во судските предмети и афери кои ја одбележаа 2019 година е и правното каење на обвинетиот екс министер за транспорт и врски во процесот „Т.Н.Т.“ во кој призна дека наводно, тој никогаш не сакал да го руши станбено-деловниот комплекс „Космос“ на бизнисменот Фијат Цаноски, како и апсењето на познатата македонска актерка Силвија Стојановска која доби 30 дена домашен притвор во наводна вмешаност во група која од Шпанија прошверцувала околу 700 килограми кокаин. Но, овие два случаи („Т.Н.Т.“ и апсењето на Стојановска) остануваат актуелни бидејќи се провлекуваат и во 2020 година.

Големиот пад на славната Катица

„Гладта“ на народот и надежта за правда која многумина ја наоѓаа во Специјалното јавно обвинителство и во неговите 13 обвинители, згасна попладнето на 15 јули. Тој ден, ненајавено, како гром од ведро небо, Катица Јанева свика прес конференција во седиштетот на СЈО на која рече дека поднесува оставка од функцијата. Таа нагласи дека „и било чест да и служи на државата и да биде на чело на исклучително професионален обвинителско-истражителски тим и вработени кои безрезревно и посветено ги извршувале своите работни задачи“.

Ден по оставката, Јанева замина за родната Гевгелија од каде ги извести колегите во Скопје дека е на седумдневно боледување. На 16 јули, ден после оставката на Јанева уследи нова сензационална вест. На граничниот премин „Богородица“ беше уапсен шоуменот Бојан Јовановски или како што самиот милуваше да го викаат Боки 13.

Судија на претходна постапка дента му одреди мерка притвор од 30 дена на Бојан Јовановски, исто колку и на неговиот пријател Зоран Милевски викан Кичеец, кој од страна на Јавното обвинителство на Македонија беа осомничени за примање поткуп и перење пари. Двајцата вечерта со полициска придружба беа спроведени во затворот „Скопје“ во скопската населба Шуто Оризари. Беа осомничени во случајот кој го истражуваше Одделението за организиран криминал и корупција со кој раководи Вилма Русковска, кој беше наречен „Рекет“.

Истата вечер, на 15 јули, со налог во изнајмениот дом на Катица Јанева во скопската населба Козле упаднаа полициски истражители. Таа вечер Јанева не беше уапсена, но од неа за вештачење беше земен еден телефон. За вториот телефон неколку дена подоцна се дозна дека бил кај девојката на нејзиниот син Лазар.

Ден подоцна, во СЈО, после подолго време беше свикана прес конференција на која присуствуваа сите обвинители, но не и Катица Јанева.

„Дејствијата на поединци да не ја каратеризираат работата на целата институција и да се почитува презумпцијата на невиност“, побара тогаш обвинителката Ленче Ристоска. Таа нагласи дека зборува во нејзино лично име, во името на колегите кои стоеја зад неа, како и оние кои се на одмор, но не ја спомена Катица Јанева.

На 8 и на 10 август италијанскиот весник „Ла верита“, објави аудиоснимки за случајот „Рекет“, во кои, според весникот, се слушаат разговори меѓу Бојан Јовановски, бизнисменот Орце Камчев и специјалната обвинителка Катица Јанева во врска со случајот „Империја“.

На 21 август по наредба на шефицата на Обвинителството за организиран криминал и корупција Вилма Рускоска, МВР околу ја уапси специјалната обвинителка Катица Јанева.

Јанева беше осомничена за злоупотреба на службената положба и овластувањата. Тој ден републичкиот Јавен обвинител Љубомир Јовевски објасни како Јанева за себе и за други лица прибавила значителна имотна корист за да му ја олесни состојбата на осомничениот Јордан-Орце Камчев во „Империја“, кого во притвор го прати обвинителката од СЈО, Лиле Стефанова. Се дозна дека Јанева на подарок од Боки за нејзиниот допринос во враќањето на пасошот на Камчев добила мебел во износ од 298.000 денари, безмалку 5.000 евра.

Откако мина неколку часа пред судија на претходна постапка, токму од него на 21 август доби мерка притвор во траење од 30 дена, како трета осомничена во случајот „Рекет“, покрај Бојан Јовановски-Боки 13 и Зоран Милески-Кичеец. После минати 94 дена во притвор, судот и го прифати барањето на Јанева, затворскиот притвор да и биде заменет со домашен. На 20 ноември од скопска „Шутка“ со полициска „марица“ Јанева беше однесена пред влезот од станот на нејзиниот син Лазар, кој живее во старата трикатна зграда спроти Клубот на пратениците. Нејзе и беше дозволен домашен притвор откако истрагата за предметот беше завршена, веќе беше поднесен и обвинителен акт, а скопска Апелација, ден пред таа да излезе од затвор, и ја прифати гаранцијата од три стана, и депонирани во суд пасош и лична карта.

На 3 декември славната Катица заедно со Боки 13 и Кичеец седна на обвинителна клупа. За разлика од Јовановски и Јанева, Кичеец веднаш призна вина, па во одвоена постапка, веќе следниот ден беше осуден на 3 години затвор, а до правосилност на пресудата беше одлучено да остане во домашен притвор. Јанева пак пред судскиот совет рече дека не е виновна по однос на обвинителниот акт. Со повишен тон рече  „знам дека ОЈО нема докази против мене“.

За „Рекет“ ќе се зборува и оваа година, 2020. Засега само едно е јасно, а тоа е дека Јанева е во домашен притвор. Дали ќе биде осудена, и колкава ќе и биде евентуалната казна зависи од судот. За разлика од Боки кој влегува во конфронтации со сведоците, јавниот обвинител и судот, Јанева  мудро молчи. Дали таа има некој посебен „џокер“ во ракав или докази кои ќе докажат дека не е виновна, останува да покаже времето.

СЈО „живееше“ славно и богато – „умре“ тажно, бедно и жално

Специјалното јавно обвинителство имаше голем буџет, тежок над пет милиони евра. Од тие пари се исплаќаа не само плати и придонеси за вработените, туку и големите хонорари на ангажираните надворешни соработници, се плаќаа комуналии, а од тие пари покрај другите редовни и вонредни трошоци се плаќало и гориво и рати за луксузните возила кои ги користеа, не само специјалните обвинители туку и службениците на СЈО за службени потреби. Од тој Буџет се плаќаше и киријата за тогашната шефица на СЈО во скопската населба Козле, а се плаќаа и сметките за комуналии.

Но, по апсењето на Катица Јанева, потписници на сметката на СЈО останаа да бидат нејзините заменички, обвинителките Ленче Ристовска и Елизабета Јосифовска. Тие всушност беа потписнички на последната августовска плата за вработените во СЈО. Набрзо, со одлука на Републичкиот јавен обвинител предметите на СЈО беа преземени од редовното, Јавното обвинителство, а познатите „бомби“ останаа во сефот на СЈО на „Рузвелтова“. Вработените во СЈО неколку пати преку медиумите бараа помош. Апелираа до надлежните потписник на сметката да им стане министерката за финансии, Собранието или Владата да именуваат некој потписник, бидејќи извршители им тропале на врати, имале лични долгови кон банки, но ништо не се реализираше од тоа.

Неколку дена откако беа примопредадени предметите, сите 12 обвинители од СЈО се вратија во матичните обвинителства, односно на стартни позиции, иако и понатаму гонат организиран криминал, односно ги продолжуваат предметите и истрагите кои ги отвори СЈО. Тие, барем засега не работат на предмети од нивните матични обвинителства каде се вработени, туку се фокусирани на судските и истражните предмети кои ги работеа додека беа во СЈО. Шефот на републичкото обвинителство, Љубомир Јовески изјави дека се постапува по сите предмети и истраги од СЈО.

Стотина вработени, меѓу кои стручни соработници, помошен персонал и денес немаат земено плата за септември, октомври и ноември, а веќе немаат ниту здравствено осигурување. Во зградата на СЈО се уште се чуваат „бомбите“ и предметите кои ги отвори ова обвинителство. Додека вработените во СЈО пишуваа апели до домашните и меѓународни институции и бараа помош за нивниот опстанок, во земјава, власта и опозицијата се караа за иднината на СЈО.

Министерството за правда подготвува нов нацрт-закон за јавното обвинителство, во кој повеќе не е предвидено да се формира ново обвинителство за гонење организиран криминал и висока корупција, туку сите случаи од висок профил ќе бидат во надлежност на постојното ОЈО за гонење организиран криминал и корупција, каде шеф во моментов е обвинителката Вилма Русковска. Предвидено е и дека ќе продолжат сите истраги и предистраги што ги отвори Специјалното јавно обвинителство, а „бомбите“, односно прислушуваните разговори што досега не се предадени како докази, ќе ги чува Републичкото јавно обвинителство.

Ова е трет обид на власта да донесе нов системски закон за јавно обвинителство, за кој е потребно двотретинско мнозинство во Собранието, кое СДСМ досега не успеа да го обезбеди и покрај многубројните средби на работните групи од СДСМ и од ВМРО-ДПМНЕ што се одржуваа речиси цела година. Но, до објавување на овој текст овој закон не беше аминуван од македонскиот Парламент.

Боки-13 човекот без трансакциска

Лазар, синот на Катица Јанева до сега не испушти ниту едно од рочиштата во Кривичниот суд каде и се суди на мајка му за „Рекет“. Додека трае рочиштето, Лазар седи во делот на судницата наменет за јавноста и медиумите. Седи мирно и слуша сè што се зборува во судница, но и тоа што го коментираат новинарите после некоја слушната сензација или кажан „бисер“ на рочиштето. За секое спомнување на неговото име во процесот, му се вцрвенуваат образите и лицето од срам.

За разлика од Катица, Бојан Јовановски – Боки 13 е меѓу ретките обвинети во земјава на кој (барем досега на одржаните три рочишта) во судската сала не дошле поддршка да му дадат или да го видат мајка му, татко му, некој роднина или како што вели народот „некој свој“. Засега тој е сам во судница. Со него е само неговиот адвокат Сашо Дуковски. Токму Дуковски на почетокот на процесот рече:

На Боки 13 му се замрзнати сите банкарски сметки поради негови лични долгови кон повеќе лица и фирми. Но, Боки 13 не им должи само нив. Тука се појавува и државата. Па така Управата за јавни приходи (УЈП) најави дека ќе поднесе кривични пријави за затајување данок против невладината организација „Меѓународен сојуз“ (која исто така е под истрага) и против нејзиниот претседател, сега обвинетиот Бојан Јовановски, за кој и истражителите обелоденија дека не поседува активна трансакциска сметка.

Додека ги минува деновите во притвор, Боки 13 неколку патите беше болнички згрижуван поради низа здравствени проблеми. Според тоа што е кажано од страна на адвокатот на Јовановски, но и од него самиот, здравствените проблеми се резултат на болките кои тој ги има од желудникот. Извесен период пред да биде уапсен, Боки 13 имал оперативен зафат за стеснување на желудникот, операција, која според Јовановски не минала добро и поради тоа пател. Но, тоа е едната страна од медаљата. Втората страна е болницата. На 6 ноември во скопскиот Граѓански суд  беше одложено рочиштето во кое болницата „Систина“ од Бојан Јовановски познат како Боки 13, обвинет во аферата „Рекет“ побарува 634.251 денари или 10.313 евра за неплатена операција и постоперативна нега која била изведена врз Јовановски. „Станува збор за операција за стеснување на желудникот“, кажаа тогаш од оштетената страна.

Интересно е да се спомене дека во земјава не му се суди само на Бојан од семејството Јовановски. На 18ти минатиот месец и неговиот татко беше осуден. Миле Јованоски „заработи“ шест месеци казна затвор од Основниот суд во Скопје. Јовановски е казнет бидејќи на 7 јануари 2017 година го нападнал попот Виктор Стојчев. Според пресудата, Јовановски го нападнал Стојчев по расправија за паркинг место, по што му нанел повреди. Јовановски беше обвинет за кривичното дело тешка телесна повреда.

И додека наближуваат новогодишните и божиќни празници, Јанева и Милески, празниците ќе ги минат дома, со своите најблиски. Единствено, Боки 13, првообвинет оваа Нова година, Бадник и Божиќ ќе ги мине во „Шутка“.

 

 

Почитуван читателу,

Нашиот пристап до веб содржините е бесплатен, затоа што веруваме во еднаквост при информирањето, без оглед дали некој може да плати или не. Затоа, за да продолжиме со нашата работа, бараме поддршка од нашата заедница на читатели со финансиско поддржување на Слободен печат. Станете член на Слободен печат за да ги помогнете капацитетите кои ќе ни овозможат долгорочна и квалитетна испорака на информации и ЗАЕДНО да обезбедиме слободен и независен глас кој ќе биде СЕКОГАШ НА СТРАНАТА НА НАРОДОТ.

ПОДДРЖЕТЕ ГО СЛОБОДЕН ПЕЧАТ.
СО ПОЧЕТНА СУМА ОД 100 ДЕНАРИ

Видео на денот