Македонија назадува во слободата на медиумите – пад од шест места од лани

Македонија се наоѓа на 42. место во светот според Индексот за слобода на медиумите на Репортери без граници за 2025 година, што е пад од шест места во однос на минатата година кога беше на 36. место. Состојбата со слободата на медиумите во земјава е оценета како „задоволителна“.

„Иако новинарите не работат во непријателска средина, широко распространетите дезинформации и недостатокот на професионализам придонесуваат за намалување на довербата на општеството во медиумите, што ги изложува независните медиуми на закани и напади. Исто така, владините претставници имаат тенденција да имаат лоши и понижувачки ставови кон новинарите“, се наведува во општата оценка за Македонија.

Од земјите во регионот, најдобро рангирани се Словенија – на 33 место и Црна Гора на 37. Хрватска е 60-та, Бугарија 70-та, Албанија е на 80 место, Босна и Херцеговина на 86, Грција на 89, Србија на 96 и Косово на 99.

Норвешка е на прво место и останува единствената земја во светот која ужива „добра“ оценка за сите пет индикатори на Индексот. Девет години по ред Норвешка го држи првото место. По неа е Естонија на второто место, следна Холандија, па Шведска.

Македонија има најголем пад од 9.07 поени во политичкиот показател, од 4.19 поени во социјалниот индикатор и од 3.66 поени во економскиот показател, а незначителен пораст во 2 индикатора – 0.25 поени во показателот правна рамка и 0.01 поени во показателот за безбедност.

„Додека уставот ја гарантира слободата на говорот и забранува цензура, земјата бавно го усогласува законодавството за медиумите со стандардите на Европската унија, на која има намера да ѝ се придружи. Процедурите на SLAPP тужбите служат како инструменти за заплашување и притисок врз независните медиуми. Новиот закон со кој повторно се овластуваат националните и локалните власти да се рекламираат во медиумите во приватна сопственост, ја зголеми загриженоста за можното поврзано ширење на влијание“ вели заклучокот во показателот за правната рамка.

Во показателот за безбедност се наведува: „Неколку инциденти го намалија чувството за безбедност на новинарите, вклучително и подметнување пожари на нивниот имот и случаи на полициско малтретирање. Од една страна, беше назначен специјален обвинител кој ќе ги води случаите на напади врз новинари во главниот град, а се разгледува и отворањето на слични канцеларии низ целата земја. Од друга страна, новинарите кои известуваат за обвинителите се соочуваат со значителен притисок.

Како главен фактор, кој сериозно ги ослабува медиумите, е наведен економскиот притисок. Голем дел од ова се должи на концентрацијата на сопственоста, притисокот од огласувачите и финансиски поддржувачи и јавна помош што е ограничена, отсутна или распределена на нетранспарентен начин. Податоците измерени со економскиот индикатор на Индексот на РСФ јасно покажуваат дека денешните медиуми за вести се заглавени помеѓу зачувување на нивната уредувачка независност и обезбедување на нивниот економски опстанок.

„Финансиската независност на медиумите е неопходен услов за обезбедување бесплатни, веродостојни информации кои му служат на јавниот интерес“, вела од РСФ.

Оценката на Репортери без граници за земјава се базира на неколу индикатори – Медиумски пејзаж, Политички контекст, Правна рамка, Социокултурен контекст, Безбедност.

Почитуван читателу,

Нашиот пристап до веб содржините е бесплатен, затоа што веруваме во еднаквост при информирањето, без оглед дали некој може да плати или не. Затоа, за да продолжиме со нашата работа, бараме поддршка од нашата заедница на читатели со финансиско поддржување на Слободен печат. Станете член на Слободен печат за да ги помогнете капацитетите кои ќе ни овозможат долгорочна и квалитетна испорака на информации и ЗАЕДНО да обезбедиме слободен и независен глас кој ќе биде СЕКОГАШ НА СТРАНАТА НА НАРОДОТ.

ПОДДРЖЕТЕ ГО СЛОБОДЕН ПЕЧАТ.
СО ПОЧЕТНА СУМА ОД 100 ДЕНАРИ

Видео на денот