
Австрија: Cтагнација наместо раст, што ќе донесе новиот владин пакет?
Aвстриската економија по две години рецесија успеа да запре со падот, но сè уште стагнира и се соочува со длабоки структурни проблеми. Владата најавува пакет мерки вреден околу 400 милиони евра за да поттикне инвестиции и да ја ублажи инфлацијата, но експертите предупредуваат дека тоа ќе биде само привремено решение ако не се спроведат долгорочни реформи. Клучен проблем е падот на конкурентноста и растечките трошоци што ја притискаат австриската економија.
По две години рецесија економијата на Австрија успеа да запре со падот, но тоа не значи дека состојбата е стабилна. Новиот бран на основање фирми внесува свежа енергија и создава надеж за промена, но индустриската криза и натаму трае, а градежниот сектор останува најслаба точка. Иако постои мало подобрување на расположението кај менаџерите и потрошувачите, експертите предупредуваат дека станува збор за стагнација, а не за вистински подем. Со инфлација од 3,6 проценти, што е значително над просекот во еврозоната, пред владата се отвора прашањето како да се обезбедат нови импулси за економијата и дали планираниот пакет мерки ќе има долгорочен ефект.
Препорачано
Пакет за оживување на стопанството
Владејачката коалиција најави дека на почетокот на септември ќе се одржи заедничка средба на која ќе се дефинираат мерки за стимулирање на економијата. Се разгледува пакет во вредност од приближно 400 милиони евра, наменет за внесување дополнителна динамика во стопанството. Но за да се собере потребниот буџет се разгледуваат неколку непопуларни идеи. Меѓу нив е можноста за ревидирање на веќе договорениот пораст на платите за јавниот сектор, со што би се заштеделе околу 200 милиони евра. Се дискутира и за промени во пензискиот систем, за зголемување на придонесите за осигурување од невработеност кај пониските приходи, како и за одложување на планираните даночни олеснувања за пензионерите кои продолжуваат да работат.
Социјалдемократите бараат фокус на борба против инфлацијата, но големи чекори како намалување на данокот на додадена вредност за храна се сметаат за премногу скапи. Затоа се размислува за помали мерки кои би можеле да имаат непосредно влијание врз цените. Од друга страна, индустријата бара поддршка преку нови стимули за инвестиции, на пример зголемување на инвестицискиот даночен одбиток, даночна олеснителна мерка што има цел да ги поттикне компаниите да инвестираат повеќе или воведување нова премија за вложувања. Либералите пак инсистираат на олеснување на даночниот товар за компаниите и намалување на придонесите за семејниот фонд, што би чинело дополнителни стотици милиони евра. Сепак, останува неизвесно дали ќе има политички консензус за овие предлози.
Структурни проблеми наместо привремени решенија
Иако краткорочните потези можат да донесат одредено олеснување, експертите предупредуваат дека Австрија се соочува со длабоки структурни слабости. Според економистите, земјата заостанува во технолошки развој, изгубила дел од конкурентската предност во автомобилската индустрија и машинската индустрија, а високите трошоци за енергија и работна сила дополнително ја оптоваруваат позицијата на домашните фирми. Водечките институти сметаат дека без сериозна дерегулација и подобрување на условите за инвестирање, секоја краткорочна интервенција ќе остане само привремено решение.
Дополнително, Австрија мора поактивно да бара нови пазари преку меѓународни договори, како и да ја продлабочи интеграцијата во европскиот внатрешен пазар. Без тоа, економијата би можела да остане во стагнација и покрај поединечните обиди за оживување. Со оглед на тоа што домашните компании во еден момент сепак ќе мораат да вложат во нова технологија и машини, можен е краток период на раст. Но ако не се решат структурните проблеми, овој пораст ќе биде само краткотрајно разгорување наместо трајна промена.
Со ваквата состојба Австрија влегува во есента со големи предизвици. Владата ќе мора да најде баланс меѓу краткорочните мерки за поддршка на економијата и долгорочните реформи што ќе овозможат одржлив развој. Прашањето останува дали коалициските партнери ќе имаат сила и согласност да донесат вистински промени или ќе се задоволат со компромиси кои ќе дадат само ограничен ефект.